ఆంధ్ర నిఘంటు త్రయము: తెలుగు భాషా విజ్ఞాన సర్వస్వం

ఆంధ్ర నిఘంటు త్రయము: తెలుగు భాషా విజ్ఞాన సర్వస్వం

భాషా పరిజ్ఞానానికి, సాహిత్య అవగాహనకు నిఘంటువులే ప్రాణాధారాలు. ప్రాచీన కావ్యాలలోని గంభీరమైన అర్థాలను, వివిధ శబ్దాల పర్యాయపదాలను సామాన్య పాఠకులకు సైతం అర్థమయ్యేలా క్రోడీకరించి అందించిన అపురూప గ్రంథమే "ఆంధ్ర నిఘంటు త్రయము". పేరుకు తగ్గట్టుగానే ఇందులో మూడు ముఖ్యమైన నిఘంటువులు టీకాతాత్పర్యాలతో పొందుపరచబడ్డాయి.

పుస్తక నేపథ్యం:

ఈ పుస్తకం 1953లో విజయవాడలోని ప్రసిద్ధ ప్రచురణ సంస్థ వేంకట్రామ అండ్ కో వారిచే ప్రచురించబడింది. ఏలూరులోని 'వెంకట్రామ్ పవర్ ప్రెస్'లో ఇది ముద్రితమైంది. పండితులచే క్షుణ్ణంగా పరిశోధించబడిన ఈ ప్రతి, తెలుగు భాషలోని తత్సమ, తద్భవ, దేశ్య మరియు గ్రామ్య పదాల స్వరూపాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి ఒక గొప్ప సాధనం.

పుస్తక సారాంశం:

ఈ గ్రంథం యొక్క ప్రధాన ఉద్దేశం తెలుగు సాహిత్యాన్ని అధ్యయనం చేసేవారికి శబ్దజాలంపై పట్టు సాధించేలా చేయడం. ఇందులో మూడు నిఘంటువుల కలయిక ఉంది:

1. శబ్ద వర్గీకరణ: తెలుగు భాషలోని పదాలు నాలుగు విధాలుగా ఉన్నాయని పీఠికలో వివరించారు. సంస్కృతంతో సమానమైన 'తత్సమ', సంస్కృత ప్రాకృతాల నుండి పుట్టిన 'తద్భవ', స్వచ్ఛమైన తెలుగు పదాలైన 'దేశ్య' మరియు వాడుకలో ఉన్న 'గ్రామ్య' పదాల విశ్లేషణ ఇందులో ఉంది.

2. పర్యాయపద నిధి: కావ్య భాషలో ఒకే అర్థాన్ని ఇచ్చే అనేక పదాలు (పర్యాయపదాలు) ఉంటాయి. అట్టి పదాలన్నింటినీ వర్గీకరించి, వాటి అర్థాలను స్పష్టమైన టీకాతో (Commentary) వివరించడం ఈ నిఘంటువు ప్రత్యేకత.

3. పండిత పరిశోధితము: ఈ ప్రతిని అనుభవజ్ఞులైన పండితులు పరిశోధించి, తప్పులు లేకుండా సరిచూశారు. దీనివల్ల ప్రాచీన గ్రంథాలలోని కఠినమైన శ్లోకాలకు లేదా పద్యాలకు అర్థాలు వెతుక్కోవడం సులభతరం అవుతుంది.

4. జ్ఞాన సముపార్జన: భాషపై పూర్ణమైన జ్ఞానం కలగాలంటే కేవలం వాడుక మాటలే కాకుండా, లోతైన పదజాలం తెలిసి ఉండాలని, దానికి నిఘంటువులే ఆధారమని ఈ గ్రంథం ఉద్ఘాటిస్తుంది.

ఈ పుస్తకం కేవలం భాషా పండితులకే కాకుండా, తెలుగు సాహిత్యాన్ని ప్రేమించే విద్యార్థులకు మరియు పరిశోధకులకు ఒక 'రెఫరెన్స్' గ్రంథంలా ఉపయోగపడుతుంది.

---

పుస్తక మెటాడేటా (Metadata Table)

అంశం	వివరాలు
పుస్తక శీర్షిక	ఆంధ్ర నిఘంటు త్రయము
విశేషం	టీకాతాత్పర్య సహితము (పండిత పరిశోధితము)
ప్రచురణ సంస్థ	వేంకట్రామ అండ్ కో, విజయవాడ - కర్నూలు
ప్రచురణ సంవత్సరం	1953
ముద్రణ	వెంకట్రామ్ పవర్ ప్రెస్, ఏలూరు
పేజీల సంఖ్య	సుమారు 176 పైగా
ధర	అందుబాటులో లేదు (చారిత్రక ప్రతి)
వర్గం / శైలి	భాషా విజ్ఞానం / నిఘంటువు (Lexicon / Dictionary)
ముఖ్య విషయాలు	తత్సమ, తద్భవ, దేశ్య, గ్రామ్య శబ్దాల వివరణ.

---

Book Summary in English: Andhra Nighantutrayamu

Book Title: Andhra Nighantutrayamu (Triple Lexicon of Andhra)

Publisher: Venkatrama & Co, Vijayawada (1953)

Summary:

"Andhra Nighantutrayamu" is a comprehensive linguistic resource that combines three significant Telugu dictionaries into a single volume, complete with detailed commentaries (Teeka) and meanings. Published in 1953, this scholarly work was meticulously researched by pundits to ensure accuracy and clarity for students of Telugu literature.

The book emphasizes that a true understanding of a language requires more than just knowing its colloquial use; it necessitates a deep grasp of its diverse vocabulary, including Sanskrit equivalents (Tatsama), derivatives (Tadbhava), native terms (Desya), and common usage (Gramya). By providing synonyms and contextual meanings for complex literary terms, this lexicon serves as an essential bridge for those studying ancient Telugu poetry and classical texts. It remains a vital reference for researchers, scholars, and language enthusiasts aiming to master the rich tapestry of the Telugu language.