ఆంధ్ర ప్రసన్నరాఘవము: సంస్కృత నాటక కళకు తెలుగు వాకిలి
ఆంధ్ర ప్రసన్నరాఘవము: సంస్కృత నాటక కళకు తెలుగు వాకిలి
భారతీయ సాహిత్యంలో రామాయణ గాథ అక్షయ పాత్ర వంటిది. ఎందరో కవులు తమ శైలిలో రాముని కథను మలిచారు. ఆ కోవలోకే వస్తుంది జయదేవ మహాకవి రచించిన 'ప్రసన్నరాఘవము'. ఈ సంస్కృత నాటకాన్ని తెలుగు వారి కోసం అత్యంత మనోహరంగా అనువదించిన గ్రంథమే "ఆంధ్ర ప్రసన్నరాఘవ నాటకము". భక్తి, రక్తి, వీర రసాల మేళవింపుగా ఈ కావ్యం సాగుతుంది.
రచయిత పరిచయం:
ఈ నాటకాన్ని అనువదించిన వారు మహామహోపాధ్యాయ బ్రహ్మశ్రీ కొక్కొండ వేంకటరత్నము పంతులు గారు. వీరు తెలుగు సాహిత్య చరిత్రలో 'ఆంధ్ర భాషా సంజీవని' పత్రికాధిపతిగా, చెన్నపురి రాజకీయ శాస్త్ర పాఠశాల ఆంధ్ర పండితులుగా సుప్రసిద్ధులు. 'బిల్వేశ్వరీయము' వంటి అనేక గ్రంథాలను రచించిన చతురత కలిగిన వారు. వీరి శైలిలో పండిత పాండిత్యం, భాషా పటిమ ఉట్టిపడతాయి.
పుస్తక నేపథ్యం:
ఈ పుస్తకం మొదటి ముద్రణ 1945లో చెన్నపురిలోని ప్రసిద్ధ ప్రచురణ సంస్థ వావిళ్ల రామస్వామిశాస్త్రులు అండ్ సన్స్ వారిచే ప్రకటించబడింది. మూలకర్త జయదేవుడు విదర్భ దేశీయుడు, కౌండిన్య గోత్రజుడు. ఆయన సంస్కృతంలో సృష్టించిన రసానుభూతిని ఏమాత్రం చెడకుండా తెలుగులోకి మార్చడం పట్ల కొక్కొండ వారు ఎంతో శ్రద్ధ వహించారు.
పుస్తక సారాంశం:
ఈ నాటకం ఏడు అంకములతో కూడిన రామాయణ గాథ. దీని ప్రత్యేకత ఏమిటంటే, వాల్మీకి రామాయణంలోని ప్రధాన ఘట్టాలను తీసుకుంటూనే, నాటకీయత కోసం జయదేవుడు చేసిన కొన్ని మార్పులు చదువరులను ఆకట్టుకుంటాయి.
సీతా స్వయంవరం: నాటక ప్రారంభంలో సీతా స్వయంవరం ఘట్టం ఎంతో వైభవంగా వర్ణించబడింది. రావణుడు కూడా స్వయంవరానికి వచ్చి విల్లు విరవలేక అవమానంతో వెనుదిరగడం వంటి దృశ్యాలు నాటకీయతను పెంచుతాయి.
భాషా సౌందర్యం: కొక్కొండ వేంకటరత్నము గారు మూలంలోని శ్లోకాలను తెలుగు పద్యాలుగా, వచనంగా మార్చేటప్పుడు గ్రాంథిక భాషా వైభవాన్ని అడుగడుగునా ప్రదర్శించారు. ముఖ్యంగా రాముని శ్యామాంగ సౌందర్యాన్ని, లక్ష్మణుని వీరత్వాన్ని వర్ణించే ఘట్టాలు హృద్యంగా ఉంటాయి.
వీర-కరుణ రసాలు: రావణ సంహార ఘట్టంలో రాముడు "వీర-కరుణ వ్యామిశ్రుడై" (వీరత్వం మరియు కరుణ కలగలిసి) కనిపించడం ఈ నాటకంలోని విశేషం. విభీషణుని పట్ల రాముని ఆదరణ, యుద్ధ రంగంలో లక్ష్మణుడు మూర్ఛపోయినప్పుడు రాముని విలాపం వంటివి పాఠకుడిని భావోద్వేగానికి గురిచేస్తాయి.
పాత్ర చిత్రణ: మూలకర్త జయదేవుడు శైవుడైనప్పటికీ, శ్రీరామ భక్తిని ఈ నాటకంలో పారమ్యానికి తీసుకెళ్లారు. కొక్కొండ వారు ఆ భక్తి భావాన్ని తెలుగు నుడికారంతో మరింత రక్తి కట్టించారు.
ఈ గ్రంథం ప్రాచీన నాటక కళను ఇష్టపడే వారికి, రామాయణ ప్రేమికులకు ఒక గొప్ప నిధి. తెలుగులో నాటక సాహిత్యం ఎలా అభివృద్ధి చెందిందో తెలుసుకోవడానికి ఇదొక చక్కని ఉదాహరణ.
పుస్తక మెటాడేటా (Metadata Table)
| అంశం | వివరాలు |
| పుస్తక శీర్షిక | ఆంధ్ర ప్రసన్నరాఘవ నాటకము |
| మూల భాషలో అసలు శీర్షిక | ప్రసన్నరాఘవము (సంస్కృతం - జయదేవ కవి) |
| తెలుగు అనువాద శీర్షిక | ఆంధ్ర ప్రసన్నరాఘవ నాటకము |
| రచయిత (అనువాదకులు) | మహామహోపాధ్యాయ కొక్కొండ వేంకటరత్నము పంతులు |
| రచయిత ప్రొఫైల్ | 'ఆంధ్ర భాషా సంజీవని' పత్రికాధిపతి, గొప్ప భాషావేత్త. |
| రచయిత ఇతర ప్రసిద్ధ రచనలు | బిల్వేశ్వరీయము, విగ్రహతంత్రము మొదలైనవి. |
| ప్రచురణ సంస్థ | వావిళ్ల రామస్వామిశాస్త్రులు అండ్ సన్స్, చెన్నపురి |
| ప్రచురణ సంవత్సరం | 1945 |
| పేజీల సంఖ్య | సుమారు 180 పైగా |
| ధర | రూ. 1-0-0 |
| ISBN నంబర్ | అందుబాటులో లేదు |
| వర్గం / శైలి | నాటకం (Drama - Mythology) |
| రచయిత జన్మదినం | అందుబాటులో లేదు |
| సంప్రదింపు వివరాలు | అందుబాటులో లేదు |
Book Summary in English: Andhra Prasanna Raghava Natakamu
Book Title: Andhra Prasanna Raghava Natakamu
Author (Translator): Kokkonda Venkataratnam Pantulu
Original Author: Jayadeva (Sanskrit)
Summary:
"Andhra Prasanna Raghava Natakamu" is a classical Telugu translation of the renowned Sanskrit play 'Prasanna Raghavam' written by the poet Jayadeva. The translation was masterfully executed by Mahamahopadhyaya Kokkonda Venkataratnam Pantulu, a giant in the world of Telugu letters and the editor of the 'Andhra Bhasha Sanjivani' journal.
The play narrates the epic saga of Rama across seven acts, beginning from the Swayamvara of Sita to the coronation of Rama. What sets this play apart is Jayadeva's imaginative additions to the traditional Valmiki narrative, such as Ravana’s unsuccessful attempt to lift the Shiva Dhanush at the Swayamvara, which adds a layer of dramatic irony and conflict.
Kokkonda's translation is noted for its high-register literary Telugu (Granthika Bhasha), which preserves the dignity and musicality of the original Sanskrit verses. The work beautifully depicts the dual aspects of Rama’s character—his invincible valor as a warrior and his profound compassion as a human. The scenes involving Lakshmana’s sacrifice and the final victory over Ravana are particularly evocative. Published by the legendary Vavilla House in 1945, this book remains a cornerstone for scholars of traditional Telugu drama and mythological literature.
Comments
Post a Comment