శ్రీమదాంధ్రమహాభారతము (శాంతి పర్వము)
.
భాగం 1: సాహిత్య వ్యాసం
మహాభారత హృదయం - శాంతి పర్వ విశ్లేషణ
తెలుగు సాహిత్య ఆకాశంలో ధ్రువతారలై వెలిగే 'కవిత్రయం' సృజించిన ఆంధ్ర మహాభారతం కేవలం ఒక కావ్యం కాదు, అది ఒక జాతి జీవన వేదం. సంస్కృతంలో వ్యాసుడు రచించిన భారతాన్ని తెలుగువారికి అందించే క్రమంలో నన్నయ, తిక్కన, ఎర్రనలు అద్భుతమైన కృషి చేశారు. అందులోనూ తిక్కన సోమయాజి రచించిన పదిహేను పర్వాలలో 'శాంతి పర్వము' అత్యంత విశిష్టమైనది. కురుక్షేత్ర యుద్ధానంతరం రక్తపాతాన్ని చూసి విరాగిగా మారిన ధర్మరాజుకు, అంపశయ్యపై ఉన్న భీష్మ పితామహుడు ధర్మోపదేశం చేసే ఘట్టమే ఈ పర్వానికి ప్రాణం.
ఇతివృత్తం మరియు సందేశం:
శాంతి పర్వంలోని ప్రధాన ఇతివృత్తం 'ధర్మం'. ఇది కేవలం యుద్ధం లేదా శాంతి గురించి మాత్రమే కాకుండా, ఒక మనిషి సమాజంలో ఎలా ఉండాలి, ఒక పాలకుడు రాజ్యాన్ని ఎలా ఏలాలి అనే విషయాలను చర్చిస్తుంది. రాజధర్మం, ఆపద్ధర్మం, మోక్షధర్మం అనే మూడు విభాగాలుగా సాగే ఈ ఉపదేశం పాలకులకు దిశానిర్దేశం చేస్తుంది. అధికారం అనేది కేవలం భోగాల కోసం కాదు, అది ఒక బాధ్యత అని భీష్ముడు ధర్మరాజుకు వివరిస్తాడు. లోకకళ్యాణం కోసం రాజు తన వ్యక్తిగత సుఖాలను ఎలా త్యాగం చేయాలో ఇందులో చూడవచ్చు.
రచయిత శైలి - తిక్కన నాటకీయత:
తిక్కన సోమయాజిని 'కవి బ్రహ్మ' అని పిలుస్తారు. ఆయన శైలిలో గొప్ప నాటకీయత కనిపిస్తుంది. సంభాషణలు చాలా సజీవంగా ఉంటాయి. శాంతి పర్వం వంటి గంభీరమైన తత్వశాస్త్రం కలిగిన పర్వంలో కూడా తిక్కన తన పద ప్రయోగంతో పాఠకుడిని మంత్రముగ్ధుడిని చేస్తాడు. సంస్కృత పదాల కంటే తెలుగు నుడికారానికి ప్రాధాన్యతనిస్తూ, క్లిష్టమైన విషయాలను సైతం సులభంగా హృదయానికి హత్తుకునేలా చెప్పడం ఆయన ప్రత్యేకత. ఈ సంశోధిత ముద్రణలో పాఠకులకు అసలైన పాఠాన్ని అందించడానికి ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం చేసిన కృషి ప్రశంసనీయం.
ముగింపు:
ఈ పుస్తకం కేవలం సాహిత్య అభిమానులకే కాదు, రాజకీయ వేత్తలకు, పరిపాలనా దక్షతను పెంచుకోవాలనుకునే వారికి, మానసిక ప్రశాంతతను కోరుకునే సామాన్యులకు కూడా ఒక గొప్ప మార్గదర్శి. జీవితంలో ఎదురయ్యే సంక్షోభ సమయాల్లో ఎలా స్థితప్రజ్ఞతతో ఉండాలో తెలుసుకోవడానికి ప్రతి ఒక్కరూ ఈ గ్రంథాన్ని చదవాలి. నాయకత్వ లక్షణాలు నేర్చుకోవాలనుకునే నేటి యువతకు ఇది ఒక మాస్టర్ క్లాస్ వంటిది.
భాగం 2: మెటాడేటా (Metadata)
పుస్తక శీర్షిక (Book Title): శ్రీమదాంధ్రమహాభారతము (శాంతి పర్వము)
మూల శీర్షిక (Original Title): ఆంధ్ర మహాభారతము - సంశోధిత ముద్రణము (Vol. VI)
రచయిత పేరు (Short Form): తిక్కన సోమయాజి
రచయిత పూర్తి పేరు (Full Name): తిక్కన సోమయాజి
రచయిత పరిచయం (Author Profile): తిక్కన 13వ శతాబ్దానికి చెందిన తెలుగు మహాకవి. కవిత్రయంలో రెండవ వాడు. హరిహరనాథ తత్త్వాన్ని ప్రబోధించిన 'ఉభయకవిమిత్రుడు'. మహాభారతంలోని విరాట పర్వం నుండి స్వర్గారోహణ పర్వం వరకు 15 పర్వాలను తెనిగించి, తెలుగు సాహిత్యానికి పునాది వేశారు.
ప్రచురణకర్త (Publisher): ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం, తెలుగు శాఖ, హైదరాబాద్.
ప్రచురణ సంవత్సరం (Year): 1972 (సంశోధిత ముద్రణ)
పేజీల సంఖ్య (Page Count): 168
ధర (Price): రూ. 15/-
ISBN సంఖ్య: అందుబాటులో లేదు (Not Available)
ప్రక్రియ/వర్గం (Genre): ప్రాచీన కావ్యం / పురాణం / సంప్రదాయ సాహిత్యం (Classical Literature - Epic)
రచయిత పుట్టిన తేదీ: క్రీ.శ. 1200-1210 (సుమారు)
రచయిత సంప్రదింపు వివరాలు: అందుబాటులో లేదు (Not Available)
భాగం 3: పుస్తక సారాంశం (Book Summary)
మహాభారత యుద్ధం ముగిసింది. కౌరవ పాండవ పక్షాలలో కోట్ల కొద్దీ సైన్యం నేలకొరిగింది. ధర్మరాజుకు రాజ్యాధికారం లభించినా, మనసులో మాత్రం అశాంతి నెలకొంది. తన బంధుమిత్రుల మరణానికి కారణమైన ఈ రాజ్యభోగాలు తనకు వద్దని విరాగిగా మారతాడు. ఆ సమయంలో శ్రీకృష్ణుడు ధర్మరాజును భీష్మ పితామహుడి వద్దకు తీసుకెళ్తాడు. అంపశయ్యపై మరణం కోసం వేచి చూస్తున్న భీష్ముడు, ధర్మరాజులోని అజ్ఞానాన్ని, అశాంతిని తొలగించడానికి ధర్మప్రవచనం చేస్తాడు. అదే 'శాంతి పర్వము'.
ఈ పుస్తకంలో రాజులు అనుసరించాల్సిన రాజకీయ నీతి, పరిపాలనలో ప్రజల భాగస్వామ్యం, పన్నుల వసూలు, సైనిక రక్షణ వంటి లౌకిక విషయాలతో పాటు మోక్షం అంటే ఏమిటి, ఆత్మ జ్ఞానం ఎలా పొందాలో వివరించే ఆధ్యాత్మిక విషయాలు ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా 'రాజధర్మం' వివరిస్తూ, రాజు ప్రజల పట్ల తండ్రిలా ఉండాలని, కానీ అవసరమైనప్పుడు దండనీతిని ఎలా ప్రయోగించాలో భీష్ముడు వివరిస్తాడు. ఆపదలో ఉన్నప్పుడు అనుసరించాల్సిన 'ఆపద్ధర్మం' గురించి చర్చించిన తీరు అద్భుతం. ఈ గ్రంథం మనిషికి కేవలం ఐహిక సుఖాల పట్ల కాకుండా, శాశ్వతమైన శాంతి పట్ల అవగాహన కలిగిస్తుంది. ఈ సంశోధిత ముద్రణ పాఠకులకు తిక్కన కలం నుండి వెలువడిన స్వచ్ఛమైన పదాలను పరిచయం చేస్తుంది.
భాగం 4: మెటాడేటా పట్టిక (Metadata Table)
| అంశం | వివరాలు |
| రచయిత జననం | 13వ శతాబ్దం (క్రీ.శ. 1200-1210) |
| ISBN సంఖ్య | అందుబాటులో లేదు |
| ప్రచురణ తేదీ | 1972 (ప్రస్తుత ప్రతి) |
| పేజీల సంఖ్య | 168 |
| ధర | రూ. 15/- |
| ప్రచురణకర్త | ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం, హైదరాబాద్ |
Book Summary in English
Title: Andhra Mahabharatamu (Santi Parva - Critical Edition)
Author: Tikkana Somayaji (Original), Edited by Osmania University
Genre: Classical Epic / Philosophical Treatise
Publication Details: First Edition, 1972, Osmania University Press, Hyderabad.
Summary:
The 'Santi Parva' is the twelfth book of the Mahabharata and is widely regarded as one of its most profound sections. Following the devastating Kurukshetra war, Yudhisthira is overwhelmed by grief and guilt over the loss of his kinsmen. To counsel him, Lord Krishna leads him to Bhishma, who is lying on his bed of arrows awaiting death.
The book serves as an exhaustive manual on Dharma, Governance, and Ethics. It is divided into three major sections: Rajadharma (duties of a king), Apaddharma (duties during times of crisis), and Mokshadharma (philosophical paths to salvation). Bhishma instructs Yudhisthira on how a ruler must prioritize the welfare of his subjects while maintaining internal and external peace. The text blends political science with spiritual wisdom, providing answers to timeless questions about justice, duty, and the human condition. This critical edition by Osmania University provides a scholarly and accurate version of Tikkana's 13th-century Telugu adaptation, making it an essential resource for students of literature and philosophy.
Comments
Post a Comment