శాంతివిజయము 10962

శాంతివిజయము (కాంతివిజయము) - పుస్తక పరిచయం & సమగ్ర సాహిత్య విశ్లేషణ

తెలుగు సాహిత్య ఆకాశంలో పద్యకావ్యాల వైభవం అనన్యమైనది. ఆధునిక కాలంలో అహింసా సిద్ధాంతాన్ని, శాంతి తత్వాన్ని కావ్యరూపంలో మలచి పాఠకులకు అందించిన అరుదైన పద్యకావ్యము "శాంతివిజయము" (ముఖచిత్రంపై కాంతివిజయము అని ముద్రించబడింది).

ఈ గ్రంథం కవిత్వం / పద్యకావ్యము (Poetry) విభాగానికి చెందుతుంది. హింస, యుద్ధాలు, మానవ వైషమ్యాల కంటే కరుణ, అహింస, క్షమాగుణాలే పరమోత్కృష్టమైనవని ఈ కావ్యంలో కవయిత్రి చాటి చెప్పారు. కోనసీమ ప్రాంతానికి చెందిన సుప్రసిద్ధ కవయిత్రి శ్రీమతి నండూరి చంద్రమతీదేవి గారు తమ సహజమైన పాండిత్యంతో, ఆధ్యాత్మిక భావజాలంతో ఈ కావ్యాన్ని అత్యంత మనోహరంగా తీర్చిదిద్దారు.

రచయిత అంతరంగం & కావ్య నేపథ్యం

రచయిత్రి నండూరి చంద్రమతీదేవి చిన్ననాటి నుండి అహింసాసిద్ధులైన మహాత్ముల చరిత్రల పట్ల, పరమమునీంద్రుల కరుణార్ద్ర హృదయాల పట్ల తీవ్రమైన స్పందనను, ఆకర్షణను కలిగి ఉండేవారు.

ఆయుధాలతో రక్తం చిందించే యోధుల పరాక్రమం కంటే, ప్రేమతో వన్యమృగాలను సైతం సాధువులుగా మార్చే శాంతిమూర్తుల శక్తే గొప్పదని ఆమె గాఢంగా విశ్వసించారు. సమాజంలో ఎగసిపడే విద్వేషాల మారణహోమానికి అహింస, కరుణల అమృతధారలే ఏకైక నివారణోపాయమని గ్రహించిన ఆమె అంతరంగంలో ఆవిర్భవించిన దివ్య సంకల్పమే ఈ "శాంతివిజయము" కావ్యం రూపాంతరం చెందింది.

పుస్తక సారాంశం / ప్రధానాంశం (Book Summary)

"శాంతివిజయము" కావ్యం కాశీ పురాధిపతియైన ధర్మదేవుడు మరియు అతని తమ్ముడు విక్రముని కథతో ప్రారంభమవుతుంది.

• ధర్మదేవుని క్షమాగుణం: ధర్మదేవుడు పరమశాంత మూర్తి, అహింసావ్రత దీక్షితుడు, ధర్మస్వరూపుడు. తలిదండ్రులు లేని చిన్నతనం నుండి తమ్ముడు విక్రముడిని కన్నబిడ్డకంటే ఎక్కువగా పెంచి, సకల విద్యాబుద్ధులు నేర్పించాడు. విక్రముడు సకల కళలలో ఆరితేరిన యోధుడు. ఒకసారి మల్లవిద్యల ప్రదర్శనలో సింహకేతువు అనే రాజపుత్రునికి విక్రముడు ప్రతిస్పర్థి అవుతాడు. ఓటమిని తట్టుకోలేని నీచుడైన సింహకేతువు విక్రముడిని కుట్రతో సంహరించడానికి సేవకుడిని పంపగా, ఆ సేవకుడు పట్టుబడతాడు. విక్రముడు ఆ నేరస్థుడిని అన్న ధర్మదేవుని ముందర నిలబెట్టగా, పరమ శాంతమూర్తియైన ధర్మదేవుడు సింహకేతువునకు మంచి బుద్ధులు చెప్పి క్షమించి పంపివేస్తాడు.

• విక్రముని వివాహం: ఆ పరాభవాన్ని తట్టుకోలేని విక్రముడు తన మిత్రుడు సుమతితో కలిసి మాళవ దేశానికి వెళ్తాడు. అక్కడ అనేక సంఘటనల అనంతరం మాళవ రాజపుత్రి పద్మకుమారితో విక్రమునికి వివాహం జరుగుతుంది.

• కరుణారసభరిత ప్రయాణం: కావ్యంలోని ఐదవ ఆశ్వాసంలో పద్మకుమారి పుట్టినిల్లు వదిలి అత్తింటికి (కాశీపురానికి) సాగే ప్రయాణం అత్యంత కరుణారసభరితంగా వర్ణించబడింది. తల్లిదండ్రులు, చెలికత్తెలు, పెంచుకున్న లేడిపిల్లలు, చిలుకలు, మాధవీలతల పట్ల ఆమెకు ఉన్న మమకారాన్ని వీడుతూ అత్తింటికి పయనమయ్యే దృశ్యాలు హృద్యంగా ఉంటాయి.

• శాంతి మంగళం: వధువుగా కాశీపురానికి చేరుకున్న నూతన దంపతులకు పౌరులు, పెద్దలు ఆనందోత్సాహాలతో పూర్ణకుంభాలతో శుభస్వాగతం పలుకుతారు. కావ్య ముగింపులో లోక సమస్త సౌఖ్యానికి, సమస్త లోక శాంతికి మూలమైన అహింసాద్యుతికి మంగళం పలుకుతూ కావ్యం సంపూర్ణమవుతుంది.

శైలి మరియు విశ్లేషణ

ఈ కావ్యం ప్రాచీన తెలుగు ప్రబంధ శైలిని, మనోహరమైన పద్య నడకను కలిగి ఉంది. ఉత్పలమాల, చంపకమాల, తేటగీతి, ఆటవెలది, సీస పద్యాల ప్రయోగం నండూరి చంద్రమతీదేవి గారి ఛందోపటిమను నిరూపిస్తుంది.

కవయిత్రి ఉపయోగించిన భాష సరళమైనది, అత్యంత మాధుర్యంతో కూడుకున్నది. ముఖ్యంగా అత్తింటికి సాగే కన్యామణి మనోభావాలను, ప్రకృతి వర్ణనలను ప్రదర్శించే పద్యాలలో కరుణ, శృంగార, శాంత రసాల మేళవింపు అద్భుతంగా కనిపిస్తుంది. ప్రత్యక్షంగా ఏ గురువు వద్ద శాస్త్రాలు చదవకపోయినా, పితృభక్తి, భారతీకటాక్షం, స్వయంకృషితో ఆమె సాధించిన ఈ కవితాపాటవం ప్రశంసనీయం.

ముగింపు

"శాంతివిజయము" కావ్యం కేవలం ఒక పద్యకావ్యం మాత్రమే కాదు; అహింస, శాంతి, మానవీయ విలువల దివ్యసందేశం. తెలుగు భాషాభిమానులకు, ప్రాచీన పద్యకావ్య ప్రియులకు, మరియు ఆధునిక కాలంలో శాంతి-అహింసల ప్రాధాన్యతను పరిశోధించే విద్యార్థులకు, పరిశోధకులకు ఈ పుస్తకం అత్యంత పఠనీయం.

పుస్తక సమగ్ర సమాచారం (Technical Metadata)

ప్రాథమిక వివరాలు (Basic Info):

• P1476 (Title): కాంతివిజయము (శాంతివిజయము)

• P1680 (Subtitle): NA

• P31 (Instance of): Written Work / Book

• Wikidata ID: NA

• P18 (Image/Cover): NA

వ్యక్తులు (People):

• P50 (Author): నండూరి చంద్రమతీదేవి

• P110 (Illustrator): NA

• P11105 (Annotator): NA

• P123 (Publisher): జొన్నలగడ్డ మల్లపరాజు

• P655 (Translator): NA

• P98 (Editor): NA

• P767 (Contributor): NA

• P872 (Printer): NA

• P2679 (Foreword Author): వెంపరాల సూర్యనారాయణశాస్త్రి (కవితాభూషణ, విద్యాశేఖర)

• P2680 (Afterword Author): NA

గుర్తింపు సంఖ్యలు (IDs):

• P212 (ISBN-13): NA

• P957 (ISBN-10): NA

• P243 (OCLC): NA

• P675 (Google Books ID): NA

• P648 (Open Library): NA

• P2034 (Gutenberg): NA

• P724 (Internet Archive): NA

• P8383 (Goodreads): NA

• P6721 (K10plus): NA

సందర్భం & ముద్రణ (Context & Edition):

• P407 (Language): తెలుగు (Telugu)

• P291 (Place of Publication): Mandapeta / Amalapuram (Godavari District)

• P577 (Pub Date): NA

• P1104 (Pages): 10 pages scanned (Excerpt)

• P2635 (Volumes): 1

• P393 (Edition): NA

• P1031 (Legal Citation): NA

• P186 (Material): Paper

• P437 (Format): Printed Book / Softcover

అదనపు వివరాలు (Extended Fields)

• Work_Genre_P136: Poetry / Classical Telugu Verse Kavya (పద్యకావ్యము)

• Work_Subject_P921: Ahimsa (Non-violence), Peace, Virtue, Royal Legend

• Work_Country_P495: India

• Work_Movement_P135: Modern Telugu Poetic Renaissance / Ahimsa Idealism

• Work_Based_On_P144: Original Plot (స్వకపోలకల్పితము)

• Koha_Cost: NA

• Total Dewey Decimal Classification – DDC ID: 894.8271 (Telugu Poetry)

English Summary

Shanti Vijayamu (Kanti Vijayamu) is a remarkable classical Telugu poetic composition (Kavya) authored by the distinguished female poet Nanduri Chandramathi Devi and published by Jonnalagadda Mallaparaju. Rooted in the noble philosophy of non-violence (Ahimsa) and universal peace, the work highlights the triumph of compassion and forgiveness over conflict, hatred, and brute force.

The core narrative revolves around King Dharmadeva of Kashi, a ruler defined by absolute peace and righteousness, and his valiant younger brother, Prince Vikrama. When a treacherous rival prince, Simhaketu, attempts an assassination, the benevolent King Dharmadeva forgives the culprit, exemplifying moral victory. Subsequent events lead Prince Vikrama to the kingdom of Malwa, where he weds Princess Padmakumari. The poetic fifth canto vividly depicts the emotional farewell of the bride from her parental home, her joyful arrival in Kashi, and the grand celebration of love and peace.

Chandramathi Devi's poetic craftsmanship shines through her seamless command of traditional Telugu meters such as Utpalamala, Champakamala, and Seesam. Commended by scholar Vembarala Suryanarayana Sastri in the foreword, the work stands out as an inspirational milestone in modern Telugu literature, promoting ethical values, familial love, and global peace.

శ్రీకృష్ణదేవరాయ తెలుగు भाषा నిలయం

ఇం. నెం. 4-4-8, సుల్తాన్‌బజార్‌, హైదరాబాద్‌ – 500 001, తెలంగాణ

ఫోన్: 9014120442 | ఇమెయిల్: sktbn.org@gmail.com