కార్తీకపూరణము-1538

 

స్కాంద-పద్మ పురాణాంతర్గత సంపూర్ణ కార్తీకపురాణము | పుస్తక పరిచయం & సమగ్ర విశ్లేషణ

భారతీయ సనాతన సంప్రదాయంలో కార్తీక మాసానికి అత్యంత విశిష్టమైన స్థానముంది. ఆధ్యాత్మిక చైతన్యాన్ని, నిత్య నియమ నిష్ఠలను పెంపొందించే ఈ పవిత్ర మాసంలో పారాయణ చేయడానికి ఉద్దేశించిన అమూల్యమైన భక్తి గ్రంథం 'స్కాంద-పద్మ పురాణాంతర్గత సంపూర్ణ కార్తీకపురాణము'.

ఈ పుస్తకం ఆధ్యాత్మికం / ధార్మిక సాహిత్యం (Spiritual / Religious Literature) వర్గానికి చెందినది. కార్తీక మాసంలో ఆచరించాల్సిన స్నాన, దాన, జప, తపో నియమాలు, వ్రతకల్పాలు, మరియు కథల సమాహారంగా ఈ గ్రంథం రూపొందించబడింది.

రచయిత అంతరంగం & కావ్య నేపథ్యం

ఈ గ్రంథం వ్యాస ప్రోక్తమైన స్కాంద మరియు పద్మ పురాణాలలోని కార్తీక మాహాత్మ్య భాగాల ఆధారంగా సంకలనం చేయబడిన ప్రాచీన ధార్మిక వైదిక సాహిత్యం.

మానవాళికి ఐహిక సుఖాలతో పాటు ఆముష్మిక ముక్తిని అందించాలనే ఉదాత్త సంకల్పం ఈ పురాణ విభాగానికి మూలస్తంభం. శౌనకాది మునులకు సూత మహర్షి ఎంతో భక్తిప్రపత్తులతో, విపులంగా వివరించిన ఆధ్యాత్మిక సత్యాలను, వ్రత విధానాలను సామాన్య భక్తులకు సులభంగా అర్థమయ్యే రీతిలో అందించడం ఈ సంకలనం వెనుక ఉన్న ప్రధాన లక్ష్యం.

పుస్తక సారాంశం / ప్రధానాంశం (Book Summary/Core Theme)

ఈ సంపూర్ణ కార్తీక పురాణము ప్రధానంగా కార్తీక మాసంలో పాటించాల్సిన నియమ నిష్ఠలను, विभिन्न వ్రత విధానాలను మరియు వాటి వెనుక ఉన్న ఆధ్యాత్మిక కథాంశాలను వివరిస్తుంది. గ్రంథంలో రోజువారీ పారాయణకు వీలుగా విషయ విభజన చేయబడింది.

• వ్రతకల్పాలు & విశేష విధులు: కార్తీక మాసంలో వేకువజామున చేసే నదీ స్నానం (కార్తీక స్నాన సంకల్పం), ఉసిరి మరియు తులసి మొక్కల వద్ద చేసే దామోదర పూజ, తులసీ పూజాకల్పం, మరియు ధాత్రి (ఉసిరి) వృక్షం కింద నిర్వహించే వనభోజనాల ప్రాశస్త్యం ఈ గ్రంథంలో వివరంగా ఉన్నాయి. అదనంగా, కార్తీక సోమవార వ్రత విధి, ఏకాదశి మరియు ద్వాదశి పారాయణల విశిష్టత, దీపారాధన మరియు దీపదాన మహిమలు సవివరంగా ప్రస్తావించబడ్డాయి.

• పాప నివారక ఉపాఖ్యానాలు: గ్రంథంలో చేర్చబడిన ఉపాఖ్యానాలు భక్తులలో ధర్మనిష్ఠను పెంపొందిస్తాయి. దేవుడు/దేవతల పూజలో నిషిద్ధమైన ఆహార నియమాలు, రోజువారీ దానాల పట్టిక, మరియు జపించాల్సిన మంత్రాలు స్పష్టంగా ఇవ్వబడ్డాయి. ఉదాహరణకు, 'దేవదత్తోపాఖ్యానము', 'అజామిళోపాఖ్యానము', 'మందరోపాఖ్యానము', 'శత్రుజిత్తు చరిత్రము', మరియు 'లుబ్ధ వితంతువు మోక్షమందుట' వంటి కథలు పాప నివారణకు, భక్తి మార్గానికి కార్తీక వ్రతం ఎంతటి శక్తివంతమైన సాధనమో చాటిచెబుతాయి.

• దీపారాధనా మహిమ & మంత్రాలు: ద్వాదశి రోజున క్షీరాబ్ధిశయన వ్రతకల్పం, గోఘృతము (ఆవు నెయ్యి) తో వెలిగించే దీపదాన ప్రయోజనాలు, వత్తుల సంఖ్య ఆధారంగా లభించే పుణ్య ఫలాల వివరాలు సమగ్రంగా వివరించబడ్డాయి. చివరిలో శివారాధనకు ఉపయోగపడే 'లింగాష్టకమ్' మరియు 'బిల్వాష్టకమ్' వంటి స్తోత్రాలు కూడా అందించబడ్డాయి.

శైలి మరియు విశ్లేషణ

ఈ గ్రంథం సంస్కృత శ్లోకాలు మరియు వాటి సులభ తెలుగు తాత్పర్యాల కలయికగా సాగుతుంది.

పూజా విధులకు అవసరమైన సంకల్ప మంత్రాలు, ఆచమన విధానాలు, మరియు దానగ్రహణ మంత్రాలు స్పష్టమైన ఆచరణాత్మక శైలిలో ఇవ్వబడ్డాయి. కథా భాగం ఉపాఖ్యానాల రూపంలో పాఠకులను ఆకట్టుకుంటూ, భక్తిభావంలో ముంచెత్తుతుంది. వ్రత నియమాలను పట్టికల వంటి విభాగాలుగా సులభంగా అర్థమయ్యే రీతిలో అమర్చడం ఈ గ్రంథం యొక్క ప్రత్యేకత.

ముగింపు

ఈ పుస్తకం నిత్య పారాయణ చేసే భక్తులకు, కార్తీక వ్రతాచరణ చేసే గృహస్థులకు, మరియు వైదిక సంప్రదాయాల గురించి తెలుసుకోవాలనుకునే వారికి అత్యంత ఆవశ్యకమైన మార్గదర్శకం. భక్తి, ముక్తి, ఆధ్యాత్మిక వికాసాలను ప్రసాదించే కార్తీక మాస అనుష్ఠానాలను శాస్త్రోక్తంగా ఆచరించడానికి ఈ సంపూర్ణ గ్రంథం ఎంతగానో దోహదపడుతుంది.

పుస్తక సమగ్ర సమాచారం (Technical Metadata)

ప్రాథమిక వివరాలు (Basic Info):

• P1476 (Title): స్కాంద-పద్మ పురాణాంతర్గత సంపూర్ణ కార్తీకపురాణము

• P1680 (Subtitle): స్నాన జపాదులు, వనభోజనాలు, తులసీ దామోదర వ్రతకల్పాలతో సహా

• P31 (Instance of): book

• Wikidata ID: NA

• P18 (Image/Cover): NA

వ్యక్తులు (People):

• P50 (Author): వ్యాస మహర్షి (మహాభారత/పురాణ కర్త - సంప్రదాయ మూలం)

• P110 (Illustrator): NA

• P11105 (Annotator): NA

• P123 (Publisher): NA

• P655 (Translator): NA

• P98 (Editor): NA

• P767 (Contributor): NA

• P872 (Printer): NA

• P2679 (Foreword Author): NA

• P2680 (Afterword Author): NA

గుర్తింపు సంఖ్యలు (IDs):

• P212 (ISBN-13): NA

• P957 (ISBN-10): NA

• P243 (OCLC): NA

• P675 (Google Books ID): NA

• P648 (Open Library): NA

• P2034 (Gutenberg): NA

• P724 (Internet Archive): NA

• P8383 (Goodreads): NA

• P6721 (K10plus): NA

సందర్భం & ముద్రణ (Context & Edition):

• P407 (Language): Telugu

• P291 (Place of Publication): NA

• P577 (Pub Date): 2010

• P1104 (Pages): NA

• P2635 (Volumes): NA

• P393 (Edition): NA

• P1031 (Legal Citation): NA

• P186 (Material): Paper

• P437 (Format): Printed Book / Daily Recitation Book (నిత్యపారాయణ గ్రంథం)

అదనపు వివరాలు (Extended Fields)

• Work_Genre_P136: Hindu Sacred Texts / Puranas / Religious Rituals (DDC 294.5925)

• Work_Subject_P921: Kartika Puranam, Kartika Masam Vratam, Tulasi Damodara Puja, Deepadan, Skanda Purana, Padma Purana

• Work_Country_P495: India

• Work_Movement_P135: Hindu Devotional Literature / Puranic Tradition

• Work_Based_On_P144: Skanda Purana and Padma Purana

• Koha_Cost: NA

• Total Dewey Decimal Classification – DDC ID: 294.5 / 294.5925

English Summary

Sampoorna Kartika Puranamu is a sacred Hindu religious text compiled from the Skanda Purana and Padma Purana, structured specifically for daily recitation (Nitya Parayana) during the holy month of Kartika. The month of Kartika is celebrated in Hindu tradition for spiritual austerity, ritual bathing, lamp donations, and intense devotion to Shiva and Vishnu.

This volume serves as a comprehensive manual for observers of the Kartika Vratam. It outlines day-by-day reading procedures, daily dietary restrictions, recommended charity (Dana), specific deities to worship, and corresponding mantras. Key ritual procedures included in the text are the Kartika Snana Sankalpam (holy bath ritual), Tulasi-Damodara Puja, Ksheerabdhi Sayana Vratam on Ksheerabdhi Dwadashi, and the spiritual protocol for Vana Bhojanam (community feast under the Amla tree).

In addition to ritualistic guidelines, the book narrates profound mythological stories (Upakhyanams) transmitted by Sage Suta to the Rishis in the Naimisharanya forest. Narratives such as the liberation of Devadatta, the story of Ajamila, the legend of Shatrujit, and the redemption of a demoniac soul highlight the transformative power of sincere devotion, lamp donation (Deepadana), and moral rectitude. The text also offers detailed insights into the efficacy of lighting lamps with cow ghee and sesame oil, alongside the spiritual benefits of offering multi-wick lamps.

The volume concludes with popular devotional hymns like Lingashtakam and Bilvashtakam to facilitate daily worship. Combining authentic Sanskrit verses, mantras, and clear Telugu translations, this guide is invaluable for devotees, spiritual practitioners, and scholars interested in Puranic traditions and Hindu ritual practice.