శ్రీ దత్త భాగవతం -1545

శ్రీ దత్త భాగవతము - పుస్తక పరిచయం & సమగ్ర సాహిత్య విశ్లేషణ

భారతీయ ఆధ్యాత్మిక సాహిత్యంలో విశిష్టమైన స్థానాన్ని పొందిన దత్తాత్రేయ అనుగ్రహ సిద్ధాంతాన్ని, తత్త్వ విచారాన్ని ప్రబోధించే విశిష్ట కావ్య గ్రంథం "శ్రీ దత్త భాగవతము".

ఈ గ్రంథం ప్రధానంగా ఆధ్యాత్మిక కావ్యము, స్థలపురాణం మరియు దత్త పాత్ర మాహాత్మ్యం అనే విభాగానికి చెందుతుంది. శ్రీకృష్ణదేవరాయ తెలుగు భాషా నిలయం సేకరణలలో భద్రపరచబడిన ఈ గ్రంథం, రామకథామృత గ్రంథమాల (చందవోలు) ద్వారా ప్రచురించబడింది.

రచయిత అంతరంగం & కావ్య నేపథ్యం

ఈ గ్రంథకర్త ఆత్రేయస గోత్రజులు, వేంకటప్పకవి-హనుమాంబల పుత్రులైన తాడేపల్లి రాఘవ నారాయణ శాస్త్రి గారు.

శ్రీవిద్యోపాసకులు, పరాభక్తి సమన్వితులైన రచయిత, పరమశివుడైన లింగోద్భవేశ్వరుని అనుగ్రహంతో, శ్రీ దత్తాత్రేయుని దివ్య చరిత్రను సంస్కృత భాగవత సదృశంగా పదద్యుతులతో, యోగ సాధనా మార్గానికి అనుగుణంగా తెలుగు పద్య కావ్యంగా తీర్చిదిద్దాలనే మహోన్నత సంకల్పంతో ఈ కృతిని రచించారు.

పుస్తక సారాంశం / ప్రధానాంశం

"శ్రీ దత్త భాగవతము" పండ్రెండు (12) గుచ్ఛములుగా (అధ్యాయాలుగా) విభజించబడి, దత్తాత్రేయ స్వామి దివ్య వైభవాన్ని, అవధూత తత్త్వాన్ని మరియు గురు-శిష్య సంవాదాలను అత్యద్భుతంగా ఆవిష్కరిస్తుంది:

• ప్రథమ గుచ్ఛము: గ్రంథావతరణం, శ్రీవిద్యా యోగ ధ్యానం, మునుల ధ్యాన యోగ వర్ణనతో ప్రారంభమవుతుంది. మునులకు లభించిన శ్రీ దత్తగురు విశ్వరూప సాక్షాత్కారం, మునుల విశ్వరూప స్తుతి, సూతుడు మునులకు శ్రీ దత్త మాహాత్మ్యం తెలపడం, బ్రహ్మ-కలి సంవాదం, కుష్టు వ్యాధిగ్రస్తుడైన గురువునకు శిష్యుడు చేసిన నిష్కామ సేవ, కాశీ క్షేత్ర మహిమ వంటి అంశాలు ప్రధానంగా వర్ణించబడ్డాయి.

• ద్వితీయ గుచ్ఛము: శ్రీ దత్తదేవుని అష్టోత్తర శత నామావళి, దత్త కవచము, ప్రహ్లాద-అజగర సంవాదం, కార్తవీర్యార్జునుని ప్రసంగం మరియు యదు-అవధూత సంవాదముల ద్వారా దత్తాత్రేయుడు ప్రకృతిని, దానిలోని 24 గురువులను దర్శించిన తీరును, జ్ఞానోపదేశాన్ని వివరించారు.

• తృతీయ గుచ్ఛము తదితర విభాగాలు: గురు-శిష్యుల నడుమ సాగిన పితాపుత్ర సంవాదము, సుమతి చరిత్రము మొదలైన అనేక పుణ్య ఇతిహాసాలు, భక్తి మార్గములు, యోగ సాధన రహిత ముక్తి మార్గాలు గ్రంథమంతటా చర్చింపబడ్డాయి.

శైలి మరియు విశ్లేషణ

రచయిత తాడేపల్లి రాఘవ నారాయణ శాస్త్రి గారి శైలి పౌరాణిక ప్రౌఢత్వంతో కూడిన ఛందోబద్ధమైన కావ్య శైలి. శార్దూల, మత్తేభ, సీస మరియు కంద పద్యాలలో మంత్రశాస్త్రం, శ్రీవిద్యా యోగ పరిభాష సమ్మేళనమై కనిపించును.

ఉదాహరణకు "శ్రీవిద్యామహనీయయోగమున నిరిక్తాంతరంబైన చేతోవస్థానమున..." వంటి ప్రయోగాలలో అద్వైత యోగ భావజాలం, గురుభక్తి అమితంగా తొణికిసలాడుతాయి. సంస్కృత సమాస భూయిష్టమైన నాటి సాంప్రదాయ పద్య కావ్య నిర్మాణ శైలి ఈ గ్రంథంలో ప్రత్యేక ఆకర్షణ.

ముగింపు

శ్రీ దత్త భాగవతము గ్రంథం ఆధ్యాత్మిక సాధకులకు, దత్తాత్రేయ ఉపాసకులకు, సంప్రదాయ తెలుగు పద్య సాహిత్య ప్రియులకు మరియు పురాణ పరిశోధకులకు అత్యంత పవిత్రమైన, పారాయణార్హమైన ప్రశాంత గ్రంథరాజము. దత్త మాహాత్మ్యాన్ని, అవధూత సిద్ధాంతాన్ని సమగ్రంగా గ్రహించడానికి ప్రతి ఆధ్యాత్మిక జిజ్ఞాసి తప్పక చదవదగిన దివ్య ప్రబంధమిది.

పుస్తక సమగ్ర సమాచారం (Technical Metadata)

ప్రాథమిక వివరాలు (Basic Info):

• P1476 (Title): శ్రీ దత్త భాగవతము

• P1680 (Subtitle): NA

• P31 (Instance of): Book / Poetry / Religious Text / Purana

• Wikidata ID: NA

• P18 (Image/Cover): NA

వ్యక్తులు (People):

• P50 (Author): తాడేపల్లి రాఘవ నారాయణ శాస్త్రి

• P110 (Illustrator): NA

• P11105 (Annotator): NA

• P123 (Publisher): రామకథామృత గ్రంథమాల, చందవోలు (సేకరణ: శ్రీకృష్ణదేవరాయ తెలుగు భాషా నిలయం, సుల్తాన్ బజార్, హైదరాబాద్)

• P655 (Translator): NA

• P98 (Editor): NA

• P767 (Contributor): NA

• P872 (Printer): NA

• P2679 (Foreword Author): NA

• P2680 (Afterword Author): NA

గుర్తింపు సంఖ్యలు (IDs):

• P212 (ISBN-13): NA

• P957 (ISBN-10): NA

• P243 (OCLC): NA

• P675 (Google Books ID): NA

• P648 (Open Library): NA

• P2034 (Gutenberg): NA

• P724 (Internet Archive): NA

• P8383 (Goodreads): NA

• P6721 (K10plus): NA

సందర్భం & ముద్రణ (Context & Edition):

• P407 (Language): Telugu (తెలుగు)

• P291 (Place of Publication): Chandavolu / Hyderabad

• P577 (Pub Date): NA

• P1104 (Pages): 515+

• P2635 (Volumes): NA

• P393 (Edition): NA

• P1031 (Legal Citation): NA

• P186 (Material): Paper

• P437 (Format): Printed Book

అదనపు వివరాలు (Extended Fields)

• Work_Genre_P136: Sacred Poetry / Spiritual Epic / Dattatreya Purana (DDC 294.592)

• Work_Subject_P921: Lord Dattatreya, Sri Vidya, Yoga, Dattatreya Ashtottara Shatanama, Datta Kavacham, Yadu Avadhuta Samvadam, Prahlada Ajagara Samvadam

• Work_Country_P495: India

• Work_Movement_P135: Advaita Vedantic & Shaiva-Shakta Synthesis / Bhakti Movement

• Work_Based_On_P144: Bhagavata Purana & Datta Purana

• Koha_Cost: NA

• Total Dewey Decimal Classification – DDC ID: 294.592

English Summary

"Sri Datta Bhagavatam" is a revered Telugu poetic work authored by Tadepalli Raghava Narayana Sastri and published under the Ramakathamruta Granthamala, Chandavolu. The text is structurally patterned after classical Puranic literature and divided into twelve Gucchas (clusters/chapters), systematically expounding the glory, teachings, and divine manifestations of Lord Dattatreya—the supreme embodiment of the Trinity (Brahma, Vishnu, and Shiva).

The scripture seamlessly blends classical poetic meters with deep Vedantic, Sri Vidya, and Yogic doctrines. Key narrative arcs include the Vishwaroopa (universal form) revelation of Guru Dattatreya to sages, the dialogue between Brahma and Kali, stories emphasizing devotion and self-surrender to the spiritual master, and sacred recitations such as the Dattatreya Ashtottara Shatanama and Datta Kavacham. Crucial philosophical discourses—such as the dialogues between Prahlada and Ajagara, Kartavirya and Dattatreya, and King Yadu and Avadhuta—are rendered into elegant Telugu verse.

Rich in classical terminology, poetic ornamentation, and spiritual insights, "Sri Datta Bhagavatam" serves as an authoritative text for devotees of Lord Dattatreya, practitioners of Srividya, and scholars of classical Telugu religious literature.