శ్రీతాండవమదనుడు -(సుమధనృత్యత్వము)- అను గేయప్రబంధము-10096(894.827)

1. శీర్షిక & ప్రాథమిక గుర్తింపు విభాగం (Title & Basic Identification Block)

- *పుస్తకం పూర్తి పేరు (తెలుగులో):* శ్రీ తాండవమదనుడు -(సుమధనృత్యత్వము)-
అను గేయప్రబంధము
- *Title in English Transliteration:* Sri Tandavadanudu
-(Sumadhanrutyatvamu)- Anu Geyaprabandhamu
- *ఉపశీర్షిక (Subtitle):* సుమధనృత్యత్వము
- *ప్రత్యామ్నాయ / ఇతర పేర్లు (Alternate/Variant Titles):* గేయప్రబంధము /
మదనతాండవము
- *గ్రంథ రూపం / వర్గం (Category/Genre):* గేయకావ్యము / గేయప్రబంధము /
కవితా సంపుటి (సాహిత్యం - గేయ కావ్య ప్రక్రియ)

2. రచయిత, సంపాదకులు & ఇతర కర్తల వివరాలు (Author & Contributor Details)

- *రచయిత పూర్తి పేరు:* శ్రీమాన్ నల్లదీగ శ్రీనివాసాచార్యులు
- *కలం పేరు / బిరుదులు (Pen Name / Titles):* పండిత పరిషత్తుల ప్రశంసలు
పొందిన కవి (బిరుదు ప్రత్యేకం పేర్కొనబడలేదు)
- *రచయిత కాలం / జీవిత కాలం (Birth-Death Dates):* NA
- *జన్మస్థలం / నివాసం:* NA
- *విద్యా అర్హతలు & वృత్తి:* సంస్కృతాంధ్రములలో నిష్ణాతుడైన పండితుడు, కవి
- *సమకాలీన రచనలు / ఇతర ముఖ్య కృతులు:* వీరసేన (సంస్కృతాంధ్ర రెండు భాషలలో
వ్రాసిన గ్రంథము)
- *ఇతర కర్తల వివరాలు (Contributors):*
- *సంపాదకుడు (Editor):* NA
- *అనువాదకుడు (Translator):* NA
- *చిత్రకారుడు / ముఖచిత్ర డిజైనర్ (Illustrator/Cover Artist):* NA
- *ముందుమాట / పీఠిక రచయిత (Foreword/Introduction Author):* బ్రహ్మశ్రీ
నిమ్మగడ్డ పాండురంగవిఠల శర్మగారు ("శుభాశీస్సులు" శీర్షికతో), వాచస్పతి
శ్రీమాన్ వానమామలై వరదాచార్యులుగారు ("ఆశీస్సుమములు" శీర్షికతో)
- *రచయిత పరిచయ వ్యాసం (Author Note):* శ్రీమాన్ నల్లదీగ
శ్రీనివాసాచార్యులు సంస్కృత మరియు తెలుగు భాషలలో అపారమైన పాండిత్యం కలిగిన
కవిశ్రేష్ఠులు. వీరు సంస్కృతాంధ్రాలలో 'వీరసేన' వంటి ప్రసిద్ధ గ్రంథాలను
రచించి పండితుల మెప్పు పొందారు. భరతుని నాట్యశాస్త్రం మరియు అలంకార గ్రంథాలపై
ఉన్న లోతైన పరిజ్ఞానంతో 'శ్రీ తాండవమదనుడు' అనే ఈ గేయ ప్రబంధాన్ని లలితమైన
పదబంధాలతో, మధురమైన రసస్ఫోరక శైలిలో రచించారు.

3. సాహిత్య, విషయ & సామాజిక విశ్లేషణ (Literary, Content & Critical
Analysis) పరిచయం
& నేపధ్యం (Introduction & Context)

'శ్రీ తాండవమదనుడు' అనేది శ్రీమాన్ నల్లదీగ శ్రీనివాసాచార్యులచే రచింపబడిన ఒక
విశిష్టమైన గేయప్రబంధం. శంబరాసుర సంహారానంతరం రతీదేవితో కలిసి మదనుడు
(మన్మథుడు) చేసిన తాండవ నృత్యాభినయాన్ని, ప్రకృతి-పురుషుల సృష్టి తత్వాన్ని
కవితాత్మకంగా చిత్రీకరించడం ఈ కావ్య ప్రధాన లక్ష్యం.
రచయిత అంతరంగం & సంకల్పం (Author's Intent & Purpose)

కావ్య పీఠిక (మున్నుడి) ఆధారంగా కవి కళాశాలలో అధ్యయనం చేసే సమయంలో తిరుమలేశుని
పాదపద్మాల సన్నిధానంలో, హయగ్రీవస్వామి అనుగ్రహంతో ఈ రచనను ప్రారంభించారు. శంబర
సంహారానంతరం అత్యంత ఉత్సాహంతో రతీదేవితో కూడి మదనుడు చేసిన నృత్యాన్ని
రసానుకూలంగా, మాత్రాఛందస్సు మరియు వృత్తములను ఆధారంగా చేసుకుని ప్రబంధ రూపంలో
మలచడం కవి యొక్క ప్రధాన సంకల్పం.
ప్రధాన విషయ సారాంశం (Core Summary & Key Themes)

ఈ కావ్యం ప్రధానంగా లలిత శృంగార, భావకవితా సమన్వయ రూపం. ఇందులో మన్మథుని
నృత్యము, ప్రకృతి సౌందర్య వర్ణనలు, ప్రకృతి-పురుషుల అంతర్గత సంబంధం
ప్రతిఫలిస్తాయి.

- *కీలక శీర్షికలు/విభాగాలు:* "విస్మయాభిలాష", "అప్సరిస్కాంత నృత్యములు",
"మాధవీసందసలు" మున్నగు శీర్షికలతో సంస్కృతాంధ్ర పదావళితో గేయాలు సాగుతాయి.
- *పాత్రల చిత్రణ:* రతీదేవి మరియు మన్మథుల ఆనంద నిలయ తత్వాన్ని, వారి
భావోద్వేగాలను కవి అత్యంత రమణీయంగా వర్ణించారు.

భాషా శైలి & వ్యాకరణ విశ్లేషణ (Language Style & Literary Tropes)

ఈ గ్రంథంలో భాష లలితమైన, ప్రసన్నమైన వ్యావహారిక-గ్రాంథిక మిశ్రమ గేయ శైలిలో
నడుస్తుంది. మిశ్ర, త్రిస్ర, చతురస్ర, ఖండ, సంకీర్ణ జాతులకు చెందిన మాత్రా
ఛందస్సులను, లయబద్ధమైన పదబంధాలను కవి అత్యద్భుతంగా ఉపయోగించారు. భరతుని
నాట్యశాస్త్ర అలంకార ప్రయోగాలు, సమాసాల కూర్పు కవి శబ్దాలంకార, అర్థాలంకార
ప్రావీణ్యాన్ని తెలియజేస్తాయి.
పరిశోధనాత్మక & సాంస్కృతిక ప్రాముఖ్యత (Research & Cultural Value)

తెలుగు గేయ సాహిత్య చరిత్రలో ప్రబంధ శైలిని గేయ రూపంలోకి మలచిన అరుదైన
ప్రయోగాల్లో ఇది ఒకటి. నాట్యకళకు, సాహిత్యానికి ఉన్న సంబంధాన్ని, భరతుని
నాట్యశాస్త్ర నియమాలను గేయ కావ్య రూపంలో ప్రతిఫలింపజేయడంలో ఈ గ్రంథానికి
ప్రత్యేక సాంస్కృతిక స్థానం ఉంది.
ముగింపు & పాఠకుల మార్గదర్శి (Conclusion & Target Audience)

ఈ గ్రంథం తెలుగు సాహిత్య పరిశోధకులకు, గేయకవిత్వం మరియు ఛందోరీతులపై అధ్యయనం
చేసే విద్యార్థులకు, నాట్యకళా ప్రియులకు ఒక విలువైన రిఫరెన్స్ గైడ్‌గా
ఉపయోగపడుతుంది. లలిత పదబంధాల ద్వారా కవితారసాన్ని ఆస్వాదించగోరే ప్రతి సాధారణ
పాఠకునికి ఇది ఒక ఆనందదాయకమైన పఠనానుభవాన్ని అందిస్తుంది.
4. విపుల సాంకేతిక మెటాడేటా (Technical Metadata - Wikidata & MARC Compatible)

*ప్రాథమిక వికీడేటా & కేటలాగ్ వివరాలు:*

- *P1476 (Title):* శ్రీ తాండవమదనుడు (సుమధనృత్యత్వము)
- *P1680 (Subtitle):* సుమధనృత్యత్వము - గేయ ప్రబంధము
- *P31 (Instance of):* Book / Monograph
- *Wikidata ID:* NA
- *P18 (Image/Cover Art):* NA

*కర్తలు & సంస్థలు (Persons & Entities):*

- *P50 (Author):* శ్రీమాన్ నల్లదీగ శ్రీనివాసాచార్యులు
- *P110 (Illustrator):* NA
- *P11105 (Annotator):* NA
- *P655 (Translator):* NA
- *P98 (Editor):* NA
- *P767 (Contributor):* NA
- *P2679 (Foreword Author):* బ్రహ్మశ్రీ నిమ్మగడ్డ పాండురంగవిఠల శర్మ,
వాచస్పతి శ్రీమాన్ వానమామలై వరదాచార్యులు
- *P2680 (Afterword Author):* NA
- *P123 (Publisher):* NA
- *P872 (Printer / Press):* NA

*గుర్తింపు సంఖ్యలు (Identifiers):*

- *P212 (ISBN-13):* NA
- *P957 (ISBN-10):* NA
- *P243 (OCLC Number):* NA
- *P675 (Google Books ID):* NA
- *P648 (Open Library ID):* NA
- *P2034 (Project Gutenberg ID):* NA
- *P724 (Internet Archive ID):* NA
- *P8383 (Goodreads Identifier):* NA
- *P6721 (K10plus PPN):* NA

*సందర్భం, ముద్రణ & భౌతిక వివరాలు (Physical & Publication Details):*

- *P407 (Language):* Telugu (తెలుగు)
- *P291 (Place of Publication):* NA
- *P577 (Publication Date / Year):* 1980
- *P1104 (Page Count):* NA
- *P2635 (Number of Volumes):* 1
- *P393 (Edition Number):* NA
- *P1031 (Legal Citation / Registration No):* 10096 (ప్రింట్/లైబ్రరీ
రిజిస్ట్రేషన్ నంబరు)
- *P186 (Material Used):* Paper
- *P437 (Distribution Format):* Paperback / Print Book
- *Cost / Original Price (ధర):* NA

5. వర్గీకరణ & డిజిటల్ ఆర్కైవల్ ఫీల్డ్స్ (Classification & Archival Studies)

- *Work_Genre_P136:* Telugu Poetry / Geya Prabandham (891.481)
- *Work_Subject_P921:* Telugu Literature, Poetry, Dance/Nrutya, Mythology
- *Work_Country_P495:* India
- *Work_Movement_P135:* గేయ కవిత్వం / సాంప్రదాయ-ఆధునిక మిశ్రమ కవితా
ఉద్యమం
- *Work_Based_On_P144:* NA
- *Dewey Decimal Classification (DDC) Number:* 494.827 (కాపీపై
గుర్తించబడిన వర్గీకరణ నంబరు: 494.827)
- *Colon Classification (CC) Class Number:* NA
- *Koha Classification Tag / Call Number:* 494.827 / 10096
(శ్రీకృష్ణదేవరాయ తెలుగు భాషా నిలయం కేటలాగ్ ప్రకారం)
- *Copyright Status / Public Domain:* Undetermined / Likely Protected
(1980 ముద్రణ ఆధారంగా)

6. English Academic Abstract & Metadata Summary

*Objective & Scope:* "Sri Tandavadanudu (Sumadhanrutyatvamu)" is a lyrical
poetry work (*Geya Prabandham*) authored by Sriman Nalladeega
Srinivasacharyulu and published in 1980. The primary objective of the work
is to depict the rhythmic dance (*Tandava*) of Madana (Kamadeva) along with
Rati following the slaying of Sambarasura. The text integrates classic
aesthetic principles with rhythmic poetic metres to explore the
mythological and spiritual symbiosis of nature and human consciousness.

*Methodology & Content Overview:* Composed as a *Geya Prabandham*, the text
utilizes various rhythmic meters (*Matra Chandassu*) including *Trisra*,
*Chaturasra*, and *Khanda* variations. It incorporates key thematic
sections such as "Vismayabhilasha" and "Apsariskanta Nrutyamulu", drawing
heavily from Bharata's *Natyashastra* and classical Sanskrit-Telugu poetic
tropes (*Alankaras*). The narrative seamlessly moves between ornate
descriptions of nature and evocative expressions of emotional aesthetics (
*Rasa*).

*Literary & Academic Significance:* This work holds significant academic
value within Telugu literary studies for its attempt to blend classical
*Prabandha* conventions into lyrical, musical verse structures.
Srinivasacharyulu's dual mastery over Sanskrit and Telugu is evident in the
fluid syntactical harmony and rich vocabulary, offering valuable material
for research in metrics, poetic aesthetics, and performance traditions in
Telugu literature.

*Recommendation:* This volume is strongly recommended for researchers in
South Asian literary studies, students of Telugu poetry and metrics, as
well as digital archivists cataloging 20th-century Indian poetry and
performance literature.

Comments

Popular posts from this blog

ఆంధ్ర రాష్ట్రోదయం - ఒక చారిత్రక కావ్య విశ్లేషణ

తెలుగు పదనిధి: ఆంధ్ర నామసంగ్రహము - నామశేషముల విశిష్టత

దర్పణం: సాహిత్య తాత్త్విక చింతనల ప్రతిబింబం