హనుమద్వ్రత జయంతీ 11069

 

హనుమద్వ్రత జయంతీ ప్రదక్షిణ కల్పము: సాహిత్య విశ్లేషణ & సమగ్ర సమీక్ష

1. సాహిత్య / విషయ విశ్లేషణ వ్యాసం

పరిచయం

"హనుమద్వ్రత జయంతీ ప్రదక్షిణ కల్పము" అనేది భారతీయ మంత్రశాస్త్రం, సనాతన పూజా విధానాలు మరియు హనుమదుపాసనా ప్రాశస్త్యాన్ని తెలిపే ఒక విశిష్ట ఆధ్యాత్మిక గ్రంథం. ఈ పుస్తకం ఆధ్యాత్మిక, పూజా విధాన (Ritualistic / Devotional) విభాగానికి చెందుతుంది. సమాజంలో హనుమంతుని ఉపాసన, వ్రత విధానాలు, జయంతీ ఉత్సవ కల్పం మరియు ప్రదక్షిణా మహత్యాలను శాస్త్రోక్తంగా సామాన్య పాఠకులకు, ఉపాసకులకు అందుబాటులోకి తీసుకురావడం ఈ గ్రంథం యొక్క ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.

రచయిత అంతరంగం

ఈ గ్రంథకర్త మంత్రశాస్త్ర ప్రవీణులు, హనుమదుపాసకులు అయిన బ్రహ్మశ్రీ శిష్టా చంద్రమౌళి శాస్త్రి గారు. రచయిత మంత్రశాస్త్రంపై, పరాశర సంహితాది ప్రాచీన గ్రంథాలపై విశేషమైన పట్టును కలిగి ఉన్నారు. సామాన్యులకు అలభ్యంగా ఉన్న సంస్కృత మంత్ర రహస్యాలను, ఉపాసనా నియమాలను క్రోడీకరించి ఒకే చోట సులభ శైలిలో అందించాలనే సంకల్పంతో వారు ఈ కల్పాన్ని కూర్చారు.

పుస్తక సారాంశం / ప్రధానాంశం

ఈ గ్రంథం ప్రధానంగా ఐదు భాగములుగా (లేదా పంచమ భోగములుగా) వర్గీకరించబడింది:

• హనుమత్సేవామాహాత్మ్యము: హనుమంతుని సేవించడం వల్ల కలిగే శుభఫలాలు, ఆధ్యాత్మిక శక్తులు మరియు ఆంజనేయుని కరుణా కటాక్షాల ప్రాధాన్యతను వివరిస్తుంది.

• హనుమద్వ్రతకల్పము: హనుమద్వ్రతాన్ని ఆచరించే విధానం, దానికి కావలసిన నియమాలు, సంకల్పం మరియు వ్రత పూజా క్రమాన్ని పూసగుచ్చినట్లు తెలియజేస్తుంది.

• హనుమజ్జయంతీకల్పము: వైశాఖ మాస బహుళ దశమి, మందవాసరం (శనివారం) నాడు జరుపుకునే హనుమజ్జయంతి వైభవాన్ని, ఆ రోజు చేయవలసిన ప్రత్యేక అర్చనలను వివరిస్తుంది.

• హనుమత్ప్రదక్షిణకల్పము: ఆంజనేయ స్వామి ఆలయాల్లో లేదా విగ్రహం చుట్టూ చేయవలసిన ప్రదక్షిణల సంఖ్య, ప్రదక్షిణ మంత్రాలు, మరియు దాని వెనుక ఉన్న విశేష ఫలశృతిని బోధిస్తుంది.

• హనుమద్విశేషవిధి: ఇందులో హనుమత్సూక్తం, పూజార్హమైన వివిధ పుష్పాలు (కుంద, మందార, పున్నాగ, మల్లికా, తులసి మొదలైనవి), స్వామికి నివేదించవలసిన షోడశ/వింశతి ఫలాలు (అరటి, మామిడి, దానిమ్మ, నారికేళాది), మరియు ఇరువది (20) ఉపచారాల వివరణ ఉంది. దీనితో పాటు 'పెదపాడు' పురంలో వేంచేసియున్న శ్రీ సువర్చలా సమేత హనుమత్ ప్రభువుపై రచించిన ఆకర్షణీయమైన శార్దూల, మత్తేభ విక్రీడిత వృత్తాలతో కూడిన 'ప్రభు స్తవము' మరియు శ్రీరామనవమి/జయంతి వేళల్లో చదువుకునే మంగళాశాసన శ్లోకాలు ఇందులో సమగ్రంగా చేర్చబడ్డాయి.

శైలి మరియు విశ్లేషణ

గ్రంథ శైలి అత్యంత ప్రామాణికంగా, గ్రాంథిక మరియు సరళ వచన సమ్మేళనంగా ఉంది. సంస్కృత శ్లోకాలు, మంత్ర భాగాలతో పాటు తెలుగు తాత్పర్యాలు స్పష్టమైన ఆంధ్రీకరణతో అందించబడ్డాయి. కవి ప్రయోగించిన 'పెదపాటి భవ్యనగరీశా ! యాంజనేయప్రభూ!' అను మకుటంతో కూడిన పద్యాలు భక్తిరసభరితంగా, ధారావాహిక శైలిలో సాగాయి. కాశీ కృష్ణాచార్యుల వంటి అవధాని శిరోమణుల పండితాభిప్రాయాలు ఈ గ్రంథ ప్రామాణికతకు దర్పణం పడుతున్నాయి.

ముగింపు

ఈ పుస్తకం హనుమదుపాసకులకు, నిత్య పూజాధికాలు నిర్వర్తించే గృహస్థులకు, ధార్మిక పరిశోధకులకు మరియు భక్తి మార్గంలో పయనించే పాఠకులకు ఒక అమూల్యమైన కరదీపిక. ప్రతి భారతీయుని ఇంట్లో ఉండదగిన మహోపకార గ్రంథమిది.

2. పుస్తక సమగ్ర సమాచారం (Technical Metadata)

ప్రాథమిక వివరాలు (Basic Info):

• P1476 (Title): హనుమద్వ్రత జయంతీ ప్రదక్షిణ కల్పము

• P1680 (Subtitle): 1 హనుమత్సేవామాహాత్మ్యము 2 హనుమద్య్రతకల్పము 3 హనుమజ్జయంతీకల్పము 4 హనుమత్ప్రదక్షిణకల్పము 5 హనుమద్విశేషవిధి

• P31 (Instance of): written work / book

• Wikidata ID: NA

• P18 (Image/Cover): NA

వ్యక్తులు (People):

• P50 (Author): శిష్టా చంద్రమౌళి శాస్త్రి

• P110 (Illustrator): NA

• P11105 (Annotator): NA

• P123 (Publisher): NA

• P655 (Translator): NA

• P98 (Editor): NA

• P767 (Contributor): కాశీ కృష్ణాచార్యులు (పండితాభిప్రాయము)

• P872 (Printer): బెజవాడ ఆంధ్రగ్రంథాలయ ముద్రాక్షరశాల

• P2679 (Foreword Author): కాశీ కృష్ణాచార్యులు

• P2680 (Afterword Author): NA

గుర్తింపు సంఖ్యలు (IDs):

• P212 (ISBN-13): NA

• P957 (ISBN-10): NA

• P243 (OCLC): NA

• P675 (Google Books ID): NA

• P648 (Open Library): NA

• P2034 (Gutenberg): NA

• P724 (Internet Archive): NA

• P8383 (Goodreads): NA

• P6721 (K10plus): NA

సందర్భం & ముద్రణ (Context & Edition):

• P407 (Language): తెలుగు (Telugu)

• P291 (Place of Publication): బెజవాడ (Vijayawada)

• P577 (Pub Date): 1936

• P1104 (Pages): NA

• P2635 (Volumes): NA

• P393 (Edition): NA

• P1031 (Legal Citation): NA

• P186 (Material): Paper

• P437 (Format): Printed Book

3. అదనపు వివరాలు (Extended Fields)

• Work_Genre_P136: ఆధ్యాత్మికం / మంత్రశాస్త్రం / పూజా కల్పము (Hindu Religious Text / Mantra Sastra)

• Work_Subject_P921: హనుమదుపాసన, హనుమద్వ్రతము, జయంతి, ప్రదక్షిణ విధానం, మంత్రములు

• Work_Country_P495: India

• Work_Movement_P135: సనాతన ధర్మం / భక్తి ఉద్యమం (Hindu Devotional Tradition)

• Work_Based_On_P144: పరాశర సంహిత మరియు స్కాంద/బ్రహ్మాండ పురాణ అంతర్గత కల్పాలు

• Koha_Cost: రూ. 2-0-0 (2 Rupees)

• Total Dewey Decimal Classification – DDC ID: 294.5 (Hinduism)

4. English Summary

Hanumadvrata Jayanti Pradakshina Kalpamu, compiled by the renowned Mantra Sastra scholar and Upasaka Sista Chandramouli Sastri in 1936, is a comprehensive guidebook dedicated to the ritualistic worship and spiritual adoration of Lord Hanuman. Categorized under Hinduism (DDC 294.5), the book systematically organizes esoteric Vedic and Tantric worship procedures that were historically locked within complex Sanskrit texts like the Parashara Samhita, making them accessible to ordinary devotees and practitioners.

The work is broadly structured into five primary sections: Hanumat Seva Mahatmyam (glory of serving Hanuman), Hanumadvrata Kalpam (vow procedures), Hanumajjayanti Kalpam (birth anniversary rituals), Hanumat Pradakshina Kalpam (circumambulation rules), and Hanumad Visesha Vidhi (special worship codes including Hanumat Suktam, prescribed flowers, offered fruits, and 20 Upacharas). Additionally, it features devotional poetry dedicated to Lord Anjaneya of Pedapadu town, alongside benedictory verses (Mangalashtakam).

Commended by distinguished scholars such as Kasi Krishnacharyulu, this book stands as an indispensable manual for researchers of Hindu iconography and ritualism, as well as devout practitioners seeking structured spiritual discipline.

సంప్రదింపు వివరాలు:

శ్రీకృష్ణదేవరాయ తెలుగు భాషా నిలయం

ఇం. నెం. 4-4-8, సుల్తాన్‌బజార్‌, హైదరాబాద్‌ – 500 001, తెలంగాణ

ఫోన్: 9014120442 | E-mail: sktbn.org@gmail.com