నీలగిరియాత్ర 11105

## 1. శీర్షిక & ప్రాథమిక గుర్తింపు విభాగం (Title & Basic Identification
Block)
* **పుస్తకం పూర్తి పేరు (తెలుగులో):** నీలగిరియాత్ర

.pdf నీలగిరి యాత్ర

* **Title in English Transliteration:** NĪLAGIRI-YĀTRA
* **ఉపశీర్షిక (Subtitle):** NA
* **ప్రత్యామ్నాయ / ఇతర పేర్లు (Alternate/Variant Titles):** నీలగిరి యాత్రా
చరిత్ర
* **గ్రంథ రూపం / వర్గం (Category/Genre):** వచన కావ్యము / యాత్రా చరిత్ర
(Travelogue / Prose Literature)
## 2. రచయిత, సంపాదకులు & ఇతర కర్తల వివరాలు (Author & Contributor Details)
* **రచయిత పూర్తి పేరు:** కోలా శేషాచల కవి
* **కలం పేరు / బిరుదులు (Pen Name / Titles):** NA
* **రచయిత కాలం / జీవిత కాలం (Birth-Death Dates):** NA
* **జన్మస్థలం / నివాసం:** చెన్నపట్టణమునందలి చింతాద్రిపేట నివాసి
* **విద్యా అర్హతలు & వృత్తి:** 'తామస్ సి' దొరవారి ఆఫీసు నందు గుమాస్తా
(Clerk); మాంగాడు శ్రీనివాస మొదలారి వద్ద గణిత శాస్త్రము అభ్యసించెను.
* **సమకాలీన రచనలు / ఇతర ముఖ్య కృతిలు:** ఈ గ్రంథము తప్ప ఈతని ఇతర రచనలేమియు
కాన్పించుట లేదు.
* **ఇతర కర్తల వివరాలు (Contributors):**
* **సంపాదకుడు (Editor):** టి. చంద్రశేఖరన్ (T. Chandrasekharan, M.A.,
L.T.)
* **అనువాదకుడు (Translator):** NA
* **చిత్రకారుడు / ముఖచిత్ర డిజైనర్ (Illustrator/Cover Artist):** NA
* **ముందుమాట / పీఠిక రచయిత (Foreword/Introduction Author):** టి.
చంద్రశేఖరన్ (Curator, Government Oriental Manuscripts Library, Madras)
* **రచయిత పరిచయ వ్యాసం (Author Note):**
కోలా శేషాచల కవి యాదవ కుల సంజాతుడు మరియు వల్వల గోత్రీకుడు. ఇతడు కోలా వీర
రాఘవుల ప్రపౌత్రుడు, తెప్పలనాయని పౌత్రుడు, వేంకటాచల నాయకుడు మరియు మంగమ్మల
ప్రియ పుత్రుడు. ఇతడు చెన్నపట్నంలోని చింతాద్రిపేటలో నివసిస్తూ, బ్రిటిష్
ప్రభుత్వంలో తామస్ సి దొర కార్యాలయంలో గుమాస్తాగా ఉద్యోగం చేశాడు.
విశిష్టాద్వైత సంప్రదాయాన్ని అనుసరించే ఈయన, మాంగాడు శ్రీనివాస మొదలారి వద్ద
గణిత శాస్త్ర పరిజ్ఞానాన్ని ఆర్జించాడు. 1846లో మదరాసు గవర్నర్ పరివారంతో
కలిసి నీలగిరికి చేసిన ప్రయాణ అనుభవాల ఆధారంగా ఈ విశిష్ట వచన కావ్యాన్ని
రచించి, విశాఖపట్నం జమీందారు శ్రీ గోడే వేంకట జగ్గారాయలుకి అంకితమిచ్చాడు.
## 3. సాహిత్య, విషయ & సామాజిక విశ్లేషణ (Literary, Content & Critical
Analysis)
* **పరిచయం & నేపధ్యం (Introduction & Context):**
ఈ గ్రంథం 1846వ సంవత్సరంలో మదరాసు గవర్నర్ గా ఉన్న 'టీడర్' (Tweeddale) దొర
తమ కార్యనిర్వాహక వర్గంతో కలిసి నీలగిరి కొండలకు వేసవి విడిది కోసం వెళ్లిన
ప్రయాణ వృత్తాంతాన్ని తెలియజేస్తుంది. నాటి ప్రభుత్వ కార్యాలయంలో గుమాస్తాగా
పనిచేస్తున్న కోలా శేషాచల కవి, 1846 మే 12న చెన్నపురి నుండి బయలుదేరి
నీలగిరిలో ఎనిమిది నెలలు గడిపి, 1847 జనవరి 13న తిరిగి మదరాసు చేరుకున్నాడు. ఆ
ఎనిమిది నెలల యాత్రలో తన వ్యక్తిగత అనుభవాలను, ప్రయాణ మార్గాన్ని నమోదు చేస్తూ
ఈ రచన చేశాడు.
* **రచయిత అంతరంగం & సంకల్పం (Author's Intent & Purpose):**
కవి తన కృతిపతియైన శ్రీ గోడే వేంకట జగ్గారాయలుపై ఉన్న అపారమైన
గౌరవాభిమానాలతో, ఆయనకు చిరస్థాయిగా నిలిచిపోయే అపూర్వ కృతిని అంకితమివ్వాలని
సంకల్పించాడు. శాశ్వతమైన "కావ్య సంతానం" అందించాలనే ఉద్దేశంతో, అతిశయోక్తులు
మరియు కావ్యాలంకారాల అడంబరం లేకుండా, నిజాయితీతో కూడిన వాస్తవాలను సమాజానికి
అందించడానికి ఈ వచన కావ్యాన్ని నిర్మించినట్లు రచయిత అవతరణికలో స్పష్టం చేశాడు.
* **ప్రధాన విషయ సారాంశం (Core Summary & Key Themes):**
గ్రంథం ప్రధానంగా మూడు ప్రకరణములుగా విభజించబడింది:
* *ప్రథమ ప్రకరణము:* రచయిత మదరాసు (చింతాద్రిపేట) నుండి ప్రయాణమై నీలగిరి
పర్వత ప్రాంతాలకు చేరుకునే వరకు దారిలో ఉన్న ప్రాంతాలు, కష్టనష్టాలు మరియు
యాత్రా వివరాలను తెల్పుతుంది.
* *ద్వితీయ ప్రకరణము:* నీలగిరి వాతావరణం, అక్కడి ప్రజల విచిత్రాచారాలు,
జీవన శైలి, వృక్షజాలం (Flora), జంతుజాలం (Fauna) మరియు భౌగోళిక విశేషాలను
కూలంకషంగా వర్ణిస్తుంది.
* *తృతీయ ప్రకరణము:* రచయిత తిరుగు ప్రయాణం, దారిలోని వింతలు మరియు భౌగోళిక
దూరాల గణాంకాలను వివరిస్తుంది.
రచనలో వివిధ ప్రదేశాల రేఖాంశాలు, అక్షాంశాలు, ఉష్ణోగ్రతలు మరియు ప్రాంతాల
మధ్య దూరాలు మైళ్లు/కోసులలో ఖచ్చితమైన పట్టికలతో నమోదు చేయడం విశేషం.
* **భాషా శైలి & వ్యాకరణ విశ్లేషణ (Language Style & Literary Tropes):**
గ్రంథం గ్రాంథిక శైలిలో వ్రాయబడినప్పటికీ, వ్యావహారిక అవసరాల దృష్ట్యా
ఇంగ్లీషు, ద్రావిడ (తమిళ) మరియు ఇతర విదేశీ పదాలను యథాతథంగా ఉపయోగించారు.
పాఠకుల సౌకర్యార్థం ఇంగ్లీషు పదాలకు '*', ద్రావిడ పదాలకు '§', ఇతర విదేశీ
పదాలకు 'x' వంటి సంకేతాలను ఉంచి నిఘంటువు తరహాలో విశ్లేషణ అందించడం కవి
శాస్త్రీయ దృక్పథానికి నిదర్శనం. అలాగే ఉచ్చారణ లోపించకుండా తమిళ ప్రత్యేక
వర్ణమైన 'ఴ' (ళ) కి ప్రత్యామ్నాయంగా ప్రత్యేక శకారాక్షర సంకేతాన్ని వాడటం
గ్రంథకర్త భాషా పరిజ్ఞానానికి సాక్ష్యం.
* **పరిశోధనాత్మక & సాంస్కృతిక ప్రాముఖ్యత (Research & Cultural Value):**
తెలుగు సాహిత్యంలో వచన కావ్యాలు, అందునా 19వ శతాబ్దపు తొలిభాగంలో వెలువడిన
యాత్రా చరిత్రలు అత్యంత అరుదు. నాటి భౌగోళిక పరిస్థితులు, బ్రిటిష్ పాలనా కాలం
నాటి రవాణా వ్యవస్థ, దక్షిణ భారత సామాజిక జీవనం మరియు నీలగిరి గిరిజన
సంస్కృతిని అధ్యయనం చేయడానికి ఇది ఒక ప్రాథమిక ఆధార గ్రంథంగా ఉపయోగపడుతుంది.
* **ముగింపు & పాఠకుల మార్గదర్శి (Conclusion & Target Audience):**
తెలుగు భాషాభ్యాసకులు, చరిత్ర పరిశోధకులు, సాంస్కృతిక మానవశాస్త్ర
(Anthropology) విద్యార్థులు మరియు డిజిటల్ ఆర్కైవిస్టులకు ఇది ఒక అత్యుత్తమ
రిఫరెన్స్ గ్రంథం.
## 4. విపుల సాంకేతిక మెటాడేటా (Technical Metadata - Wikidata & MARC
Compatible)
**ప్రాథమిక వికీడేటా & కేటలాగ్ వివరాలు:**
* **P1476 (Title):** నీలగిరియాత్ర
* **P1680 (Subtitle):** NA
* **P31 (Instance of):** Book / Monograph
* **Wikidata ID:** NA
* **P18 (Image/Cover Art):** NA
**కర్తలు & సంస్థలు (Persons & Entities):**
* **P50 (Author):** కోలా శేషాచల కవి
* **P110 (Illustrator):** NA
* **P11105 (Annotator):** NA
* **P655 (Translator):** NA
* **P98 (Editor):** T. Chandrasekharan, M.A., L.T.
* **P767 (Contributor):** Srimathi B. Adilakshmi, Sri S. Krishnamurthi
* **P2679 (Foreword Author):** T. Chandrasekharan
* **P2680 (Afterword Author):** NA
* **P123 (Publisher):** Government of Madras / Government Oriental
Manuscripts Library
* **P872 (Printer / Press):** Superintendent, Government Press, Madras
**గుర్తింపు సంఖ్యలు (Identifiers):**
* **P212 (ISBN-13):** NA
* **P957 (ISBN-10):** NA
* **P243 (OCLC Number):** NA
* **P675 (Google Books ID):** NA
* **P648 (Open Library ID):** NA
* **P2034 (Project Gutenberg ID):** NA
* **P724 (Internet Archive ID):** NA
* **P8383 (Goodreads Identifier):** NA
* **P6721 (K10plus PPN):** NA
**సందర్భం, ముద్రణ & భౌతిక వివరాలు (Physical & Publication Details):**
* **P407 (Language):** Telugu & English (Preface in English, Text in
Telugu)
* **P291 (Place of Publication):** Madras
* **P577 (Publication Date / Year):** 1953
* **P1104 (Page Count):** NA
* **P2635 (Number of Volumes):** 1
* **P393 (Edition Number):** NA
* **P1031 (Legal Citation / Registration No):** Madras Government Oriental
Manuscripts Series No. 29
* **P186 (Material Used):** Paper
* **P437 (Distribution Format):** Paperback / Print
* **Cost / Original Price (ధర):** Rs. 1-8-0
## 5. వర్గీకరణ & డిజిటల్ ఆర్కైవల్ ఫీల్డ్స్ (Classification & Archival
Studies)
* **Work_Genre_P136:** Travelogue / Classical Prose (వచన కావ్యము)
* **Work_Subject_P921:** Nilgiri Hills, Travel Description, Geography,
Flora and Fauna, 19th Century South India
* **Work_Country_P495:** India
* **Work_Movement_P135:** Pre-Modern Telugu Prose / Company Period
Literature
* **Work_Based_On_P144:** NA
* **Dewey Decimal Classification (DDC) Number:** 910 (as marked on library
stamp) / 891.483
* **Colon Classification (CC) Class Number:** NA
* **Koha Classification Tag / Call Number:** D. No. 1466-A (Manuscript
Desk Ref: Vol VI)
* **Copyright Status / Public Domain:** Public Domain (Published by Madras
Govt in 1953, originally written in 1846)
## 6. English Academic Abstract & Metadata Summary
**Objective & Scope:**
*Nīlagiri-Yātra*, authored by Kōla Śēṣācala Kavi in 1846 and published in
1953 as Part 29 of the Madras Government Oriental Manuscripts Series,
stands as one of the earliest extant prose travelogues in Telugu
literature. The primary scope of the work is to document the author's
journey from Madras (Chintadripet) to the Nilgiri Hills, accompanying the
entourage of the Governor of Madras, Lord Tweeddale. Dedicated to Sri Gode
Venkata Jaggaraya, an enlightened Zamindar and astronomer from
Visakhapatnam, the book offers an empirical, firsthand recording of
geographical, social, and meteorological observations during an eight-month
stay in the region.
**Methodology & Content Overview:**
Divided into three distinct chapters (*prakaraṇas*), the text
systematically covers the journey to the Nilgiris, the author’s stay and
exploration of the hill station, and the return trip. Śēṣācala Kavi employs
a descriptive classical prose (*grānthika*) style, augmented by an
innovative annotation method to incorporate English, Tamil, and foreign
loanwords essential for administrative and regional clarity. The work
details exact geographical distances, latitudes, longitudes, climate
metrics, local tribes, unique socio-cultural customs, as well as the
indigenous flora and fauna of the Nilgiri ecosystem.
**Literary & Academic Significance:**
*Nīlagiri-Yātra* is a milestone in 19th-century Telugu prose evolution,
marking a transition from traditional mytho-poetic narratives to realistic,
documentary prose literature. It serves as a vital primary source for
colonial historians, socio-linguists, and cultural anthropologists studying
British-era administrative mobility, regional dialects, and early Indian
travel literature.
**Recommendation:**
This work is strongly recommended for researchers in South Asian studies,
archivists, historians of colonial South India, and scholars interested in
the historiography of modern Telugu prose.