విష్ణు సహస్రనామ స్తోత్రము:1205

# విష్ణు సహస్రనామ స్తోత్రము: శ్రీ శంకరభాష్య సమన్విత ఆంధ్రానువాద వైభవము
## 2. సాహిత్య / విషయ విశ్లేషణ వ్యాసం (Literary & Subject Essay)
### పరిచయం
భారతీయ ఆధ్యాత్మిక, వేదాంత సాహిత్యంలో సనాతన ధర్మానికి మూలస్తంభాలుగా నిలిచే
ఇతిహాస గ్రంథాలలో 'మహాభారతం' అత్యంత విశిష్టమైనది. "భారతం పంచమో వేదః" అని
ప్రసిద్ధి గాంచిన మహాభారతంలోని ఆనుశాసనిక పర్వంలో 140వ అధ్యాయంగా శ్రీ విష్ణు
సహస్రనామ స్తోత్రము అలరారుతోంది. జగద్గురు శ్రీ ఆదిశంకరాచార్యుల వారు స్వయంగా
భాష్యము (వ్యాఖ్యానము) అనుగ్రహించిన ప్రథమ వేదాంత గ్రంథంగా దీనికి అత్యున్నత
ప్రామాణికత ఉంది. శ్రీశంకర భగవత్పాదుల భాష్యాన్ని అనుసరిస్తూ ప్రసిద్ధ
విద్వాంసులు **సరస్వతి వేంకటసుబ్బరామశాస్త్రి** గారు అందించిన ఆంధ్రీకరణ
(టీకాతాత్పర్య సహిత వ్యాఖ్య) "వావిళ్ల రామస్వామిశాస్త్రులు అండ్ సన్స్"
ప్రచురణగా రూపుదిద్దుకుంది. Dewey Decimal Classification (DDC) ప్రకారం ఈ
గ్రంథం **294.5** (హిందూ మత ధార్మిక గ్రంథాలు/స్తోత్రాలు) వర్గీకరణ కిందకు
వస్తుంది.
### రచయిత / వ్యాఖ్యాతల అంతరంగం
మూలకర్త వేదవ్యాస మహర్షి వేద ధర్మాలను సర్వమానవాళికి అందించడానికి మహాభారతంలో
ఈ స్తోత్రాన్ని నిక్షిప్తం చేశారు. శరతల్పంపై ఉన్న భీష్మ పితామహుడు ధర్మరాజు
అడిగిన ప్రార్థనాత్మక ప్రశ్నలకు సమాధానంగా శ్రీకృష్ణుని సమక్షంలో ఈ దివ్య
నామాలను ఉపదేశించారు. ఈ స్తోత్రంలో దాగి ఉన్న అత్యున్నత అద్వైత వేదాంత
సత్యాలను జగద్గురు శంకరాచార్యులు తమ ప్రసన్న గంభీర భాష్యంలో ఆవిష్కరించారు.
అనువాదకులు బ్రహ్మశ్రీ సరస్వతి వేంకటసుబ్బరామశాస్త్రి గారు శంకరభాష్యంలోని
గూఢమైన వ్యాకరణ, వేదాంత భావాలను సంస్కృతం రాని తెలుగు పాఠకులకు సైతం సులభంగా
అవగతమయ్యేలా ప్రతి పదార్థం, సరళ తాత్పర్యంతో ఆంధ్రీకరించి తమ అపార
పాండిత్యాన్ని, భక్తి తత్త్వాన్ని చాటుకున్నారు.
### పుస్తక సారాంశం / ప్రధానాంశం
శ్రీ విష్ణు సహస్రనామ స్తోత్రము మానవాళికి మనశ్శాంతిని, సంసార బంధాల నుండి
తరణోపాయాన్ని చూపే అత్యంత ప్రశస్తమైన దివ్య మార్గము. శరతల్పంపై ఉత్తరాయణ
పుణ్యకాలం కోసం వేచి చూస్తున్న భీష్మ పితామహుని వద్దకు వెళ్లి ధర్మరాజు
"కిమేకం దైవతం లోకే?" (ఈ లోకంలో ఏకైక దైవం ఎవరు?), "కిం జపన్ ముచ్యతే జంతుః?"
(దేనిని జపించడం వల్ల మానవుడు బంధనాల నుండి విముక్తుడవుతాడు?) అని ఆరు ప్రధాన
ప్రశ్నలను అడుగుతాడు.
**జపయజ్ఞము & మానవ ధర్మం:**
ధర్మరాజు ప్రశ్నలకు భీష్ముడు సమాధానమిస్తూ—భక్తితో అఖిలలోక నాయకుడైన
శ్రీమహావిష్ణువును నామ సంకీర్తనం ద్వారా స్తుతించడమే మానవుడు చేయగలిగిన
ఉత్తమోత్తమమైన ధర్మమని స్పష్టం చేస్తారు. యజ్ఞాలలో ద్రవ్య, హింసా రహితమైనది,
నిరంతరం సర్వకాల సర్వావస్థలయందు ఆచరించదగినది 'జపయజ్ఞము' మాత్రమే. కలికాలంలో
నామోచ్చారణమే సర్వ పాపహరణానికి, సకల అభీష్టసిద్ధికి ఏకైక మార్గమని ఈ గ్రంథం
ఉద్ఘాటిస్తుంది.
**నామ రహస్యాలు & అద్వైత తత్త్వం:**
శ్రీ శంకరభాష్యానుసారంగా ప్రతి నామానికి వ్యాకరణ నిరుక్తాలను, ఉపనిషత్
ప్రమాణాలను జోడిస్తూ వివరణ ఇవ్వబడింది. "విశ్వం", "విష్ణుః", "వషట్కారః" అనే
నామాలతో ప్రారంభమయ్యే ఈ సహస్రనామాలు పరబ్రహ్మ స్వరూపమైన విష్ణువు యొక్క
వ్యాపకత్వాన్ని, సృష్టి-స్థితి-లయ కారకత్వాన్ని, భక్త రక్షణ గుణాన్ని
ప్రబోధిస్తాయి. పాఠకుల నిత్య పూజా సౌకర్యార్థం గ్రంథాంతంలో ఓంకార సహితంగా
వెయ్యి నామాల 'విష్ణుసహస్రనామావళిః' కూడా పొందుపరచబడింది.
### శైలి మరియు విశ్లేషణ
ఈ గ్రంథము ప్రాచీన సంస్కృత ప్రౌఢత్వానికి, గ్రాంథిక వ్యాఖ్యాన సౌందర్యానికి
ప్రతీకగా నిలుస్తుంది. వేంకటసుబ్బరామశాస్త్రి గారి ప్రతిపదార్థ తాత్పర్య శైలి
అత్యంత ప్రామాణికంగా, వ్యాకరణ దోషాలు లేకుండా సాగుతుంది. ప్రతి నామానికి మూల
శ్లోకం, ప్రతిపదార్థం, శంకరభాష్యానుసారమైన విశేషాంశాలు వరుసక్రమంలో అమర్చడం
వల్ల పాఠకులకు, ఉపాసకులకు అవగాహన చేసుకోవడం ఎంతో సులువవుతుంది. వావిళ్ల వారి
ప్రచురణారీతి, ముద్రణా పవిత్రత గ్రంథ గౌరవాన్ని మరింత పెంచాయి.
### ముగింపు
శ్రీ విష్ణు సహస్రనామ స్తోత్రము (శంకరభాష్యాంధ్రానువాద సహితము) ప్రతి హిందూ
గృహంలోను, ఆధ్యాత్మిక సాధకుల గ్రంథాలయంలోను ఉండదగిన మహోన్నత కృతి. నిత్య
పారాయణ చేసే భక్తులకు, వేదాంత విజ్ఞానాన్ని ఆకాంక్షించే పరిశోధకులకు, ధార్మిక
అధ్యయనం చేసే విద్యార్థులకు ఇది ఒక దివ్య మార్గదర్శిని.
## 3. పుస్తక సమగ్ర సమాచారం (Technical Metadata)
**ప్రాథమిక వివరాలు (Basic Info):**
* P1476 (Title): విష్ణు సహస్రనామస్తోత్రము (Vishnu Sahasranama Stotram)
* P1680 (Subtitle): శ్రీ మచ్ఛంకరభగవత్పాద విరచిత భాష్యము ననుసరించి
వ్రాయఉబడిన టీకాతాత్పర్య సహితము (With commentary based on Sri
Sankarabhagavatpada Bhashyam with Teeka and Tatparya)
* P31 (Instance of): book
* Wikidata ID: NA
* P18 (Image/Cover): NA
**వ్యక్తులు (People):**
* P50 (Author): వేదవ్యాస మహర్షి (Original Composer in Mahabharata)
* P110 (Illustrator): NA
* P11105 (Annotator): సరస్వతి వేంకటసుబ్బరామశాస్త్రి (Saraswati Venkata
Subbarama Sastri - Translator & Annotator)
* P123 (Publisher): వావిళ్ల రామస్వామిశాస్త్రులు అండ్ సన్స్ (Vavilla
Ramaswamy Sastrulu & Sons)
* P655 (Translator): సరస్వతి వేంకటసుబ్బరామశాస్త్రి (Saraswati Venkata
Subbarama Sastri)
* P98 (Editor): NA
* P767 (Contributor): డా॥ గోడా వేంకటేశ్వర శాస్త్రి (Appreciation /
Foreword note author), అల్లాడే స్వామినాథన్ (Vavilla firm Publisher
representative)
* P872 (Printer): NA
* P2679 (Foreword Author): డా॥ గోడా వేంకటేశ్వర శాస్త్రి (Dr. Goda
Venkateswara Sastri - dated 18.03.1999)
* P2680 (Afterword Author): NA
**గుర్తింపు సంఖ్యలు (IDs):**
* P212 (ISBN-13): NA
* P957 (ISBN-10): NA
* P243 (OCLC): NA
* P675 (Google Books ID): NA
* P648 (Open Library): NA
* P2034 (Gutenberg): NA
* P724 (Internet Archive): NA
* P8383 (Goodreads): NA
* P6721 (K10plus): NA
**సందర్భం & ముద్రణ (Context & Edition):**
* P407 (Language): తెలుగు & సంస్కృతం (Telugu & Sanskrit)
* P291 (Place of Publication): చెన్నపురి / మద్రాసు & హైదరాబాదు (Chennai /
Madras & Hyderabad)
* P577 (Pub Date): NA (Foreword date: 18.03.1999)
* P1104 (Pages): 168+ (as per page markings)
* P2635 (Volumes): NA
* P393 (Edition): NA
* P1031 (Legal Citation): NA
* P186 (Material): Paper
* P437 (Format): Printed Book
## 4. అదనపు వివరాలు (Extended Fields)
* Work_Genre_P136: ఆధ్యాత్మికం / స్తోత్ర సాహిత్యం / వేదాంత వ్యాఖ్యానం
(Spiritual / Stotra Literature / Vedantic Commentary)
* Work_Subject_P921: శ్రీ విష్ణు సహస్రనామ స్తోత్రము, శంకర భాష్యము, భీష్మ
ఉపదేశము, నామావళి (Vishnu Sahasranama Stotram, Shankara Bhashya, Bhishma's
discourse in Anushasanika Parva, Namavali)
* Work_Country_P495: భారతదేశం (India)
* Work_Movement_P135: సనాతన ధర్మం / అద్వైత వేదాంతం (Sanatana Dharma /
Advaita Vedanta)
* Work_Based_On_P144: మహాభారత ఆనుశాసనిక పర్వము & శ్రీ శంకర భగవత్పాద
భాష్యము (Anushasanika Parva of Mahabharata & Shankara Bhashyam)
* Koha_Cost: Rs. 60/-
* Total Dewey Decimal Classification – DDC ID: 294.5
## 5. English Summary
**"Vishnu Sahasranama Stotram"** (with Telugu commentary based on Shankara
Bhashya) is a seminal spiritual work published by the legendary house
**Vavilla Ramaswamy Sastrulu & Sons**. Originating from the 140th chapter
of the *Anushasanika Parva* in Maharshi Vedavyasa's *Mahabharata*, this
hymn consists of the thousand divine names of Supreme Lord Vishnu, as
expounded by Bhishma Pitamaha to Yudhishthira on the bed of arrows.
This volume features the authoritative Advaita Vedantic commentary
(*Bhashya*) composed by Jagadguru Sri Adi Sankaracharya, rendered
meticulously into Telugu with word-by-word meanings (*Teeka*) and detailed
explanations (*Tatparya*) by Vidwan Saraswati Venkata Subbarama Sastri. The
introductory note by eminent scholar Dr. Goda Venkateswara Sastri
underscores the supreme efficacy of *Japa Yajna* (chanting divine names) as
the most harmless, universally accessible, and potent spiritual discipline
for attaining peace and liberation in the present age.
The book systematically structures each verse with exact Sanskrit
terminology, etymological derivations, and Vedantic contextualization. For
daily ritualistic recitation (*Parayana*), the text also incorporates the
complete *Vishnu Sahasranamavali* formatted with the sacred prefix *Om*.
Serving as both a devotional guide and a scholarly treatise on Hindu
theology, this work remains an invaluable treasure for spiritual
practitioners, scholars of Indian philosophy, and lovers of classical
Telugu commentaries.