వివాహోపనయనాది మంత్రప్రశ్నార్థప్రకాశిక12167

# వివాహోపనయనాది మంత్రప్రశ్నార్థప్రకాశిక

మంత్ర ప్రశ్న ప్రకాశిక12167

## సాహిత్య / విషయ విశ్లేషణ వ్యాసం
### పరిచయం
భారతీయ వైదిక సంప్రదాయంలో షోడశ కర్మలు, విశేషించి వివాహ, ఉపనయనాది గృహ్య
కర్మలు అత్యంత ప్రాధాన్యతను సంతరించుకున్నాయి. శ్రీకృష్ణ యజుర్వేద ఏకాగ్ని
కాండకు చెందిన మంత్రాలకు అర్థాన్ని, తాత్పర్యాన్ని వివరిస్తూ వెలువడిన విశిష్ట
వ్యాఖ్యాన గ్రంథమే **"వివాహోపనయనాది మంత్రప్రశ్నార్థప్రకాశిక"**. ఈ పుస్తకం
వైదిక సాహిత్యము, గృహ్య సూత్రాలు, మరియు మంత్ర వ్యాఖ్యానము (Vedic Literature
& Rituals) అనే విభాగానికి చెందుతుంది. మంత్రాలను కేవలం ఉచ్ఛరించడమే కాకుండా
వాటి అర్థాన్ని తెలుసుకుని కర్మలను ఆచరించినప్పుడే పరిపూర్ణ ఫలం లభిస్తుందనే
ఆధ్యాత్మిక సత్యాన్ని ఈ గ్రంథం పాఠకులకు అందిస్తుంది.
### రచయిత అంతరంగం
ఈ గ్రంథం మచిలీపట్టణ వాస్తవ్యులైన శ్రీ చల్లా నాగలింగ శాస్త్రి గారి పుత్రులైన
శ్రీ లక్ష్మీనృసింహ శాస్త్రి గారిచే ఆంధ్ర టీకా తాత్పర్యాలతో రచించబడింది.
ప్రాచీన వైదిక ప్రకాండులైన శ్రీ హరదత్తాచార్యుల భాష్యానుసారంగా, అలాగే శ్రీ
విద్యారణ్యుల వారి వ్యాఖ్యానాలను పరిగణనలోకి తీసుకుంటూ, స్మార్త బాలలకు మరియు
సామాన్య గృహస్థులకు నిత్యం ఉపయోగపడేలా అత్యంత సులభ శైలిలో మంత్రార్థాలను
అందించడమే రచయిత ప్రధాన ఉద్దేశం.
### పుస్తక సారాంశం / ప్రధానాంశం
ఈ గ్రంథం శ్రీకృష్ణ యజుర్వేదీయ ఏకాగ్ని కాండలోని ప్రథమ ప్రపాఠకంలో పేర్కొనబడిన
వివిధ గృహ్య కర్మల మంత్రాలకు పదచ్ఛేదం, ప్రతిపదార్థం, మరియు సులభమైన
తాత్పర్యాన్ని అందిస్తుంది:
* **గృహస్థాశ్రమ ధర్మం & ఋణత్రయం:** మనుష్యుడు జన్మతః దేవ, ఋషి, పితృ ఋణాలతో
పుడతాడని, వాటిని తీర్చుకోవడానికి గృహస్థాశ్రమమే ముఖ్యాధారమని స్మృతి
ప్రమాణాలతో గ్రంథారంభంలో వివరించబడింది.
* **వివాహ మంత్రార్థములు:** వివాహ ప్రక్రియలో వరుడు వధువును మధుపర్క
వస్త్రంతో ఆచ్ఛాదించే సమయాన పఠించే మంత్రాలు (ఉదా: "పరిత్వా గిర్వణో
గిరః..."), వాటిలోని ఉపమానాలు, హరదత్తాచార్యుల మరియు విద్యారణ్యుల వారి
వ్యాఖ్యాన భేదాలు తార్కికంగా చర్చింపబడ్డాయి.
* **సంతాన, గృహ సమృద్ధి మంత్రాలు:** "ఇహ గావో ప్రజాయధ్వమ్..." వంటి మంత్రాల
ద్వారా గృహంలో గోవులు, అశ్వాలు, పుత్రులు, మరియు సహస్ర దక్షిణలకు కారణమైన
ధనవృద్ధి కలగాలని కోరుకునే వైదిక భావాలు వివరించబడ్డాయి.
* **ఉపనయనాది సంస్కార మంత్రాలు:** వటువు దంతధావనం చేసేటప్పుడు పఠించే మంత్రం
("సోమస్య తనూరసి..."), కృష్ణాజిన (లేడిచర్మం) ధారణ మంత్రం ("మిత్రస్య
చక్షుః..."), యజ్ఞోపవీత మరియు మౌంజీ ధారణ మంత్రాల అంతరార్థాలు, వాటిలోని
ఆధ్యాత్మిక సంకేతాలు సమగ్రంగా విశ్లేషించబడ్డాయి.
### శైలి మరియు విశ్లేషణ
గ్రంథకర్త అనుసరించిన వ్యాఖ్యాన శైలి అత్యంత ప్రాంజలంగా, శాస్త్రీయంగా ఉంది.
ప్రతి మంత్రానికి స్పష్టమైన పదవిభాగం (పదచ్ఛేదం), ప్రతిపదార్థం (టీక), మరియు
తాత్పర్యాన్ని అందించడమే కాకుండా, అవసరమైన చోట ఋగ్వేద, తైత్తిరీయ సంహితల
సంప్రదాయ భేదాలను, వ్యాఖ్యాన వైవిధ్యాలను పొందుపరిచారు. సంస్కృత మంత్రాలలోని
గూఢార్థాలను సామాన్యులకు సైతం అర్థమయ్యేలా స్వచ్ఛమైన గ్రాంథిక తెలుగులో
వివరించడం ఈ పుస్తక ప్రత్యేకత.
### ముగింపు
వైదిక కర్మల పట్ల, సంస్కారాల పట్ల ఆసక్తి ఉన్న పండితులకు, వైదిక
విద్యార్థులకు, పౌరోహిత్యం నిర్వహించే వారికి మరియు మంత్రాల అంతరార్థాలను
తెలుసుకోవాలనుకునే ప్రతీ గృహస్థునికి ఈ గ్రంథం ఒక అత్యుత్తమ మార్గదర్శి.
మంత్రార్థం తెలిసి చేసే కర్మ విశేష ఫలాన్నిస్తుందనే విశ్వాసం ఉన్న ప్రతి
ఒక్కరూ తప్పక చదవవలసిన ప్రామాణిక ఆధ్యాత్మిక గ్రంథమిది.
## పుస్తక సమగ్ర సమాచారం (Technical Metadata)
ప్రాథమిక వివరాలు (Basic Info):
• P1476 (Title): వివాహోపనయనాది మంత్రప్రశ్నార్థప్రకాశిక (Vivahopanayanadi
Mantra Prasnamartha Prakasika)
• P1680 (Subtitle): ఆంధ్ర-పద టీకా తాత్పర్య విరచితః
• P31 (Instance of): పుస్తకము (Book) / వైదిక మంత్ర వ్యాఖ్యాన గ్రంథము (Vedic
Religious Text)
• Wikidata ID: NA
• P18 (Image/Cover): NA
వ్యక్తులు (People):
• P50 (Author): చల్లా లక్ష్మీనృసింహశాస్త్రి (Challa Laxmi Nrusimha Sastri)
• P110 (Illustrator): NA
• P11105 (Annotator): శ్రీ హరదత్తాచార్య (Sri Haradattacharya - Bhasya)
• P123 (Publisher): ఆర్యానంద ముద్రాక్షరశాల (Aryananda Press, Masulipatam)
• P655 (Translator): NA
• P98 (Editor): NA
• P767 (Contributor): శ్రీ చల్లా నాగలింగ శాస్త్రి (రచయిత తండ్రి)
• P872 (Printer): ఆర్యానంద ముద్రాక్షరశాల, మచిలీపట్టణము
• P2679 (Foreword Author): NA
• P2680 (Afterword Author): NA
గుర్తింపు సంఖ్యలు (IDs):
• P212 (ISBN-13): NA
• P957 (ISBN-10): NA
• P243 (OCLC): NA
• P675 (Google Books ID): NA
• P648 (Open Library): NA
• P2034 (Gutenberg): NA
• P724 (Internet Archive): NA
• P8383 (Goodreads): NA
• P6721 (K10plus): NA
సందర్భం & ముద్రణ (Context & Edition):
• P407 (Language): సంస్కృతము, తెలుగు (Sanskrit with Telugu Commentary)
• P291 (Place of Publication): మచిలీపట్టణము (Masulipatam / Machilipatnam)
• P577 (Pub Date): 1936
• P1104 (Pages): NA
• P2635 (Volumes): 1
• P393 (Edition): ప్రథమ ముద్రణ (First Edition - 500 Copies)
• P1031 (Legal Citation): NA
• P186 (Material): Paper
• P437 (Format): Printed Book
## అదనపు వివరాలు (Extended Fields)
• Work_Genre_P136: ఆధ్యాత్మికం / వైదిక వ్యాఖ్యానం (Vedic Text Commentary)
• Work_Subject_P921: శ్రీకృష్ణయజుర్వేద ఏకాగ్ని కాండ మంత్రాలు, వివాహ, ఉపనయన
సంస్కారాలు (Yajurveda Ekagni Kanda Mantras, Upanayana & Marriage Rituals)
• Work_Country_P495: భారతదేశం (India)
• Work_Movement_P135: వైదిక సంప్రదాయం (Vedic Tradition)
• Work_Based_On_P144: శ్రీకృష్ణయజుర్వేదీయ ఏకాగ్ని కాండము & హరదత్తాచార్య
భాష్యము
• Koha_Cost: 2-0-0 (Rs. 2-0-0)
• Total Dewey Decimal Classification – DDC ID: 294.59214 (Yajurveda / Vedic
Sacred Texts)
## English Summary
"Vivahopanayanadi Mantra Prasnamartha Prakasika" is a significant
commentary on the Vedic mantras associated with essential domestic rituals
(Grhya Samskaras) from the Ekagni Kanda of the Sri Krishna Yajurveda.
Authored by Challa Laxmi Nrusimha Sastri of Machilipatnam and published in
1936 by the Aryananda Press, this text serves as an indispensable guide for
understanding the deeper philosophical and practical meanings of Hindu
sacraments, particularly marriage (Vivaha) and sacred thread initiation
(Upanayana).
Based on the celebrated commentary (*Bhasya*) of Sri Haradattacharya and
referencing interpretations by Sri Vidyaranya, the book provides
line-by-line word splits (*Padachheda*), word-by-word Telugu meanings
(*Teeka*), and clear summaries (*Tatparya*) for each mantra. The opening
sections highlight the duty of householders to discharge the three inherent
debts (*Rishi, Deva, and Pitru Rina*) through proper ritual performance and
righteous living. It then methodically decodes mantras used in various
steps of marriage ceremonies, cattle and wealth preservation rites, and
initiation practices such as the wearing of the sacred girdle (*Maunji*)
and deer skin (*Krishnajina*).
Written in accessible Telugu prose alongside the original Sanskrit verses,
the text bridges the gap between ritualistic execution and intellectual
comprehension. It remains an invaluable resource for Vedic scholars,
priests, researchers, and practitioners devoted to traditional Hindu
rituals.