ధర్మపదం 12186

# ధమ్మపదము
## సాహిత్య / విషయ విశ్లేషణ వ్యాసం
### పరిచయం
ప్రపంచ శాంతికి, నిర్వాణ మార్గానికి దిక్సూచిగా నిలిచిన మహాజ్ఞాని గౌతమ
బుద్ధుని ప్రవచనాల సమాహారమే 'ధమ్మపదము' (Dhammapada). ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఎన్నో
భాషల్లోకి అనువదించబడిన ఈ పవిత్ర బౌద్ధ ఆధ్యాత్మిక గ్రంథాన్ని, తెలుగు
పాఠకులకు అత్యంత సుబోధకంగా, ఆర్ష ధర్మాల పోలికలతో అందించిన విశిష్టమైన గ్రంథమే
**'ధమ్మపదము'**. శ్రీ రాజా వాసిరెడ్డి దుర్గా సదాశివేశ్వర ప్రసాద బహద్దరు
గారిచే అనువదించబడిన ఈ పుస్తకం శ్రీకృష్ణదేవరాయ ఆంధ్ర భాషా నిలయంలో
భద్రపరచబడింది. డ్యూయీ డెసిమల్ వర్గీకరణ ప్రకారం ఇది బౌద్ధ మతం, త్రిపిటకములు
/ ధమ్మపద విభాగం (DDC 294.3 / 294.300 - Buddhism & Buddhist Scriptures)
కిందకు వస్తుంది.
### రచయిత / అనువాదకుని అంతరంగం
ఈ గ్రంథ అనువాదకులు శ్రీ **రాజా వాసిరెడ్డి దుర్గా సదాశివేశ్వర ప్రసాద
బహద్దరు** గారు. వీరు తమ ఈ పవిత్ర రచనను "తెలుగు చదువుల తీయదనాన్ని, నిర్మలమైన
సత్త్వాన్ని ప్రసాదించిన అమలచరిత, మాయాంధ్రజనని"కి (తెలుగు తల్లికి)
భక్తిప్రపత్తులతో కృతి సమర్పణ చేశారు. బౌద్ధం వేదాలకు పూర్తి దూరమైనది కాదని,
మానవాళి శ్రేయస్సుకు, ఆత్మశుద్ధికి ఉపకరించే ఆర్ష సాంప్రదాయ మూలాలలోని
భావజాలమేనని నిరూపించడమే అనువాదకుని అంతరంగం. సంస్కృత, పాళీ భాషా సాహిత్యాలను,
మానవ ధర్మాలను అవగాహన చేసుకుని తెలుగులోకి మలచడంలో వీరికున్న ప్రావీణ్యం,
ఆధ్యాత్మిక సమాజ శ్రేయస్సు పట్ల ఉన్న అంకితభావం ఈ గ్రంథ పీఠికలో స్పష్టంగా
గోచరిస్తాయి.
### పుస్తక సారాంశం / ప్రధానాంశం
ఈ గ్రంథం బౌద్ధ మత మూల గ్రంథమైన 'ధమ్మపదం' లోని పాళీ శ్లోకాలను, వాటికి
సమానమైన తెలుగు పద్య-వచన అనువాదాలను వివరిస్తుంది. పుస్తకంలో ప్రధానంగా ఈ
కింది అంశాలు సమగ్రంగా చర్చించబడ్డాయి:
**1. చారిత్రక నేపథ్యం మరియు పీఠిక:**
గ్రంథారంభంలో అనువాదకులు క్రీ.పూ. 6వ శతాబ్దపు భారతదేశ మత సామాజిక
పరిస్థితులను విశ్లేషించారు. యజ్ఞయాగాదులలో ప్రాణిహింస హెచ్చినప్పుడు, వర్ణ
వ్యవస్థలో శోషించబడుతున్న ప్రజలకు శాంతిభద్రతలను, మానవత్వాన్ని అందించడానికి
సిద్ధార్థుడు (బుద్ధుడు) ఎలా పరివ్రాజకుడిగా మారి జ్ఞానాన్ని సాధించాడో
వివరించారు. అలాగే జైన్, బౌద్ధ, క్రైస్తవ, పాశ్చాత్య వేదాంతాల మూలాలు భారతీయుల
ఆధ్యాత్మిక చింతనతో ఎలా అనుసంధానమై ఉన్నాయో పిఠికలో చర్చించారు.
**2. ధమ్మపద వర్గాలు (విషయ విభజన):**
ధమ్మపదం ప్రధానంగా 26 వర్గాలుగా విభజించబడింది. ఈ గ్రంథంలో మొదటి వర్గమైన
**యమక వర్గము** నుండి ప్రారంభించి అప్రమాద వర్గము, చిత్త వర్గము, పుష్ప
వర్గము, బాల వర్గము, పండిత వర్గము, అర్హత వర్గము, సహస్ర వర్గము, పాప వర్గము,
దండ వర్గము, జరా వర్గము, ఆత్మ వర్గము, లోక వర్గము, బుద్ధ వర్గము, నిరయ వర్గము,
నాగ వర్గము, తణ్హా వర్గము వంటి విభిన్న వర్గాలను పాళీ శ్లోకాలతో పాటుగా
వివరించారు.
**3. ప్రధాన సూత్రాలు & మానవ ధర్మాలు:**
* **చిత్త శుద్ధి మరియు కర్మ ఫలితం:** మనం ఏ ఆలోచన చేస్తామో అదే మన రూపాన్ని,
జీవితాన్ని నిర్దేశిస్తుంది. పాపకార్యం చేసినవాడు ఇహంలోనూ, పరంలోనూ
దుఃఖిస్తాడు; పుణ్యకార్యం చేసినవాడు ఇరులోకాలలో ఆనందిస్తాడు.
* **సత్యాసత్య వివేచన:** సత్యాన్ని అసత్యంగా, అసత్యాన్ని సత్యంగా భావించేవాడు
అజ్ఞాని. సత్యాసత్యాల భేదాన్ని గుర్తించి జీవించేవాడు పవిత్రమైన సత్యపదాన్ని
చేరుకుంటాడు.
* **ఇంద్రియ నిగ్రహం:** వివేకం లేని మనస్సు సరిగ్గా వేయని ఇంటి కప్పు
లాంటిది; దాని గుండా విషయవాంఛల వర్ష బిందువులు లోపలికి ప్రవహిస్తాయి. సుదృఢమైన
వివేకంతో ఇంద్రియాలను గెలిచినవాడిని మారుడు (కామక్రోధాదులు) ఏమీ చేయలేడు.
### శైలి మరియు విశ్లేషణ
శ్రీ రాజా వాసిరెడ్డి దుర్గా సదాశివేశ్వర ప్రసాద బహద్దరు గారు అనుసరించిన
అనువాద శైలి గ్రాంథిక-వ్యావహారిక సుబోధక శైలి. మూల పాళీ శ్లోకాలను (ఉదా: "ఇఘ
సోచతి పేచ్చ సోచతి...", "అప్పంపి చే సహితం భాసమానో...") తెలుగు లిపిలోనే
అందిస్తూ, కింద దానికి తగిన సరళమైన ప్రతిపదార్థ భావాలను, మనుస్మృతి వంటి
ప్రాచీన ఆర్ష గ్రంథాలలోని శ్లోకాలతో (ఉదా: "ఏకఏవ చరే న్నిత్యం...") సరిపోల్చి
చూపడం వీరి తులనాత్మక విశ్లేషణా విధానానికి అద్దం పడుతుంది.
### ముగింపు
ఆధ్యాత్మిక అన్వేషకులకు, బౌద్ధ ధర్మ విద్యార్థులకు, తులనాత్మక మత పరిశోధకులకు,
మరియు మానసిక ప్రశాంతతను కోరుకునే సాధారణ పాఠకులకు ఈ పుస్తకం ఒక రత్నదీపం
లాంటిది. మానవుడు తన మనస్సును ఎలా నిగ్రహించుకోవాలో, సత్యమార్గాన ఎలా
పయనించాలో తెలుసుకోవడానికి ప్రతీ ఒక్కరూ తప్పక చదవాల్సిన అమూల్యమైన ప్రాచీన
ధర్మ గ్రంథమిది.
## పుస్తక సమగ్ర సమాచారం (Technical Metadata)
ప్రాథమిక వివరాలు (Basic Info):
* P1476 (Title): ధమ్మపదము
* P1680 (Subtitle): NA
* P31 (Instance of): book
* Wikidata ID: NA
* P18 (Image/Cover): NA
వ్యక్తులు (People):
* P50 (Author): గౌతమ బుద్ధుడు (మూల ప్రవచనాలు)
* P110 (Illustrator): NA
* P11105 (Annotator): NA
* P123 (Publisher): చెన్నపురి ముద్రణ
* P655 (Translator): శ్రీ రాజా వాసిరెడ్డి దుర్గా సదాశివేశ్వర ప్రసాద
బహద్దరు గారు
* P98 (Editor): NA
* P767 (Contributor): NA
* P872 (Printer): NA
* P2679 (Foreword Author): శ్రీ రాజా వాసిరెడ్డి దుర్గా సదాశివేశ్వర ప్రసాద
బహద్దరు గారు (పీఠికారచయిత)
* P2680 (Afterword Author): NA
గుర్తింపు సంఖ్యలు (IDs):
* P212 (ISBN-13): NA
* P957 (ISBN-10): NA
* P243 (OCLC): NA
* P675 (Google Books ID): NA
* P648 (Open Library): NA
* P2034 (Gutenberg): NA
* P724 (Internet Archive): NA
* P8383 (Goodreads): NA
* P6721 (K10plus): NA
సందర్భం & ముద్రణ (Context & Edition):
* P407 (Language): తెలుగు (మూల శ్లోకాలు పాళీ భాషలో, తెలుగు లిపిలో ఉన్నాయి)
* P291 (Place of Publication): చెన్నపురి (Chennai)
* P577 (Pub Date): NA
* P1104 (Pages): NA
* P2635 (Volumes): NA
* P393 (Edition): NA
* P1031 (Legal Citation): NA
* P186 (Material): Paper
* P437 (Format): Paperback / Print book
## అదనపు వివరాలు (Extended Fields)
* Work_Genre_P136: ఆధ్యాత్మిక గ్రంథము / బౌద్ధ మత సాహిత్యం / ధర్మ ప్రవచనాలు
(DDC 294.3 / 294.300)
* Work_Subject_P921: ధమ్మపదము, బౌద్ధ ధర్మము, యమక వర్గము, అప్రమాద వర్గము,
చిత్త వర్గము, బుద్ధుని చరిత్ర, పాళీ సూత్రాలు, ఆర్ష సంప్రదాయ పోలికలు,
నిర్వాణ మార్గము
* Work_Country_P495: India
* Work_Movement_P135: బౌద్ధ సాహిత్య ఉద్యమం / ప్రాచీన ధర్మ గ్రంథ అనువాదం
* Work_Based_On_P144: Pali Dhammapada (Tripitaka Canonical Text)
* Koha_Cost: రూ. 0-4-0 (చారిత్రక వెల: 4 అణాలు)
* Total Dewey Decimal Classification – DDC ID: 294.3
## English Summary
**Dhammapada** (Dhammapadamu) is a classic Telugu translation of the
revered Buddhist canonical text, rendered into Telugu by Sri Raja Vasireddy
Durga Sadashiveswara Prasada Bahadur. Preserved at Sri Krishnadevaraya
Andhra Bhasha Nilayam in Hyderabad, this work belongs to the category of
Buddhist Sacred Texts and Scriptures (DDC 294.3).
The book presents the timeless moral and ethical teachings of Gautama
Buddha, originally composed in Pali. Dedicated by the translator to "Andhra
Janani" (Mother Telugu), the work aims to highlight the universal,
non-violent, and philosophical virtues of Buddhism while demonstrating its
intrinsic connections with ancient Indian Vedic and philosophical
traditions.
The introductory chapters (*Peethika*) provide an insightful historical
context of 6th-century BCE India, explaining the socio-religious factors
that led to the rise of Prince Siddhartha's spiritual quest for
Enlightenment. The core text preserves the original Pali verses written in
the Telugu script alongside clear, accessible prose commentary and
translations. The contents are organized into standard canonical chapters
(*Vaggas*), including Yamaka Vagga, Appamada Vagga, Chitta Vagga, Puppha
Vagga, Bala Vagga, Pandita Vagga, Arahanta Vagga, Sahassa Vagga, and Buddha
Vagga.
The fundamental themes revolve around mind control, cause and effect
(*Karma*), truthfulness, self-discipline, and the cessation of desire to
achieve inner peace. The translator enriches the commentary by comparing
Buddhist verses with classical Sanskrit texts like Manusmriti, offering a
comparative spiritual perspective.
Written in elegant classical Telugu with profound spiritual clarity,
*Dhammapada* serves as an essential reference for researchers of Buddhist
philosophy, comparative religion scholars, and general readers pursuing
self-realization and moral living.