పవిత్ర గోదావరినది12306

# # పవిత్ర గోదావరినది

గోదావరి నది 12306

## సాహిత్య / విషయ విశ్లేషణ వ్యాసం
### పరిచయం
భారతీయ సాంస్కృతిక, భౌగోళిక జీవధారలలో దక్షిణాది గంగగా పేరొందిన గోదావరి నదికి
ప్రత్యేక ప్రాముఖ్యత ఉంది. పిల్లలకు మరియు యువతకు భారతీయ సాంస్కృతిక
వైభవాన్ని, నదీ వ్యవస్థల విశిష్టతను సరళంగా పరిచయం చేయడానికి శ్రీరామకృష్ణ
ప్రచురణల క్రమంలో వెలువడిన అద్భుతమైన పుస్తకం **"పవిత్ర గోదావరినది"**. నే.
పార్వతీకృష్ణమూర్తి గారు రచించిన ఈ పుస్తకానికి ప్రసిద్ధ పరిశోధకులు,
విద్యావేత్త ఆచార్య బి. రామరాజు గారు ముఖ్య సంపాదకులుగా వ్యవహరించారు.
ఐ.బి.హెచ్. ప్రకాశనము (నారాయణగూడ, హైదరాబాదు) వారు ప్రచురించిన ఈ గ్రంథం
**భౌగోళిక - సాంస్కృతిక నాన్-ఫిక్షన్ / బాల సాహిత్యం (Geography, Culture &
Children's Non-Fiction)** విభాగానికి చెందుతుంది. హైదరాబాద్‌లోని
శ్రీకృష్ణదేవరాయ ఆంధ్ర భాషానిలయం నందు ఈ పుస్తకం భద్రపరచబడింది.
### రచయిత అంతరంగం
రచయిత్రి నే. పార్వతీకృష్ణమూర్తి గారు మరియు సంపాదకులు ఆచార్య బి. రామరాజు
గారు పాశ్చాత్య సంస్కృతి ప్రభావంలో స్వదేశీ సంస్కృతి పట్ల ఔదాసీన్యం
వహిస్తున్న నేటి యవతరాన్ని సన్మార్గంలో నడిపించాలనే తపనతో ఈ పుస్తకాన్ని
రూపకల్పన చేశారు. పిల్లలకు చిన్నతనం నుంచే మన సంస్కృతి, చరిత్ర మరియు భౌగోళిక
విశేషాలపై అవగాహన, అభిమానం పెంపొందించడం ద్వారా వారిని ఉత్తమ పౌరులుగా
తీర్చిదిద్దవచ్చని రచయిత్రి గట్టిగా విశ్వసించారు.
### పుస్తక సారాంశం / ప్రధానాంశం
ఈ గ్రంథం పవిత్ర గోదావరి నది పుట్టుక నుండి అది సముద్రంలో కలిసే వరకు దాని
భౌగోళిక ప్రయాణాన్ని, ఉపనదులను, దానిపై నిర్మించిన ప్రాజెక్టులను మరియు
నదీతీరాన వెలసిన పవిత్ర పుణ్యక్షేత్రాలను వివరంగా ఆవిష్కరిస్తుంది:
* **గోదావరి అవతరణ & పౌరాణిక నేపథ్యం**: త్రయంబకేశ్వరంలోని మహారాష్ట్ర పర్వత
ప్రాంతాలలో గౌతమ మహర్షి తపస్సుకు మెచ్చి పరమశివుడు ప్రసాదించిన గంగా జల
బిందువుల నుండి గోదావరి (గౌతమి) ఎలా ఆవిర్భవించిందో పౌరాణిక వృత్తాంతం
వివరిస్తుంది. 15వ శతాబ్దానికి చెందిన కవిసార్వభౌముడు శ్రీనాథుడు తన 'భీమేశ్వర
పురాణం'లోని పద్యంలో గోదావరి నదీ ప్రవాహ మార్గాన్ని భూగోళశాస్త్ర ప్రాతిపదికన
వర్ణించిన తీరును ఇక్కడ ఉదహరించారు.
* **నదీ ప్రవాహ మార్గం & ఉపనదులు**: త్రయంబకం నుండి బయలుదేరి నాసికా పట్టణం,
మహారాష్ట్ర, మధ్యప్రదేశ్, ఒరిస్సా మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాల మీదుగా
ప్రవహిస్తూ, నాలుగు మైళ్ల వెడల్పుతో శాఖలుగా విడిపోయి సముద్రంలో కలిసే వరకు
గోదావరి ప్రవాహ సరళిని, దానికి అనుబంధంగా ఉన్న పెం గంగ, ఇంద్రావతి, శబరి,
సీలేరు వంటి ఉపనదులను మ్యాప్ ఆధారంగా వివరించారు.
* **నీటిపారుదల & జలవిద్యుత్ ప్రాజెక్టులు**: రాజమహేంద్రవరంలో నిర్మించిన
చారిత్రాత్మక రైలు వంతెన, ధవళేశ్వరం ఆనకట్ట మరియు నిజామాబాద్ జిల్లాలోని
పోచంపాడు (శ్రీరామ్‌సాగర్) ప్రాజెక్ట్ వివరాలను అందించారు. అలాగే
ఒరిస్సా-ఆంధ్ర సరిహద్దులోని ముచికుంద నదిపై నిర్మించిన ముచికుంద జలవిద్యుత్
కేంద్రం (ఆంధ్రులకు లభించే 70% విద్యుత్ వాటా) మరియు రామగుండం విద్యుత్
కేంద్రాల ప్రాముఖ్యతను స్పష్టం చేశారు.
* **తీరప్రాంత పుణ్యక్షేత్రాలు & చారిత్రక ప్రాంతాలు**: నాసిక్,
త్రయంబకేశ్వరం, పట్టిసీమ, కోటిపల్లి, భద్రాచలం, ధవళేశ్వరం, కాకినాడ
(వీరపాళెము), ముక్తేశ్వరము (క్షణముక్తేశ్వరము), ఐనవిల్లి, మూర్లమల్ల
(మునిమండనము) వంటి ప్రసిద్ధ పుణ్యక్షేత్రాల చరిత్రను, స్థలపురాణాలను
భక్తిభావంతో ప్రస్తావించారు.
### శైలి మరియు విశ్లేషణ
రచయిత్రి శైలి అత్యంత సరళంగా, పిల్లలకు మరియు సాధారణ పాఠకులకు సులభంగా బోధపడే
సరళ సుందర వచనంలో సాగింది. భౌగోళిక పాఠ్యాంశాలను సైతం విసుగు కలగకుండా పౌరాణిక
పద్యాలు (శ్రీనాథుని పద్యాలు, గణపతి ధ్యాన శ్లోకాలు) మరియు స్పష్టమైన భౌగోళిక
మ్యాప్‌ల సాయంతో ఆకట్టుకునేలా మలిచారు. సమాచారాన్ని క్రమబద్ధీకరించి జిల్లాల
వారీగా, ప్రాజెక్టుల వారీగా అందించడం రచయిత్రి విశ్లేషణాత్మక దృక్పథానికి
నిదర్శనం.
### ముగింపు
భారతీయ భౌగోళిక సమగ్రతను, సాంస్కృతిక మూలాలను తెలుసుకోవాలనుకునే
విద్యార్థులకు, యువతకు, మరియు పర్యాటకులకు ఈ పుస్తకం ఒక అద్భుతమైన కరదీపిక. మన
నదుల ప్రాశస్త్యాన్ని, నీటి వనరుల ఉపయోగాన్ని తెలుసుకోవడానికి ప్రతి ఒక్కరూ
తప్పక చదవాల్సిన విలువైన పుస్తకం ఇది.
## పుస్తక సమగ్ర సమాచారం (Technical Metadata)
ప్రాథమిక వివరాలు (Basic Info):
* P1476 (Title): పవిత్ర గోదావరినది
* P1680 (Subtitle): NA
* P31 (Instance of): book
* Wikidata ID: NA
* P18 (Image/Cover): NA
వ్యక్తులు (People):
* P50 (Author): నే. పార్వతీకృష్ణమూర్తి
* P110 (Illustrator): NA
* P11105 (Annotator): NA
* P123 (Publisher): ఐ. బి. హెచ్. ప్రకాశనము, నారాయణగూడ, హైదరాబాదు
* P655 (Translator): NA
* P98 (Editor): ఆచార్య బి. రామరాజు (ముఖ్య సంపాదకులు)
* P767 (Contributor): NA
* P872 (Printer): NA
* P2679 (Foreword Author): NA
* P2680 (Afterword Author): NA
గుర్తింపు సంఖ్యలు (IDs):
* P212 (ISBN-13): NA
* P957 (ISBN-10): NA
* P243 (OCLC): NA
* P675 (Google Books ID): NA
* P648 (Open Library): NA
* P2034 (Gutenberg): NA
* P724 (Internet Archive): NA
* P8383 (Goodreads): NA
* P6721 (K10plus): NA
సందర్భం & ముద్రణ (Context & Edition):
* P407 (Language): Telugu
* P291 (Place of Publication): హైదరాబాదు (Hyderabad)
* P577 (Pub Date): NA
* P1104 (Pages): NA
* P2635 (Volumes): NA
* P393 (Edition): NA
* P1031 (Legal Citation): NA
* P186 (Material): Paper
* P437 (Format): Softcover / Printed Book
## అదనపు వివరాలు (Extended Fields)
* Work_Genre_P136: 915.482 / 910.9 (Geography & Travel / River Culture /
Children's Non-Fiction)
* Work_Subject_P921: Godavari River, Indian Rivers, Hydrology,
Hydroelectric Projects, Pilgrimage Sites, Cultural Heritage of Andhra
Pradesh
* Work_Country_P495: India
* Work_Movement_P135: Andhra Cultural Heritage Series (ఆంధ్ర సాంస్కృతిక
వైభవం)
* Work_Based_On_P144: NA
* Koha_Cost: NA
* Total Dewey Decimal Classification – DDC ID: 494.827 / 915.482 (Telugu
Non-Fiction / Geography of South India)
## English Summary
*"Pavitra Godavari Nadi"* (The Sacred River Godavari) is an educational and
cultural non-fiction book written by N. Parvathi Krishnamurthi and
chief-edited by renowned scholar Prof. B. Rama Raju. Published by IBH
Prakashanam, Hyderabad, and archived at Sri Krishna Devaraya Andhra Bhasha
Nilayam, the work forms part of an initiative aimed at introducing young
readers to the rich cultural and geographical heritage of South India.
The book offers a comprehensive exploration of the Godavari River, often
renerated as the Ganges of the South. It begins with the river's
mythological origin at Trimbakeshwar in Maharashtra, referencing classical
Telugu poetry by Srinatha from his 15th-century work *Bhimeswara Puranam*
to illustrate its traditional geographical mapping.
The narrative traces the course of the Godavari across various states
including Maharashtra, Madhya Pradesh, Odisha, and Andhra Pradesh. It
highlights key tributaries such as the Indravati, Sabari, and Sileru,
supported by illustrative maps. In addition to its geographical course, the
book delves into modern developmental infrastructure, detailing irrigation
projects like the Sir Arthur Cotton Barrage at Dowleswaram, Pochampadu, and
hydroelectric power generation plants such as the Muchikunda Hydroelectric
Scheme. Furthermore, it catalogs notable pilgrimage sites along its
banks—including Nashik, Pattiseema, Kotipalli, Kakinada, Mukteswaram, and
Ainavilli—explaining their spiritual and historical significance.
Written in lucid and engaging Telugu prose, the book serves as a valuable
resource for students, young readers, and researchers seeking an integrated
view of India's riverine culture, history, and infrastructure development.

## సాహిత్య / విషయ విశ్లేషణ వ్యాసం
### పరిచయం
భారతీయ సాంస్కృతిక, భౌగోళిక జీవధారలలో దక్షిణాది గంగగా పేరొందిన గోదావరి నదికి
ప్రత్యేక ప్రాముఖ్యత ఉంది. పిల్లలకు మరియు యువతకు భారతీయ సాంస్కృతిక
వైభవాన్ని, నదీ వ్యవస్థల విశిష్టతను సరళంగా పరిచయం చేయడానికి శ్రీరామకృష్ణ
ప్రచురణల క్రమంలో వెలువడిన అద్భుతమైన పుస్తకం **"పవిత్ర గోదావరినది"**. నే.
పార్వతీకృష్ణమూర్తి గారు రచించిన ఈ పుస్తకానికి ప్రసిద్ధ పరిశోధకులు,
విద్యావేత్త ఆచార్య బి. రామరాజు గారు ముఖ్య సంపాదకులుగా వ్యవహరించారు.
ఐ.బి.హెచ్. ప్రకాశనము (నారాయణగూడ, హైదరాబాదు) వారు ప్రచురించిన ఈ గ్రంథం
**భౌగోళిక - సాంస్కృతిక నాన్-ఫిక్షన్ / బాల సాహిత్యం (Geography, Culture &
Children's Non-Fiction)** విభాగానికి చెందుతుంది. హైదరాబాద్‌లోని
శ్రీకృష్ణదేవరాయ ఆంధ్ర భాషానిలయం నందు ఈ పుస్తకం భద్రపరచబడింది.
### రచయిత అంతరంగం
రచయిత్రి నే. పార్వతీకృష్ణమూర్తి గారు మరియు సంపాదకులు ఆచార్య బి. రామరాజు
గారు పాశ్చాత్య సంస్కృతి ప్రభావంలో స్వదేశీ సంస్కృతి పట్ల ఔదాసీన్యం
వహిస్తున్న నేటి యవతరాన్ని సన్మార్గంలో నడిపించాలనే తపనతో ఈ పుస్తకాన్ని
రూపకల్పన చేశారు. పిల్లలకు చిన్నతనం నుంచే మన సంస్కృతి, చరిత్ర మరియు భౌగోళిక
విశేషాలపై అవగాహన, అభిమానం పెంపొందించడం ద్వారా వారిని ఉత్తమ పౌరులుగా
తీర్చిదిద్దవచ్చని రచయిత్రి గట్టిగా విశ్వసించారు.
### పుస్తక సారాంశం / ప్రధానాంశం
ఈ గ్రంథం పవిత్ర గోదావరి నది పుట్టుక నుండి అది సముద్రంలో కలిసే వరకు దాని
భౌగోళిక ప్రయాణాన్ని, ఉపనదులను, దానిపై నిర్మించిన ప్రాజెక్టులను మరియు
నదీతీరాన వెలసిన పవిత్ర పుణ్యక్షేత్రాలను వివరంగా ఆవిష్కరిస్తుంది:
* **గోదావరి అవతరణ & పౌరాణిక నేపథ్యం**: త్రయంబకేశ్వరంలోని మహారాష్ట్ర పర్వత
ప్రాంతాలలో గౌతమ మహర్షి తపస్సుకు మెచ్చి పరమశివుడు ప్రసాదించిన గంగా జల
బిందువుల నుండి గోదావరి (గౌతమి) ఎలా ఆవిర్భవించిందో పౌరాణిక వృత్తాంతం
వివరిస్తుంది. 15వ శతాబ్దానికి చెందిన కవిసార్వభౌముడు శ్రీనాథుడు తన 'భీమేశ్వర
పురాణం'లోని పద్యంలో గోదావరి నదీ ప్రవాహ మార్గాన్ని భూగోళశాస్త్ర ప్రాతిపదికన
వర్ణించిన తీరును ఇక్కడ ఉదహరించారు.
* **నదీ ప్రవాహ మార్గం & ఉపనదులు**: త్రయంబకం నుండి బయలుదేరి నాసికా పట్టణం,
మహారాష్ట్ర, మధ్యప్రదేశ్, ఒరిస్సా మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాల మీదుగా
ప్రవహిస్తూ, నాలుగు మైళ్ల వెడల్పుతో శాఖలుగా విడిపోయి సముద్రంలో కలిసే వరకు
గోదావరి ప్రవాహ సరళిని, దానికి అనుబంధంగా ఉన్న పెం గంగ, ఇంద్రావతి, శబరి,
సీలేరు వంటి ఉపనదులను మ్యాప్ ఆధారంగా వివరించారు.
* **నీటిపారుదల & జలవిద్యుత్ ప్రాజెక్టులు**: రాజమహేంద్రవరంలో నిర్మించిన
చారిత్రాత్మక రైలు వంతెన, ధవళేశ్వరం ఆనకట్ట మరియు నిజామాబాద్ జిల్లాలోని
పోచంపాడు (శ్రీరామ్‌సాగర్) ప్రాజెక్ట్ వివరాలను అందించారు. అలాగే
ఒరిస్సా-ఆంధ్ర సరిహద్దులోని ముచికుంద నదిపై నిర్మించిన ముచికుంద జలవిద్యుత్
కేంద్రం (ఆంధ్రులకు లభించే 70% విద్యుత్ వాటా) మరియు రామగుండం విద్యుత్
కేంద్రాల ప్రాముఖ్యతను స్పష్టం చేశారు.
* **తీరప్రాంత పుణ్యక్షేత్రాలు & చారిత్రక ప్రాంతాలు**: నాసిక్,
త్రయంబకేశ్వరం, పట్టిసీమ, కోటిపల్లి, భద్రాచలం, ధవళేశ్వరం, కాకినాడ
(వీరపాళెము), ముక్తేశ్వరము (క్షణముక్తేశ్వరము), ఐనవిల్లి, మూర్లమల్ల
(మునిమండనము) వంటి ప్రసిద్ధ పుణ్యక్షేత్రాల చరిత్రను, స్థలపురాణాలను
భక్తిభావంతో ప్రస్తావించారు.
### శైలి మరియు విశ్లేషణ
రచయిత్రి శైలి అత్యంత సరళంగా, పిల్లలకు మరియు సాధారణ పాఠకులకు సులభంగా బోధపడే
సరళ సుందర వచనంలో సాగింది. భౌగోళిక పాఠ్యాంశాలను సైతం విసుగు కలగకుండా పౌరాణిక
పద్యాలు (శ్రీనాథుని పద్యాలు, గణపతి ధ్యాన శ్లోకాలు) మరియు స్పష్టమైన భౌగోళిక
మ్యాప్‌ల సాయంతో ఆకట్టుకునేలా మలిచారు. సమాచారాన్ని క్రమబద్ధీకరించి జిల్లాల
వారీగా, ప్రాజెక్టుల వారీగా అందించడం రచయిత్రి విశ్లేషణాత్మక దృక్పథానికి
నిదర్శనం.
### ముగింపు
భారతీయ భౌగోళిక సమగ్రతను, సాంస్కృతిక మూలాలను తెలుసుకోవాలనుకునే
విద్యార్థులకు, యువతకు, మరియు పర్యాటకులకు ఈ పుస్తకం ఒక అద్భుతమైన కరదీపిక. మన
నదుల ప్రాశస్త్యాన్ని, నీటి వనరుల ఉపయోగాన్ని తెలుసుకోవడానికి ప్రతి ఒక్కరూ
తప్పక చదవాల్సిన విలువైన పుస్తకం ఇది.
## పుస్తక సమగ్ర సమాచారం (Technical Metadata)
ప్రాథమిక వివరాలు (Basic Info):
* P1476 (Title): పవిత్ర గోదావరినది
* P1680 (Subtitle): NA
* P31 (Instance of): book
* Wikidata ID: NA
* P18 (Image/Cover): NA
వ్యక్తులు (People):
* P50 (Author): నే. పార్వతీకృష్ణమూర్తి
* P110 (Illustrator): NA
* P11105 (Annotator): NA
* P123 (Publisher): ఐ. బి. హెచ్. ప్రకాశనము, నారాయణగూడ, హైదరాబాదు
* P655 (Translator): NA
* P98 (Editor): ఆచార్య బి. రామరాజు (ముఖ్య సంపాదకులు)
* P767 (Contributor): NA
* P872 (Printer): NA
* P2679 (Foreword Author): NA
* P2680 (Afterword Author): NA
గుర్తింపు సంఖ్యలు (IDs):
* P212 (ISBN-13): NA
* P957 (ISBN-10): NA
* P243 (OCLC): NA
* P675 (Google Books ID): NA
* P648 (Open Library): NA
* P2034 (Gutenberg): NA
* P724 (Internet Archive): NA
* P8383 (Goodreads): NA
* P6721 (K10plus): NA
సందర్భం & ముద్రణ (Context & Edition):
* P407 (Language): Telugu
* P291 (Place of Publication): హైదరాబాదు (Hyderabad)
* P577 (Pub Date): NA
* P1104 (Pages): NA
* P2635 (Volumes): NA
* P393 (Edition): NA
* P1031 (Legal Citation): NA
* P186 (Material): Paper
* P437 (Format): Softcover / Printed Book
## అదనపు వివరాలు (Extended Fields)
* Work_Genre_P136: 915.482 / 910.9 (Geography & Travel / River Culture /
Children's Non-Fiction)
* Work_Subject_P921: Godavari River, Indian Rivers, Hydrology,
Hydroelectric Projects, Pilgrimage Sites, Cultural Heritage of Andhra
Pradesh
* Work_Country_P495: India
* Work_Movement_P135: Andhra Cultural Heritage Series (ఆంధ్ర సాంస్కృతిక
వైభవం)
* Work_Based_On_P144: NA
* Koha_Cost: NA
* Total Dewey Decimal Classification – DDC ID: 494.827 / 915.482 (Telugu
Non-Fiction / Geography of South India)
## English Summary
*"Pavitra Godavari Nadi"* (The Sacred River Godavari) is an educational and
cultural non-fiction book written by N. Parvathi Krishnamurthi and
chief-edited by renowned scholar Prof. B. Rama Raju. Published by IBH
Prakashanam, Hyderabad, and archived at Sri Krishna Devaraya Andhra Bhasha
Nilayam, the work forms part of an initiative aimed at introducing young
readers to the rich cultural and geographical heritage of South India.
The book offers a comprehensive exploration of the Godavari River, often
renerated as the Ganges of the South. It begins with the river's
mythological origin at Trimbakeshwar in Maharashtra, referencing classical
Telugu poetry by Srinatha from his 15th-century work *Bhimeswara Puranam*
to illustrate its traditional geographical mapping.
The narrative traces the course of the Godavari across various states
including Maharashtra, Madhya Pradesh, Odisha, and Andhra Pradesh. It
highlights key tributaries such as the Indravati, Sabari, and Sileru,
supported by illustrative maps. In addition to its geographical course, the
book delves into modern developmental infrastructure, detailing irrigation
projects like the Sir Arthur Cotton Barrage at Dowleswaram, Pochampadu, and
hydroelectric power generation plants such as the Muchikunda Hydroelectric
Scheme. Furthermore, it catalogs notable pilgrimage sites along its
banks—including Nashik, Pattiseema, Kotipalli, Kakinada, Mukteswaram, and
Ainavilli—explaining their spiritual and historical significance.
Written in lucid and engaging Telugu prose, the book serves as a valuable
resource for students, young readers, and researchers seeking an integrated
view of India's riverine culture, history, and infrastructure development.