శ్రీ లక్ష్మీ నరసింహ త్రిశతి స్తోత్రము 1310

 

శ్రీ లక్ష్మీ నరసింహ త్రిశతి స్తోత్రము: సాహిత్య విశ్లేషణ & సమగ్ర సమీక్ష

1. సాహిత్య / విషయ విశ్లేషణ వ్యాసం

పరిచయం

శ్రీ వైష్ణవ మరియు హిందూ ఆధ్యాత్మిక సాహిత్యంలో నరసింహ ఉపాసనకు, స్వామివారి నక్షత్ర సంఖ్యోపేతమైన దివ్య నామ పారాయణకు అత్యంత విశిష్టమైన స్థానముంది. "శ్రీ లక్ష్మీ నరసింహ త్రిశతి స్తోత్రము" (శ్రీ లక్ష్మీనృసింహాష్టావింశత్యుత్తరశతసహిత సహస్ర నామావళి) అనే ఈ ప్రాచీన దివ్య గ్రంథం సంస్కృత నృసింహ స్తోత్రం, నామావళి మరియు మంత్ర సాధనా విభాగానికి (Stotra Literature / Devotional Chanting) చెందుతుంది. మతుకుమల్లి రఘూత్తమశాస్త్రి గారి జ్యేష్ఠ పుత్రుడైన మతుకుమల్లి నృసింహశాస్త్రి (గురు పరంపర మతుకుమల్లి) అధ్యయనంలో, మంజువాణీ ముద్రాక్షరశాలలో 1921లో ముద్రితమైన ఈ గ్రంథం ఆధ్యాత్మిక సంపదగా విలసిల్లుతోంది.

రచయిత అంతరంగం

ఈ గ్రంథం ప్రాచీన సంస్కృత మంత్ర-స్తోత్ర సాహిత్యం నుండి సేకరణ మరియు సవరింపులతో క్రోడీకరించబడింది. సంపాదకులు, ప్రచురణకర్తలు అయిన మతుకుమల్లి రఘూత్తమశాస్త్రి, మతుకుమల్లి నృసింహశాస్త్రి గార్లకు నృసింహ ఉపాసన, మంత్ర శాస్త్రం మరియు భక్తి సంప్రదాయాలపై అగాధమైన నిష్ఠ, అవగాహన ఉన్నాయి. పాఠకులకు, సాధకులకు భగవంతుని సహస్ర నామాలను, త్రిశతి (300 నామములు) మరియు 1128 నామాలను విస్పష్టంగా అందించి ఆత్మానందాన్ని, ఆధ్యాత్మిక శ్రేయస్సును చేకూర్చాలనే ఉదాత్తమైన భావం వీరి ప్రయత్నంలో వ్యక్తమవుతుంది.

పుస్తక సారాంశం / ప్రధానాంశం

ఈ గ్రంథం ప్రధానంగా నరసింహ స్వామి ఉగ్ర, శాంత, దివ్య రూపాంతరాలను, మరియు వారి ఆయుధాలు, అలంకారాలు, లీలలను సంస్కృత శ్లోకాల రూపంలో, నామావళి రూపంలో కీర్తిస్తుంది:

• స్తంభోద్భవాధ్యాయం (మొదటి అధ్యాయం): హిరణ్యకశిపుని వధ కోసం సభా స్తంభం నుండి భయంకరమైన ధ్వనితో ఆవిర్భవించిన నరసింహ స్వామి ఆవిర్భావ ఘట్టాన్ని, ఉగ్రరూపాన్ని శ్లోకాలు వర్ణిస్తాయి.

• ఉగ్ర మరియు దివ్య రూప వర్ణన: స్వామివారి జ్వాలలతో కూడిన నేత్రాలు, కఠోర నఖాలు (గోళ్ళు), త్రేతాగ్ని కుండాల వంటి రోషాగ్ని, సప్త మరుత్తుల వంటి నిశ్వాస వాయువులు, సుమేరు శృంగ సదృశమైన భుజాలు, మరియు కిరీట కుండలాభరణాలను శ్లోకాలు అత్యంత అద్భుతంగా ఆవిష్కరిస్తాయి.

• అనేక అపార నామావళి: 'ఓం శ్రీమన్నృసింహాయ', 'ప్రహ్లాదప్రతిజ్ఞార్థప్రత్యయాధాయ', 'మహాసత్వాయ', 'మహాకాయాయ', 'గండభేరుండవదనాయ', 'మహాపోడకిదోర్దండాయ' మొదలైన నామాల ద్వారా స్వామివారి ఆయుధ ధారణ (శంఖ, చక్ర, గదా, శూల, ఖడ్గ, ధనుస్సు) మరియు ఆశ్రిత రక్షణ తత్వాన్ని వివరిస్తుంది.

• అకారాది క్షకారాంత నామావళి: సంస్కృత వర్ణమాలలోని అచ్చులు (అ, ఆ, ఇ, ఈ... ఓం, ఐ, ఔ), మరియు హల్లులు (క, ఖ, గ, ఘ... న, ప, ఫ, భ, మ) ఆమోదిత క్రమంలో నాలుగో విభక్తి అనుస్వారాలతో ("ఓం ఊర్జాయ నమః", "ఓం ఏకరూపాయ నమః", "ఓం కపాలినే నమః" మొదలైనవి) భక్తులు సులభంగా పూజించడానికి వీలుగా చతుర్థ్యంత నామావళిగా పొందుపరచబడింది.

శైలి మరియు విశ్లేషణ

గ్రంథ శైలి అత్యంత ప్రౌఢమైన, పవిత్రమైన సంస్కృత శ్లోక మరియు నామావళి శైలిలో ఉంది. శబ్దాలంకారాత్మకమైన పదబంధాలు, 'హ్రాం', 'భ్రాం', 'క్ష్మీం' వంటి బీజాక్షర ప్రయోగాలు, మరియు ఛందోబద్ధమైన శ్లోకాల కూర్పు పారాయణకు అనువుగా సాగుతుంది. భక్తిరసం మరియు రౌద్రరసాల అద్భుత సమ్మేళనం ఈ స్తోత్ర సాహిత్యం యొక్క ప్రత్యేకత.

ముగింపు

నృసింహ ఉపాసకులకు, నిత్య పూజా పారాయణ చేసే భక్తులకు, సంస్కృత స్తోత్ర సాహిత్య పరిశోధకులకు మరియు వేద-మంత్ర జ్ఞానాన్ని కోరే వారికి ఈ పుస్తకం ఒక విశిష్టమైన ఆధ్యాత్మిక నిధి. గ్రహ దోషాలు, భయాలు తొలగి ఆయురారోగ్య అభీష్ట సిద్ధులను పొందడానికి ఈ త్రిశతి, సహస్రనామ పారాయణ ఎంతో ప్రశస్తమైనది.

2. పుస్తక సమగ్ర సమాచారం (Technical Metadata)

ప్రాథమిక వివరాలు (Basic Info):

• P1476 (Title): శ్రీ లక్ష్మీ నరసింహ త్రిశతి స్తోత్రము

• P1680 (Subtitle): శ్రీలక్ష్మీనృసింహాష్టావింశత్యుత్తరశతసహిత సహస్రనామావళిః

• P31 (Instance of): Book

• Wikidata ID: NA

• P18 (Image/Cover): NA

వ్యక్తులు (People):

• P50 (Author): మతుకుమల్లి రఘూత్తమశాస్త్రి / మతుకుమల్లి నృసింహశాస్త్రి (సంపాదకులు/ప్రచురణకర్తలు)

• P110 (Illustrator): NA

• P11105 (Annotator): NA

• P123 (Publisher): మంజువాణీ ముద్రాక్షరశాల

• P655 (Translator): NA

• P98 (Editor): మతుకుమల్లి నృసింహశాస్త్రి

• P767 (Contributor): NA

• P872 (Printer): మంజువాణీ ముద్రాక్షరశాల

• P2679 (Foreword Author): NA

• P2680 (Afterword Author): NA

గుర్తింపు సంఖ్యలు (IDs):

• P212 (ISBN-13): NA

• P957 (ISBN-10): NA

• P243 (OCLC): NA

• P675 (Google Books ID): NA

• P648 (Open Library): NA

• P2034 (Gutenberg): NA

• P724 (Internet Archive): NA

• P8383 (Goodreads): NA

• P6721 (K10plus): NA

సందర్భం & ముద్రణ (Context & Edition):

• P407 (Language): Sanskrit (in Telugu script)

• P291 (Place of Publication): NA

• P577 (Pub Date): 1921

• P1104 (Pages): NA

• P2635 (Volumes): NA

• P393 (Edition): NA

• P1031 (Legal Citation): NA

• P186 (Material): Paper

• P437 (Format): Paperback / Classical Book

3. అదనపు వివరాలు (Extended Fields)

• Work_Genre_P136: Stotra Literature / Hymns / Devotional Literature

• Work_Subject_P921: Lakshmi Narasimha, Sahasranamavali, Sanskrit Stotras, Mantras, Hindu Worship

• Work_Country_P495: India

• Work_Movement_P135: Vaishnavism / Hindu Devotional Tradition

• Work_Based_On_P144: Classical Sanskrit Narasimha Stotras and Sahasranamavali

• Koha_Cost: 1753 / 1310 (Library Accession Numbers)

• Total Dewey Decimal Classification – DDC ID: 294.5 (or 294.543)

4. English Summary

Sri Lakshmi Narasimha Trishati Stotram is a rare, traditional Sanskrit devotional text printed in Telugu script, edited and compiled by Matukumalli Narasimha Sastri and Matukumalli Raghuttama Sastri, and published by Manjuvani Press in 1921. The volume features the Trishati Stotram (300 epithets) alongside the 1128 names (Ashtavimshatyuttarashata-sahita Sahasranamavali) dedicated to Lord Lakshmi Narasimha.

The work opens with the Stambhodbhavadhyayah (the chapter on the incarnation from the pillar), capturing the majestic, terrifying, yet protective manifestation of Lord Narasimha emerging to fulfill Prahlada's vow. Through vivid Sanskrit verses, it describes the deity's fierce features—eyes like blazing cosmic fires, sharp claws, lion-like mane, massive shoulders, and an array of divine weapons including the discus (Chakra), conch (Shankha), mace (Gada), and bow (Dhanus). The text incorporates esoteric seed syllables (Bija Mantras like Kshreem, Hram) and attributes that illustrate the deity's power over evil forces, diseases, and negative planetary influences.

Additionally, the book structures the Namavali in the traditional fourth-case dative form (Chaturthyantha Namavali—e.g., "Om Ekaroopaya Namah", "Om Kapaline Namah"), systematically organized according to the Sanskrit alphabet. Designed for daily chanting, ritualistic worship, and meditative recitation (Parayana), this compilation serves as an indispensable liturgical manual for devotees of Lord Narasimha and scholars of traditional Hindu hymnology.

సంప్రదింపు వివరాలు:

శ్రీకృష్ణదేవరాయ తెలుగు భాషా నిలయం

ఇం. నెం. 4-4-8, సుల్తాన్‌బజార్‌, హైదరాబాద్‌ – 500 001, తెలంగాణ

ఫోన్: 9014120442 | E-mail: sktbn.org@gmail.com