శ్రీ విష్ణు సహస్రనామావళి వివరణ 1313

 

శ్రీ విష్ణు సహస్రనామావళి వివరణ – సాహిత్య / విషయ విశ్లేషణ వ్యాసం

రచన / సమీక్ష: ఆధ్యాత్మిక & వేదాంత విశ్లేషణ

గ్రంథకర్త: శ్రీమతి రోహిణి వెంకట సుందర వరద రాజేశ్వరి (R. V. S. V. Varada Rajeswari)

వర్గం: వైష్ణవ తత్త్వశాస్త్రం / సహస్రనామ వ్యాఖ్యానం / భక్తి సాహిత్యం (Devotional Literature / Name Commentary)

పరిచయం

భారతీయ సనాతన ఆధ్యాత్మిక సాహిత్యంలో భాగవత, వైష్ణవ సంప్రదాయాలకు మూలస్తంభంగా నిలిచే పవిత్ర గ్రంథం విష్ణు సహస్రనామ స్తోత్రం. మహాభారతంలోని అనుశాసనిక పర్వంలో భీష్మ పితామహుడు ధర్మరాజుకు ఉపదేశించిన ఈ దివ్య నామ మంత్రాలకు అమోఘమైన తెలుగు వ్యాఖ్యానాన్ని అందిస్తూ వెలువడిన విశిష్ట గ్రంథమే "శ్రీ విష్ణు సహస్రనామావళి వివరణ". ఆధ్యాత్మిక రచయిత్రి శ్రీమతి రోహిణి వెంకట సుందర వరద రాజేశ్వరి గారు రచించిన ఈ పుస్తకం వైష్ణవ తత్త్వశాస్త్రం మరియు భక్తి సాహిత్యం విభాగానికి చెందుతుంది. సంస్కృత నామాలలోని గూఢమైన వేదాంత, పౌరాణిక అంతరార్థాలను ప్రతి ఒక్కరికీ సులభంగా అర్థమయ్యే రీతిలో ప్రతి నామానికి వ్యాఖ్యానం అందించడం ఈ గ్రంథం యొక్క ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.

రచయిత అంతరంగం

రచయిత్రి శ్రీమతి ఆర్.వి.యస్.వి. రాజేశ్వరి గారు గాఢమైన విష్ణుభక్తి, ఆధ్యాత్మిక చింతన మరియు శాస్త్ర పరిజ్ఞానం కలవారు. మహాభారత, పురాణ, వేద పరిధిలో విస్తరించి ఉన్న పరమాత్మ నామాలను సేకరించి, ఆది శంకరాచార్యుల భాష్యం ప్రాతిపదికగా ప్రతి నామానికి స్పష్టమైన భావాన్ని సమకూర్చడంలో ఆమె అపారమైన కృషి చేశారు. ఆనాటి ఆంధ్రప్రదేశ్ గవర్నర్ కే.సి. అబ్రహాం, కంచి కామకోటి పీఠాధిపతులు శ్రీ జయగౌరీ శ్రీశంకరాచార్య స్వామిగారల ఆశీస్సులు, సందేశాలు పొందడం ద్వారా ఆమె భక్తి తపస్సుకు, రచనా ప్రతిభకు తగిన గౌరవం లభించిందని స్పష్టమవుతోంది.

పుస్తక సారాంశం & ప్రధానాంశాలు

ఈ గ్రంథం శ్రీమహావిష్ణువు యొక్క 1000 నామాలకు (చతుర్థ్యంత నామావళి రూపంలో: ఓం... నమః) సులభశైలిలో పౌరాణిక, వేదాంత వివరణలను అందిస్తుంది:

• మహనీయుల ప్రశంసలు & ఆశీస్సులు: పూర్వరంగంలో కంచి పీఠాధిపతులు పేర్కొన్నట్లు, శ్రీవిష్ణు సహస్రనామము సమస్త కళ్యాణ గుణాలకు సముచ్చయమని, జగద్గురు ఆదిశంకరాచార్యుల భాష్యంతో దీనికి లోకంలో విశేష ప్రచారం లభించిందని గ్రంథంలో వివరించబడింది. అలాగే గవర్నర్ కే.సి. అబ్రహాం గారు సంస్కృత మూలాన్ని తెలుగులోకి తేలికగా అనువదించిన తీరును అభినందించారు.

• నామావళి వివరణ వైశిష్ట్యం: విష్ణు సహస్రనామంలోని ప్రతి నామానికి (ఉదాహరణకు 950 నుండి 1000 వరకు ఉన్న నామాలు) అంతరార్థాలు విడమరిచి చెప్పబడ్డాయి:

  • ఓం చతురస్రాయ నమః: నాలుగు వేదాలనే భుజాలు కలిగిన మంగళమూర్తికి, న్యాయశీలికి నమస్కారం.

  • ఓం సత్పథాచారాయ నమః: సత్పురుషుల మార్గాన్ని అనుసరించే పురుషోత్తమునికి నమస్కారం.

  • ఓం ప్రాణదాయ నమః: పరీక్షిత్తు మొదలైన మృతులకు సైతం మరల జీవనాన్ని ప్రసాదించిన స్వామికి నమస్కారం.

  • ఓం ప్రణవాయ నమః: ఓంకార స్వరూపుడైన పరమాత్మకు నమస్కారం.

  • ఓం జన్మ మృత్యు జరాతిగాయ నమః: జన్మ, మృత్యువు, వృద్ధాప్యం వంటి శరీర ధర్మాలకు సర్వథా అతీతుడైన నిరాకార పరబ్రహ్మానికి నమస్కారం.

• ఆధ్యాత్మిక అంతరార్థం: భగవంతుడు కేవలం శబ్దరూపుడే కాక, సమస్త ప్రాణులను పోషించే ప్రాణస్వరూపుడని ('ప్రాణభృతే నమః'), సత్య రూపుడని ('తత్త్వాయ నమః'), అద్వితీయుడని ('ఏకాత్మనే నమః') ఈ నామాల వ్యాఖ్యానం ద్వారా బోధపడుతుంది.

శైలి మరియు విశ్లేషణ

గ్రంథం నామావళి వ్యాఖ్యాన శైలిలో (Commentary and Analytical Style) మిక్కిలి సరళమైన, స్పష్టమైన తెలుగులో సాగుతుంది. ప్రతి నామానికి సంస్కృత రూపాన్ని ఇచ్చి, దానికి వచనంలో సులభమైన తాత్పర్యాన్ని జోడించడం విశేషం. సంస్కృత భాషా పరిజ్ఞానం లేని సాధారణ భక్తులు సైతం పారాయణ చేస్తూ నామం యొక్క అర్థాన్ని పఠించడానికి అనువుగా దీని నిర్మాణం ఉంది.

ముగింపు

ఈ పుస్తకం నిత్య విష్ణు సహస్రనామ పారాయణ చేసే సాధకులకు, ఆధ్యాత్మిక ఉపాసకులకు, వైష్ణవ తత్త్వ పరిశోధకులకు మరియు భక్తి సాహిత్యాభిమానులకు ఒక అత్యుత్తమ దివ్య మార్గదర్శి. నామ జపంలోని మాధుర్యాన్ని, అంతరార్థాన్ని గ్రహించి భగవదనుగ్రహాన్ని పొందగోరే ప్రతి ఒక్కరూ తప్పక చదవాల్సిన అమూల్య గ్రంథమిది.

పుస్తక సమగ్ర సమాచారం (Technical Metadata)

ప్రాథమిక వివరాలు (Basic Info)

• P1476 (Title): te:"శ్రీ విష్ణు సహస్రనామావళి వివరణ" / en:"Sri Vishnu Sahasranamavali Vivarana"

• P1680 (Subtitle): NA

• P31 (Instance of): Q571 (Book)

• Wikidata ID: NA

• P18 (Image/Cover): NA

వ్యక్తులు (People)

• P50 (Author): Q5 (శ్రీమతి రోహిణి వెంకట సుందర వరద రాజేశ్వరి / R. V. S. V. Varada Rajeswari)

• P110 (Illustrator): NA

• P11105 (Annotator): NA

• P123 (Publisher): బాలా ప్రచురణ

• P655 (Translator): Q5 (శ్రీమతి రోహిణి వెంకట సుందర వరద రాజేశ్వరి)

• P98 (Editor): NA

• P767 (Contributor): Q5 (కే. సీ. అబ్రహాం), Q5 (శ్రీ జయగౌరీ శ్రీశంకరాచార్య స్వామిగారు - కంచి కామకోటి పీఠం), Q5 (లాల్)

• P872 (Printer): NA

• P2679 (Foreword Author): Q5 (కే. సీ. అబ్రహాం) / Q5 (కంచి పీఠాధిపతులు)

• P2680 (Afterword Author): NA

గుర్తింపు సంఖ్యలు (IDs)

• P212 (ISBN-13): NA

• P957 (ISBN-10): NA

• P243 (OCLC): NA

• P675 (Google Books ID): NA

• P648 (Open Library): NA

• P2034 (Gutenberg): NA

• P724 (Internet Archive): NA

• P8383 (Goodreads): NA

• P6721 (K10plus): NA

సందర్భం & ముద్రణ (Context & Edition)

• P407 (Language): Telugu (తెలుగు)

• P291 (Place of Publication): Hyderabad, Telangana

• P577 (Pub Date): 1983 (Message Date)

• P1104 (Pages): NA

• P2635 (Volumes): NA

• P393 (Edition): NA

• P1031 (Legal Citation): NA

• P186 (Material): Paper

• P437 (Format): Paperback / Book

అదనపు వివరాలు (Extended Fields)

• Work_Genre_P136: Devotional Literature / Name Commentary / Vaishnavism

• Work_Subject_P921: P921 (Vishnu Sahasranamavali, Lord Vishnu Epithets, Adi Shankara Bhasya, Hindu Devotional Worship)

• Work_Country_P495: India

• Work_Movement_P135: Bhakti Movement / Vaishnavite Tradition

• Work_Based_On_P144: Sanskrit Vishnu Sahasranama from Mahabharata

• Koha_Cost: 1234 / 1313 (Library Accession Numbers)

• Total Dewey Decimal Classification – DDC ID: 294.5 (or 294.543)

English Summary

"Sri Vishnu Sahasranamavali Vivarana" is a comprehensive Telugu commentary on the thousand sacred names (Sahasranamavali) of Lord Vishnu, compiled and authored by Smt. Rohini Venkata Sundara Varada Rajeswari and published by Bala Prachurana. Honored with commendations from K. C. Abraham (then Governor of Andhra Pradesh) and blessings from the Kanchi Kamakoti Peetham Jagadguru Sri Sankaracharya Swamigal, this work renders the profound Sanskrit epithets of Lord Vishnu into accessible Telugu prose.

The volume systematically structures the thousand names in the dative chant form (Chaturthyantha Namavali—e.g., "Om Chaturasraya Namah", "Om Pranadaya Namah") accompanied by clear, lucid explanations grounded in classical Shankara Bhasya and Puranic lore. The core theme highlights the multifaceted nature of the Divine: as the embodiment of Dharma, the source of cosmic life (Pranada), the ultimate truth (Tattva), the primordial sound (Pranava), and the transcendent entity beyond birth, old age, and death (Janma Mrityu Jaratigaya). The text also references Puranic episodes, such as Lord Vishnu restoring life to King Parikshit, to illustrate the divine grace associated with specific epithets.

Written in a precise, devotional, and highly readable style, the commentary bridges sacred chanting with philosophical understanding. Sri Vishnu Sahasranamavali Vivarana serves as an indispensable handbook for spiritual practitioners engaged in daily Parayana, scholars of Vaishnavite hymnology, and global readers seeking an authentic entry point into Hindu devotional literature.