శ్రీ విష్ణు సహస్రనామ స్తోత్రం 1318

 

భక్తి యోగామృతం: శ్రీ విష్ణు సహస్రనామ స్తోత్రము – ప్రతి నామమున పరమాత్మ దర్శనం

1. సాహిత్య / విషయ విశ్లేషణ వ్యాసం

పరిచయం

భారతీయ ఆధ్యాత్మిక, సనాతన ధర్మ సాహిత్యంలో శ్రీమహాభారతంలోని శాంతిపర్వం అంతర్హితమై వెలసిన అత్యంత పవిత్రమైన, ప్రసిద్ధమైన స్తోత్రం "శ్రీ విష్ణు సహస్రనామ స్తోత్రము". సర్వేశ్వరుడైన శ్రీమహావిష్ణువు వెయ్యి దివ్య నామాలను సద్గుణ, సద్రూప వర్ణనలతో సంకీర్తన చేసే ఈ అద్భుత ఆధ్యాత్మిక గ్రంథం శతాబ్దాలుగా కోట్లాది మంది సాధకులకు సన్మార్గాన్ని, మానసిక ప్రశాంతతను అందిస్తోంది. పండిత పెమ్మురాజు రాజారావు గారు వ్యాఖ్యానించిన ఈ "శ్రీ విష్ణు సహస్రనామ స్తోత్రము" అను గ్రంథం కేవలం స్తోత్ర పారాయణకు మాత్రమే పరిమితం కాకుండా, ప్రతీ నామంలోని లోతైన వేదాంత అర్థాలను తేటతెలుగులో సామాన్య పాఠకుడికి సైతం సులభంగా అర్థమయ్యే రీతిలో అందించిన విశిష్టమైన వ్యాఖ్యాన గ్రంథం. ఇది ఆధ్యాత్మిక సాధన, వ్యాఖ్యాన రంగానికి (Spiritual & Commentary Genre) చెందిన అత్యుత్తమ వర్గీకృత గ్రంథం.

రచయిత అంతరంగం

ఈ గ్రంథ రచయిత పండిత పెమ్మురాజు రాజారావు గారు వృత్తిరీత్యా ఉపాధ్యాయులైనప్పటికీ, ప్రవృత్తిరీత్యా అద్భుతమైన ఆధ్యాత్మిక అనుభూతిని సొంతం చేసుకున్న పూర్ణసాధకులు. గృహస్థాశ్రమ ధర్మాలను నిష్ఠతో నిర్వర్తిస్తూనే "జ్ఞేయః స నిత్యసన్న్యాసీ" అనే శ్రీమద్భగవద్గీతా సిద్ధాంతాన్ని తమ నిత్యజీవితంలో ఆచరించి చూపిన మహనీయులు. శ్రీమదాద్య శంకరాచార్యుల వారి భాష్యాధారంగా, పాఠశాలల్లో, కార్యాలయాల్లో, సమాజంలో ఎక్కడ అడుగుపెట్టిన గీతాప్రచారమే ధ్యేయంగా జీవించిన వీరి అంతరంగం, అనుభవజ్ఞానమే ఈ విష్ణు సహస్రనామ వివరణగా రూపుదిద్దుకుంది. సకల మానవాళికి అద్వైత జ్ఞానాన్ని, ఈశ్వర భక్తిని పంచాలనే తపన ప్రతీ పుటలోనూ స్పష్టంగా వ్యక్తమవుతుంది.

పుస్తక సారాంశం / ప్రధానాంశం

శ్రీమదాద్య శంకర భగవత్పాదులు తమ ఉపదేశంలో "గేయం గీతానామసహస్రమ్" అని ప్రబోధించారు. అనగా సకల ముముక్షువులు నిత్యం గానం చేయదగినవి రెండే రెండు — ఒకటి శ్రీమద్భగవద్గీత, రెండవది శ్రీ విష్ణు సహస్రనామ స్తోత్రము. భగవద్గీత భగవంతుని బోధ (వాచ్యము) అయితే, విష్ణు సహస్రనామము భగవంతుని స్వరూపము (వాచకము). ఈ రెండింటి అనుసంధానమే మానవ జన్మకు మోక్షమార్గాన్ని సుగమం చేస్తుంది.

ఈ గ్రంథంలో పండిత పెమ్మురాజు రాజారావు గారు విష్ణు సహస్రనామములోని "విశ్వమ్" అనే మొదటి నామం నుండి "సర్వప్రహరణాయుధః" అనే వెయ్యవ నామం వరకు ప్రతీ నామానికి శ్రీ శంకర భాష్యాన్ననుసరించి అత్యంత సుబోధకమైన వివరణ ఇచ్చారు. ఉదాహరణకు, 999వ నామమైన "అక్షోభ్యః" అనగా దేనిచేతను సంక్షోభము చెందనివాడు, పరమశాంత ప్రసన్న పరమానంద గంభీరమూర్తి అని విశ్లేషిస్తారు. అలాగే 1000వ నామమైన "సర్వప్రహరణాయుధః" నామం ద్వారా పరమాత్మ యొక్క సర్వేశ్వరత్వాన్ని, సమస్త ఆయుధధారియై సజ్జనులను రక్షించే విశ్వరూపాన్ని చాటారు. స్తోత్రం ఓంకారంతో ప్రారంభమై మంగళకరంగా ఓంకారంతోనే ముగియడం వెనుక ఉన్న మహత్తరమైన సృష్టి రహస్యాన్ని వివరించారు.

ఉత్తర పీఠిక మరియు ఫలశ్రుతి భాగంలో ఈ సహస్రనామ పారాయణ వల్ల కలిగే ఐహిక, ఆముష్మిక ఫలాలను రచయిత సవివరంగా చర్చించారు. శ్రద్ధాభక్తులతో ఈ స్తోత్రాన్ని పఠించినా, శ్రవణం చేసినా భయాలు, వ్యాధులు, సంసార బంధనాలు తొలగిపోతాయని, చిత్తశుద్ధి, ధారణాశక్తి, బ్రహ్మజ్ఞానం సిద్ధరిస్తాయని ఆకర ప్రమాణాలతో నిరూపించారు. "మాం నమస్కురు మామేవైష్యసి" అనే గీతావాక్య ప్రమాణంతో పరమాత్మకు నమస్కరించడమే శరణాగతికి, మోక్షానికి మూలమని ఈ గ్రంథం నిరూపిస్తుంది.

శైలి మరియు విశ్లేషణ

రచయిత పెమ్మురాజు రాజారావు గారి భాషా శైలి తేనియలొలుకు తేటతెలుగులో, అత్యంత సరళమైన ప్రవాహధారతో సాగింది. సంస్కృతంలోని ప్రౌఢమైన శంకర భాష్యాన్ని సామాన్య గృహస్థులు, సాధకులు సులభంగా గ్రహించేలా వ్యాఖ్యానించడం వీరి ప్రతిభకు తారకాణం. గ్రంథంలో అక్కడక్కడా మహాభారతం, భగవద్గీత, ఉపనిషత్తుల నుండి ఉదహరించిన శ్లోకాలు, వాటికి ఇచ్చిన తాత్పర్యాలు రచయిత పరిశోధనాత్మక పటుత్వాన్ని, భక్తి భావాన్ని చాటుతాయి. క్లిష్టమైన అద్వైత వేదాంత సూత్రాలను కూడా ప్రతీనామ వివరణలో వ్యామోహం లేకుండా, సాధనానుకూలంగా మలచడం ఈ పుస్తకం యొక్క ప్రధాన ప్రత్యేకత.

ముగింపు

ఈ గ్రంథం కేవలం దేవాలయాల్లో పారాయణ చేసుకునే పవిత్ర పుస్తకమే కాక, మానసిక ప్రశాంతతను కోరే సాధారణ పాఠకులకు, వేదాంతార్థాలను శోధించే పరిశోధకులకు, నిత్య ఆధ్యాత్మిక సాధనలో ఉన్న సాధకులకు ఒక దివ్య మార్గదర్శి. ప్రతీ ఇంట ఉండదగిన, ప్రతీ ఒక్కరూ నిత్యం పఠించి ఆస్వాదించదగిన అత్యుత్తమ ఆధ్యాత్మిక నిధి ఇది.

2. పుస్తక సమగ్ర సమాచారం (Technical Metadata)

ప్రాథమిక వివరాలు (Basic Info)

ఫీల్డ్ (Field)	వివరాలు (Details)
P1476 (Title)	శ్రీ విష్ణు సహస్రనామ స్తోత్రము
P1680 (Subtitle)	NA
P31 (Instance of)	ముద్రిత పుస్తకము (Printed Book) / ఆధ్యాత్మిక వ్యాఖ్యాన గ్రంథము
Wikidata ID	NA
P18 (Image/Cover)	NA

వ్యక్తులు (People)

ఫీల్డ్ (Field)	వివరాలు (Details)
P50 (Author)	పండిత పెమ్మురాజు రాజారావు
P110 (Illustrator)	NA
P11105 (Annotator)	పండిత పెమ్మురాజు రాజారావు
P123 (Publisher)	గీతా ప్రచార సంఘము, తణుకు
P655 (Translator)	NA
P98 (Editor)	NA
P767 (Contributor)	NA
P872 (Printer)	NA
P2679 (Foreword Author)	శ్రీ శ్రీ ఆత్మానిరంజనానందగిరి స్వాములు (ఆత్మా రామ శ్రమము, గోపవరక్షేత్రము)
P2680 (Afterword Author)	NA

గుర్తింపు సంఖ్యలు (IDs)

ఫీల్డ్ (Field)	వివరాలు (Details)
P212 (ISBN-13)	NA
P957 (ISBN-10)	NA
P243 (OCLC)	NA
P675 (Google Books ID)	NA
P648 (Open Library)	NA
P2034 (Gutenberg)	NA
P724 (Internet Archive)	NA
P8383 (Goodreads)	NA
P6721 (K10plus)	NA

సందర్భం & ముద్రణ (Context & Edition)

ఫీల్డ్ (Field)	వివరాలు (Details)
P407 (Language)	తెలుగు (Telugu)
P291 (Place of Publication)	తణుకు, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, ఆంధ్రప్రదేశ్
P577 (Pub Date)	NA
P1104 (Pages)	390+ (వివరణ పుటలు 384–390 ఆధారంగా)
P2635 (Volumes)	NA
P393 (Edition)	NA
P1031 (Legal Citation)	NA
P186 (Material)	కాగితం (Paper)
P437 (Format)	పేపర్‌బ్యాక్ / ముద్రిత గ్రంథం

3. అదనపు వివరాలు (Extended Fields)

• Work_Genre_P136: ఆధ్యాత్మిక గ్రంథం / స్తోత్ర వ్యాఖ్యానం (Spiritual Commentary)

• Work_Subject_P921: శ్రీ విష్ణు సహస్రనామ అర్ధ వివరణ, అద్వైత వేదాంతము, భగవద్గీతా తత్త్వము, విష్ణు భక్తి

• Work_Country_P495: భారతదేశం (India)

• Work_Movement_P135: భక్తి ప్రచారం / అద్వైత వేదాంత ఉద్యమం

• Work_Based_On_P144: శ్రీమహాభారత శాంతిపర్వము (వేద వ్యాస ప్రణీతం) & శ్రీ శంకర భగవత్పాదుల భాష్యము

• Koha_Cost: NA

• Total Dewey Decimal Classification – DDC ID: 294.543 (Hindu Worship, Prayer & Hymns) / 294.5926 (Mahabharata Special Texts)

4. English Summary

Sri Vishnu Sahasranama Stotram: Exegesis and Spiritual Commentary

"Sri Vishnu Sahasranama Stotram," commentary authored by Pandit Pemmaraju Raja Rao and published by Gita Prachara Sangham (Tanuku), stands as a monumental work in Telugu devotional literature. Originating from the Anushasana / Shanti Parva of the ancient epic Mahabharata, the thousand names of Lord Vishnu encapsulate the philosophical, metaphysical, and devotional essence of Hindu Vedantic thought.

Pandit Pemmaraju Raja Rao, a dedicated teacher and practicing householder-saint who embodied the teachings of the Bhagavad Gita, presents a lucid, deeply resonant Commentary based on Adi Shankaracharya's classical Bhashya. The commentary bridges rigorous Sanskrit scholarship with simple, lyrical Telugu, rendering profound Advaita philosophy accessible to everyday spiritual seekers (sadhakas).

The book comprehensively details each of the 1000 holy names—from the opening chant "Viswam" to the concluding "Sarvapraharanayudhah"—explaining their precise etymological, theological, and practical meanings. Special attention is dedicated to the Phalasruthi (Uttara Peethika), highlighting the physical, mental, and spiritual benefits of chanting and listening to these divine names, including liberation from anxieties, diseases, and worldly attachments.

This work serves as an indispensable guide for spiritual practitioners, research scholars in Sanatana Dharma, and general readers seeking peace and self-realization. By illuminating the non-dualistic connection between the chanting of the divine name (Vachaka) and the ultimate reality (Vachya), Pandit Raja Rao's commentary remains a timeless masterpiece in devotional exegesis.