కఠోపనిషత్తు 1347

## 1. శీర్షిక & ప్రాథమిక గుర్తింపు విభాగం (Title & Basic Identification
Block)
* **పుస్తకం పూర్తి పేరు (తెలుగులో):** కఠోపనిషత్తు (ఆంధ్ర టీకాతాత్పర్య
సహితము)
* **Title in English Transliteration:** Kathopanishattu (Andhra
Teekatatparya Sahitamu)
* **ఉపశీర్షిక (Subtitle):** ఆంధ్ర టీకాతాత్పర్య సహితము
* **ప్రత్యామ్నాయ / ఇతర పేర్లు (Alternate/Variant Titles):** NA
* **గ్రంథ రూపం / వర్గం (Category/Genre):** ఆధ్యాత్మికం / ఉపనిషత్తు /
వేదాంత తత్త్వశాస్త్రం
## 2. రచయిత, సంపాదకులు & ఇతర కర్తల వివరాలు (Author & Contributor Details)
* **రచయిత పూర్తి పేరు:** పండిత గోపదేవ్ (సర్వశాస్త్రోన్మాత పండిత ముక్తి
రామోపాధ్యాయ శిష్య పండిత గోపదేవ్)
* **కలం పేరు / బిరుదులు (Pen Name / Titles):** పండిత గోపదేవ్
* **రచయిత కాలం / జీవిత కాలం (Birth-Death Dates):** జననము: క్రీస్తుశకము ౡ౭౦
(1870) ప్రాంతము
* **జన్మస్థలం / నివాసం:** కూచిపూడి - తెనాలి తాలూకా
* **విద్యా అర్హతలు & వృత్తి:** ఆర్ష్యాది విద్యాపీఠములు. సంస్కృతాంధ్ర హిందీ
భాషలు; వృత్తి: వైదికధర్మ వ్యావహారత
* **సమకాలీన రచనలు / ఇతర ముఖ్య કૃతులు:** న్యాయ, వైశేషిక, సాంఖ్య
యోగదర్శనములు, ఆస్తిక వాదము, గోకరుణానిధి, పంచమహాయజ్ఞవిధి, అవశూద్రాధికరణము,
అర్థధర్మమీమాంస, భగవద్గీత, ఈశావాస్యోపనిషత్తు, కేనోపనిషత్తు, కఠోపనిషత్తు
[గ్రంథమాల ప్రచురణలు మరియు రచయిత పరిచయం ఆధారంగా]
* **ఇతర కర్తల వివరాలు (Contributors):**
* **సంపాదకుడు (Editor):** NA
* **అనువాదకుడు (Translator):** పండిత గోపదేవ్ (సంస్కృత మూలమునకు ఆంధ్ర
టీకా తాత్పర్యాలు)
* **చిత్రకారుడు / ముఖచిత్ర డిజైనర్ (Illustrator/Cover Artist):** NA
* **ముందుమాట / పీఠిక రచయిత (Foreword/Introduction Author):** NA
* **రచయిత పరిచయ వ్యాసం (Author Note):** పండిత గోపదేవ్ గారు తెనాలి తాలూకా
కూచిపూడి గ్రామానికి చెందిన ప్రముఖ సంస్కృతాంధ్ర పండితులు మరియు వైదిక ధర్మ
ప్రచారకులు. ఆర్ష్యాది విద్యాపీఠాలలో విద్యను అభ్యసించిన వీరు షడ్దర్శనములు,
నైష్ఠిక బ్రహ్మచర్యము మరియు యోగమార్గ ప్రావీణ్యత కలిగి ఉన్నారు.
అంబమాంబారామయ్యార్యుల దంపతులకు జన్మించిన వీరు 'ఆర్షదర్శన గ్రంథమాల' ద్వారా
అనేక ఉపనిషత్తులకు, దర్శన గ్రంథాలకు తెలుగులో టీకా తాత్పర్యాలను రచించి
ఆధ్యాత్మిక లోకానికి అమూల్యమైన సేవనందించారు.
## 3. సాహిత్య, విషయ & సామాజిక విశ్లేషణ (Literary, Content & Critical
Analysis)
* **పరిచయం & నేపధ్యం (Introduction & Context):**
'కఠోపనిషత్తు' అనేది ప్రసిద్ధ ఉపనిషత్తులలో ఒకటిగాజుండి, యమధర్మరాజు మరియు
నచికేతుల మధ్య జరిగే సంవాదం ద్వారా ఆత్మతత్త్వాన్ని, బ్రహ్మవిద్యాన్ని బోధించే
అత్యున్నత గ్రంథం. ఈ గ్రంథం సంస్కృత మూల శ్లోకాలకు పండిత గోపదేవ్ గారు
అందించిన సరళమైన ఆంధ్ర టీకా తాత్పర్యాలతో కూడి ఉంది.
* **రచయిత అంతరంగం & సంకల్పం (Author's Intent & Purpose):**
సంస్కృత భాషలో ఉన్న క్లిష్టమైన ఉపనిషత్తుల వేదాంత సారాన్ని సామాన్య తెలుగు
పాఠకులకు, ముముక్షువులకు అర్థమయ్యే రీతిలో అందించాలనేది పండిత గోపదేవ్ గారి
ముఖ్య సంకల్పం. ఆర్ష ధర్మాన్ని, బ్రహ్మవిద్యాన్ని ప్రచారం చేయడమే ధ్యేయంగా
ఆర్షదర్శన గ్రంథమాల ద్వారా ఈ గ్రంథాన్ని వెలువరించారు.
* **ప్రధాన విషయ సారాంశం (Core Summary & Key Themes):**
ఈ గ్రంథంలో కఠోపనిషత్తులోని షష్ఠ వల్లి (ఆరవ అధ్యాయం) మరియు ఇతర ముఖ్యమైన
మంత్రాల విశ్లేషణ వివరంగా ఇవ్వబడింది.
* **అవ్యక్త తత్త్వం:** మూల ప్రకృతికంటె పరమేశ్వరుడు అత్యంత సూక్ష్ముడని,
వ్యాపకుడని, ఆ బ్రహ్మతత్త్వాన్ని తెలుసుకున్నవాడు మృత్యువును తరించి
అమృతత్వమును పొందుతాడని నిరూపించబడింది.
* **ఇంద్రియ నిగ్రహం & యోగసాధన:** జ్ఞానేంద్రియములు ఐదును మనస్సుతో పాటు
స్వస్వ విషయాల నుండి నివృత్తమై, బుద్ధి వివిధ వృత్తులు లేనిదగుటయే పరమగతి అని
యోగమార్గ రహస్యం బోధించబడింది.
* **బ్రహ్మప్రాప్తి మార్గం:** వాక్కుతో, మనస్సుతో, నేత్రముతో నేరుగా
పొందలేని పరబ్రహ్మమును కేవలం నిర్మలమైన బుద్ధితో, "ఉన్నది" అనే సత్య నిశ్చయంతో
ఆత్మభావన ద్వారా మాత్రమే పొందగలమని వివరించబడింది.
* **Key Takeaways:** ఆత్మజ్ఞానమే మోక్షమునకు మార్గమని, ఇంద్రియ నిగ్రహం
మరియు ధ్యానధారణల ద్వారా సంసార బంధాలను తరించవచ్చని ఈ గ్రంథం ఉద్ఘాటిస్తుంది.
* **భాషా శైలి & వ్యాకరణ విశ్లేషణ (Language Style & Literary Tropes):**
గ్రంథంలో పండిత గోపదేవ్ గారి శైలి అత్యంత స్పష్టంగా, పాండిత్యపూరితంగా
మరియు పదచ్ఛేద విశదీకరణతో కూడి ఉంది. ప్రతి మంత్రానికి పదం పదం విడదీసి అర్థం
(అవ్యక్తత్తు = ఆ మూల ప్రకృతికంటెను...) చెబుతూ, సాధారణ పాఠకులకు కూడా
సులభంగార్థమయ్యేలా తాత్పర్యాన్ని జోడించడం ఈ గ్రంథం యొక్క ప్రత్యేకత.
* **పరిశోధనాత్మక & సాంస్కృతిక ప్రాముఖ్యత (Research & Cultural Value):**
తెలుగులో ఉపనిషత్తుల వ్యాఖ్యాన చరిత్రలో పండిత గోపదేవ్ గారి 'ఆర్షదర్శన
గ్రంథమాల' ప్రచురణలకు విశిష్ట స్థానం ఉంది. సంస్కృత వేదాంత భావాలను తెలుగు
ఆర్ష సాహిత్యానికి అనుసంధానించడంలో ఈ గ్రంథం ఒక ప్రామాణిక రిఫరెన్స్‌గా
నిలుస్తుంది.
* **ముగింపు & పాఠకుల మార్గదర్శి (Conclusion & Target Audience):**
ఈ గ్రంథం వేదాంత విద్యార్థులకు, ఉపనిషత్ పరిశోధకులకు, ఆధ్యాత్మిక సాధకులకు
మరియు సనాతన ధర్మ జిజ్ఞాసువులకు అత్యంత ప్రయోజనకరమైనది. మానవ జీవిత
పరమార్థాన్ని, ఆత్మస్వరూపాన్ని తెలుసుకోవడానికి ఇదొక దిక్సూచి వంటి గ్రంథం.
## 4. విపుల సాంకేతిక మెటాడేటా (Technical Metadata - Wikidata & MARC
Compatible)
* **ప్రాథమిక వికీడేటా & కేటలాగ్ వివరాలు:**
* P1476 (Title): కఠోపనిషత్తు (ఆంధ్ర టీకాతాత్పర్య సహితము)
* P1680 (Subtitle): ఆంధ్ర టీకాతాత్పర్య సహితము
* P31 (Instance of): Book / Upanishad Commentary / Monograph
* Wikidata ID: NA
* P18 (Image/Cover Art): NA
* **కర్తలు & సంస్థలు (Persons & Entities):**
* P50 (Author): పండిత గోపదేవ్ (Pandita Gopadev)
* P110 (Illustrator): NA
* P11105 (Annotator): NA
* P655 (Translator): పండిత గోపదేవ్
* P98 (Editor): NA
* P767 (Contributor): ద్రవ్యదాతలు: శ్రీమతి య. సీతారత్నం, శ్రీ యలవర్తి
రామకోటయ్య తదితరులు
* P2679 (Foreword Author): NA
* P2680 (Afterword Author): NA
* P123 (Publisher): శ్రీకృష్ణదేవరాయాంధ్ర భాషా నిలయం, సుల్తాన్ బజార్,
హైదరాబాద్ - 500 195 [ఆర్షదర్శన గ్రంథమాల]
* P872 (Printer / Press): NA
* **గుర్తింపు సంఖ్యలు (Identifiers):**
* P212 (ISBN-13): NA
* P957 (ISBN-10): NA
* P243 (OCLC Number): NA
* P675 (Google Books ID): NA
* P648 (Open Library ID): NA
* P2034 (Project Gutenberg ID): NA
* P724 (Internet Archive ID): NA
* P8383 (Goodreads Identifier): NA
* P6721 (K10plus PPN): NA
* **సందర్భం, ముద్రణ & భౌతిక వివరాలు (Physical & Publication Details):**
* P407 (Language): Telugu
* P291 (Place of Publication): హైదరాబాద్ (Hyderabad)
* P577 (Publication Date / Year): NA
* P1104 (Page Count): NA (స్కాన్ పుటల ఆధారంగా ప్రచురణ సంఖ్య 16; లోపలి
పుటలు 112-120)
* P2635 (Number of Volumes): NA
* P393 (Edition Number): NA
* P1031 (Legal Citation / Registration No): NA
* P186 (Material Used): Paper / Digital
* P437 (Distribution Format): Digital PDF / Print
* Cost / Original Price (ధర): NA
## 5. వర్గీకరణ & డిజిటల్ ఆర్కైవల్ ఫీల్డ్స్ (Classification & Archival
Studies)
* **Work_Genre_P136:** Upanishad / Philosophical Commentary / Religious
Literature
* **Work_Subject_P921:** Kathopanishad, Brahma Vidya, Atma Jnana, Yoga
Sadhana, Pandita Gopadev, Arsha Darsana Granthamala
* **Work_Country_P495:** India
* **Work_Movement_P135:** Modern Arsha Dharma Revival and Vedantic
Commentary Movement
* **Work_Based_On_P144:** Kathopanishad (Sanskrit Vedic Text)
* **Dewey Decimal Classification (DDC) Number:** 294.59218 / 891.2
* **Colon Classification (CC) Class Number:** R332:4
* **Koha Classification Tag / Call Number:** 1347 (శ్రీకృష్ణదేవరాయాంధ్ర
భాషా నిలయం / హైదరాబాద్ కేటలాగ్ సంఖ్య: 1347)
* **Copyright Status / Public Domain:** Public Domain / Out of Copyright
(గ్రంథాలయ స్టాంపులు మరియు ఆర్కైవల్ కేటలాగ్ ఆధారంగా)
## 6. English Academic Abstract & Metadata Summary
* **Objective & Scope:**
*Kathopanishattu*, rendered with Telugu word-by-word meaning and
esoteric purport (*Andhra Teekatatparya Sahitamu*) by Pandit Gopadev, is a
key Vedantic monograph published under the *Arsha Darsana Granthamala*
series by the Sri Krishnadevaraya Andhra Bhasha Nilayam, Hyderabad. The
primary objective of this publication is to make the profound metaphysical
teachings of the Katha Upanishad accessible to Telugu-speaking spiritual
seekers and scholars of Indian philosophy.
* **Methodology & Content Overview:**
The text follows a traditional scholarly commentary methodology,
breaking down Sanskrit scriptural verses (*Mantras*) into granular lexical
meanings followed by comprehensive philosophical interpretations
(*Tatparyam*). Focusing extensively on the sixth section (*Shashthi
Valli*), the text elucidates core doctrines: the subtle nature of the
Supreme Reality surpassing primordial matter (*Avyakta*), the cessation of
sensory fluctuations through rigorous yogic discipline (*Yoga Sadhana*),
and the realization of the non-dual Self through purified intellect
(*Nirmala Buddhi*). It systematically establishes that transcending mortal
bondage and attaining immortality (*Amrutatva*) stems exclusively from
direct experiential knowledge of the Brahman.
* **Literary & Academic Significance:**
This work represents a vital contribution to modern vernacular Vedantic
literature in South India, reflecting the early 20th-century intellectual
movement to revitalize Vedic studies through regional languages. Pandit
Gopadev's rigorous traditional background from the Kuchipudi scholarly
lineage lends high authenticity to the translation.
* **Recommendation:**
Highly recommended for academic researchers specializing in Vedic
Philosophy, Upanishadic Studies, Indian Metaphysics, South Asian Religious
Texts, and library science professionals managing Indic manuscript and
monograph archives.