అథ ప్రణవోపనిషత్ (మాండూక్యము)1363

## 1. శీర్షిక & ప్రాథమిక గుర్తింపు విభాగం (Title & Basic Identification
Block)
* **పుస్తకం పూర్తి పేరు (తెలుగులో):** అథ ప్రణవోపనిషత్ (మాండూక్యము)
* **Title in English Transliteration:** Atha Pranavopanishat (Mandukyamu)
* **ఉపశీర్షిక (Subtitle):** మాండూక్యము
* **ప్రత్యామ్నాయ / ఇతర పేర్లు (Alternate/Variant Titles):**
మాండూక్యోపనిషత్ / ప్రణవోపనిషత్
* **గ్రంథ రూపం / వర్గం (Category/Genre):** ఆధ్యాత్మికం / ఉపనిషత్
వ్యాఖ్యానము / వైదిక తత్త్వశాస్త్రం
## 2. రచయిత, సంపాదకులు & ఇతర కర్తల వివరాలు (Author & Contributor Details)
* **రచయిత పూర్తి పేరు:** పండిత అన్నే కేశవార్య శాస్త్రి (వ్యాఖ్యాత)
* **కలం పేరు / బిరుదులు (Pen Name / Titles):** త్రిభాషా ప్రవీణ
* **రచయిత కాలం / జీవిత కాలం (Birth-Death Dates):** NA
* **జన్మస్థలం / నివాసం:** NA
* **విద్యా అర్హతలు & వృత్తి:** త్రిభాషా ప్రవీణ (సంస్కృత, హిందీ, తెలుగు
భాషా పండితులు/వ్యాఖ్యాత)
* **సమకాలీన రచనలు / ఇతర ముఖ్య કૃతులు:** మహర్షి దయానంద సరస్వతి రచిత
సాహిత్యాంధ్రీకరణలు (యజుర్వేద భాష్యము, ఋగ్వేద భాష్యము, ఆర్యాభివినయము,
వేదోక్త ధర్మము, వేదవిరుద్ధ మతఖండనము, కాశీ శాస్త్రార్థము, వర్ణోచ్ఛారణ శిక్ష,
సంస్కృత వాక్య ప్రబోధము, నారాయణస్వామి మత ఖండనము, సత్యధర్మ విచారణ, గోకరుణా
విధి, వైదిక సుప్రభాతము, పురుషసూక్తము - సవ్యాఖ్య, ఈశావ్యాస్యోపనిషత్ -
సవ్యాఖ్య, దేశరక్షణ సూక్తము, పంచమహాయజ్ఞములు, భ్రమోచ్ఛేదనము, వ్యవహార భానువు,
ఋగ్వేద భావార్థ ప్రకాశ).
* **ఇతర కర్తల వివరాలు (Contributors):**
* **సంపాదకుడు (Editor):** వేదధర్మము
* **అనువాదకుడు (Translator):** పండిత అన్నే కేశవార్య శాస్త్రి
* **చిత్రకారుడు / ముఖచిత్ర డిజైనర్ (Illustrator/Cover Artist):** NA
* **ముందుమాట / పీఠిక రచయిత (Foreword/Introduction Author):** NA
* **రచయిత परिచయ వ్యాసం (Author Note):** పండిత అన్నే కేశవార్య శాస్త్రి
త్రిభాషా ప్రవీణ బిరుదాంకితులైన ప్రముఖ వైదిక పండితులు మరియు వ్యాఖ్యానకర్త.
వీరు మహర్షి దయానంద సరస్వతి ప్రబోధించిన ఆర్యసమాజ వైదిక సిద్ధాంతాలను ఆధారంగా
చేసుకుని అనేక వేద, ఉపనిషత్, భాష్య గ్రంథాలను తెలుగులోకి అనువదించి,
వ్యాఖ్యానించారు. ప్రణవోపనిషత్ (మాండూక్య) వంటి క్లిష్టమైన ఉపనిషత్తులను
ఆర్యసమాజ/వైదిక దృక్పథంలో ప్రతిపదార్థ తాత్పర్యాలతో సరళంగా ఆంధ్రీకరించడంలో
వీరు విశేష కృషి చేశారు.
## 3. సాహిత్య, విషయ & సామాజిక విశ్లేషణ (Literary, Content & Critical
Analysis)
* **పరిచయం & నేపధ్యం (Introduction & Context):** ఈ గ్రంథం అథర్వవేదానికి
చెందిన మాండూక్యోపనిషత్తుకు "ప్రణవోపనిషత్" అనే పేరుతో రాయబడిన తెలుగు
వ్యాఖ్యానం. ఓంకార పరిజ్ఞానం, ఆత్మ తత్త్వం మరియు పరమాత్మ స్వరూప విశేషణాలను
వైదిక సిద్ధాంతానుగుణంగా వివరించడం ఈ గ్రంథం యొక్క ప్రాథమిక లక్ష్యం.
* **రచయిత అంతరంగం & సంకల్పం (Author's Intent & Purpose):** మహర్షి దయానంద
సరస్వతి గారి వైదిక వైఖరిని, వేద ధర్మాన్ని తెలుగు పాఠకులకు స్పష్టంగా
అందించడం రచయిత సంకల్పం. మాండూక్యోపనిషత్తులోని గంభీరమైన ఓంకార ఉపాసనను,
జీవ-ఈశ్వర భేదాన్ని, తురీయావస్థను పామరులకు సైతం అర్థమయ్యే రీతిలో ప్రతిపదార్థ
తాత్పర్యాలతో అందించాలని వ్యాఖ్యాత భావించారు.
* **ప్రధాన విషయ సారాంశం (Core Summary & Key Themes):**
* **సాహిత్యేతర/పరిశోధన/ఆధ్యాత్మిక వర్గం:** గ్రంథంలో మాండూక్యోపనిషత్
మంత్రాలకు సమగ్ర వివరణ ఇవ్వబడింది. జీవుని యొక్క జాగ్రత్, స్వప్న, సుషుప్తి
అవస్థల విశ్లేషణ మరియు చతుర్థ స్థితియైన తురీయావస్థ యొక్క ప్రాధాన్యత ఇక్కడ
స్పష్టంగా చర్చించబడింది. ఓంకారంలోని అ, ఉ, మ తత్త్వాలు మరియు అమాత్ర స్థితి
ద్వారా బ్రహ్మసాక్షాత్కారం పొందే విధానం వివరించబడింది. అంతేకాక జీవాత్మ,
పరమాత్మల మధ్య ఉన్న భేదాభేదాలను, ఈశ్వరుని అంతర్యామిత్వాన్ని, సర్వజ్ఞత్వాన్ని
వేద సమ్మతంగా ప్రతిపాదించడం ఇందులో ముఖ్యమైన విషయం.
* **భాషా శైలి & వ్యాకరణ విశ్లేషణ (Language Style & Literary Tropes):**
గ్రంథం వైదిక, శాస్త్రీయ గ్రాంథిక-వ్యావహారిక శైలిలో నడుస్తుంది. సంస్కృత మూల
మంత్రాలకు ప్రతిపదార్థం, తాత్పర్యం మరియు విశేష వ్యాఖ్యానాలు అందించబడ్డాయి.
తార్కికమైన వాక్యనిర్మాణం, ఉపనిషత్ పదబంధాల ఖచ్చితమైన విశ్లేషణ మరియు వేదాంత
నిఘంటు ప్రయోగాలు ఇందులో ప్రధానంగా కనిపిస్తాయి.
* **పరిశోధనాత్మక & సాంస్కృతిక ప్రాముఖ్యత (Research & Cultural Value):**
తెలుగులో ఆర్యసమాజ సమర్థిత వైదిక ఉపనిషత్ భాష్యాలలో ఈ గ్రంథానికి ప్రత్యేక
స్థానం ఉంది. అద్వైత, విశిష్టాద్వైత సంప్రదాయ విశ్లేషణల కంటే భిన్నంగా, స్వామి
దయానంద సరస్వతి ప్రవర్తిత వైదిక సిద్ధాంత దృష్టితో మాండూక్యోపనిషత్తును
విశ్లేషించడం పరిశోధకులకు ఒక ప్రత్యేకమైన అధ్యయన సామగ్రిని అందిస్తుంది.
* **ముగింపు & పాఠకుల మార్గదర్శి (Conclusion & Target Audience):** ఉపనిషత్
అధ్యయనం చేసే విద్యార్థులకు, వైదిక తత్త్వశాస్త్ర పరిశోధకులకు, ఓంకార ధ్యాన
సాధకులకు మరియు ఆర్యసమాజ సాహిత్య ప్రియులకు ఇది ఒక ఉత్తమ ప్రామాణిక రిఫరెన్స్
గ్రంథం.
## 4. విపుల సాంకేతిక మెటాడేటా (Technical Metadata - Wikidata & MARC
Compatible)
* **ప్రాథమిక వికీడేటా & కేటలాగ్ వివరాలు:**
* P1476 (Title): అథ ప్రణవోపనిషత్ (మాండూక్యము)
* P1680 (Subtitle): మాండూక్యము
* P31 (Instance of): Book / Monograph / Commentary
* Wikidata ID: NA
* P18 (Image/Cover Art): NA
* **కర్తలు & సంస్థలు (Persons & Entities):**
* P50 (Author): NA (మూల ఉపనిషత్ ద్రష్టలు / మహర్షులు)
* P110 (Illustrator): NA
* P11105 (Annotator): పండిత అన్నే కేశవార్య శాస్త్రి
* P655 (Translator): పండిత అన్నే కేశవార్య శాస్త్రి
* P98 (Editor): వేదధర్మము
* P767 (Contributor): NA
* P2679 (Foreword Author): NA
* P2680 (Afterword Author): NA
* P123 (Publisher): మాతా పితరులు సరస్వతీ దేవి శాంతానందనాథులు (శ్రీ
విజయగోపాల రాజమహల్, ఆర్యవర్తము, కొండగండ్రేడు, గజపతినగరము)
* P872 (Printer / Press): NA
* **గుర్తింపు సంఖ్యలు (Identifiers):**
* P212 (ISBN-13): NA
* P957 (ISBN-10): NA
* P243 (OCLC Number): NA
* P675 (Google Books ID): NA
* P648 (Open Library ID): NA
* P2034 (Project Gutenberg ID): NA
* P724 (Internet Archive ID): NA
* P8383 (Goodreads Identifier): NA
* P6721 (K10plus PPN): NA
* **సందర్భం, ముద్రణ & భౌతిక వివరాలు (Physical & Publication Details):**
* P407 (Language): Telugu (with Sanskrit Mantras)
* P291 (Place of Publication): కొండగండ్రేడు / గజపతినగరము
* P577 (Publication Date / Year): NA (ప్రథమ ముద్రణ అని మాత్రమే ఉంది)
* P1104 (Page Count): NA
* P2635 (Number of Volumes): NA
* P393 (Edition Number): ప్రథమ ముద్రణ
* P1031 (Legal Citation / Registration No): Accession No. 1363
(శ్రీకృష్ణదేవరాయ తెలుగు భాషా నిలయం, సుల్తాన్ బజార్, హైదరాబాద్)
* P186 (Material Used): Paper / Digital PDF
* P437 (Distribution Format): Digital PDF / Print
* Cost / Original Price (ధర): అమూల్యము
## 5. వర్గీకరణ & డిజిటల్ ఆర్కైవల్ ఫీల్డ్స్ (Classification & Archival
Studies)
* **Work_Genre_P136:** Upanishadic Commentary / Vedic Philosophy /
Religious Monograph
* **Work_Subject_P921:** Mandukya Upanishad, Pranava, Omkara, Vedic
Literature, Arya Samaj, Philosophy
* **Work_Country_P495:** India
* **Work_Movement_P135:** Vedic Renaissance / Arya Samaj Movement
* **Work_Based_On_P144:** Mandukya Upanishad & Dayananda Saraswati's Vedic
Interpretations
* **Dewey Decimal Classification (DDC) Number:** 294.59218 / 494.827
* **Colon Classification (CC) Class Number:** NA
* **Koha Classification Tag / Call Number:** 294.59218 / 1363
* **Copyright Status / Public Domain:** Public Domain (పాత డిజిటైజ్
చేయబడిన గ్రంథాలయ ప్రతి)
## 6. English Academic Abstract & Metadata Summary
### Objective & Scope
*Atha Pranavopanishat (Mandukyamu)* is a Telugu scholarly commentary on the
Mandukya Upanishad, written by Pandita Anne Kesavarya Sastri. The primary
scope of the work is to provide a rigorous, Vedic-oriented translation and
exposition of the shortest yet philosophical Upanishad, focusing on the
symbolism of Pranava (Omkara) and the analytical framework of the four
states of consciousness (*Avasthatraya* and *Turiya*).
### Methodology & Content Overview
The text employs a traditional word-by-word commentary
(*Pratipadartha-Tatparya*) methodology combined with analytical notes
(*Vivarana*). It explores the states of *Jagrat* (waking), *Swapna*
(dreaming), and *Susupti* (deep sleep), establishing the distinct
characteristics of the individual soul (*Jiva*) and the Supreme
Consciousness (*Isvara/Brahma*). It further examines the *Gaudapada
Karikas* cited in relation to the text and explains the *Turiya* state as
the ultimate realization achieved through Omkara contemplation. The
interpretations closely follow the Arya Samaj school of Vedic hermeneutics
established by Maharshi Dayananda Saraswati.
### Literary & Academic Significance
This monograph serves as an important primary text for research into Telugu
Vedic literature and 20th-century socio-religious commentary traditions in
Andhra Pradesh and Telangana. It offers comparative scholars insights into
non-Advaitic/Vedic interpretations of Upanishadic mantras in the Telugu
language.
### Recommendation
Recommended for academic scholars in Indology, South Asian Religious
Studies, Vedic Hermeneutics, and archivists managing Indian philosophical
manuscripts and digital repositories.