ధర్మమంజరి -1367

## 1. శీర్షిక & ప్రాథమిక గుర్తింపు విభాగం (Title & Basic Identification
Block)
* **పుస్తకం పూర్తి పేరు (తెలుగులో):** ధర్మమంజరి - ధర్మప్రశంసా, ధనవర్ణన,
కామమీమాంసాఖ్య గ్రంథత్రయాత్మకః (ఆంధ్రానువాదసహితః)
* **Title in English Transliteration:** Dharma Manjari - Dharma Prasamsa,
Dhana Varnana, Kama Mimamsakhya Granthatrayatmakah (Andhranuvada Sahitah)
* **ఉపశీర్షిక (Subtitle):** ధర్మప్రశంసా, ధనవర్ణన, కామమీమాంసాఖ్య
గ్రంథత్రయాత్మకః
* **ప్రత్యామ్నాయ / ఇతర పేర్లు (Alternate/Variant Titles):** ధర్మ మంజరి
(ప్రథమభాగం)
* **గ్రంథ రూపం / వర్గం (Category/Genre):** ఆధ్యాత్మికం / శాస్త్ర గ్రంథం /
మూల సంస్కృత శ్లోకాలు మరియు ఆంధ్రానువాదం (ధర్మ, అర్థ, కామ మీమాంస)
## 2. రచయిత, సంపాదకులు & ఇతర కర్తల వివరాలు (Author & Contributor Details)
* **రచయిత పూర్తి పేరు:** పండిత శ్రీ బెల్లంకొండ రామరాయ కవీన్ద్రః
* **కలం పేరు / బిరుదులు (Pen Name / Titles):** పండిత, కవీన్ద్ర
* **రచయిత కాలం / జీవిత కాలం (Birth-Death Dates):** NA
* **జన్మస్థలం / నివాసం:** NA
* **విద్యా అర్హతలు & వృత్తి:** NA
* **సమకాలీన రచనలు / ఇతర ముఖ్య కృతులు:** NA
* **ఇతర కర్తల వివరాలు (Contributors):**
* **సంపాదకుడు (Editor):** కవితా వేంకటసుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రీ (నరసరావుపేట)
* **అనువాదకుడు (Translator):** ధర్మపురి శేషగిరిశర్మా (ఆర్ద్రీకర్తా)
* **చిత్రకారుడు / ముఖచిత్ర డిజైనర్ (Illustrator/Cover Artist):** NA
* **ముందుమాట / పీఠిక రచయిత (Foreword/Introduction Author):** NA
* **పోషకుడు / ఆర్థిక సహాయకులు:** శ్రీ తాటికొండ విశ్వనాథ శ్రేష్ఠి
(గర్తపుర నివాసి, వైశ్యకులవతంస)
* **రచయిత పరిచయ వ్యాసం (Author Note):**
శ్రీ బెల్లంకొండ రామరాయ కవీంద్రుడు సంస్కృతంలో విశేష పాండిత్యం కలిగిన
గొప్ప పండితుడు. సమాజంలోని నాల్గు పురుషార్థాలలో ధర్మం, అర్థం, కామాల
విశిష్టతను శాస్త్రీయంగా విశ్లేషిస్తూ ఈ రచన చేశారు. పండిత పామరులందరికీ ధర్మ
స్వరూపం అవగతమై, ఆచరణాత్మక మార్గంలో నడపడమే వీరి రచన యొక్క ప్రధాన ఉద్దేశం.
సంస్కృత మూల శ్లోకాలతో పాటు సామాన్యులకు అర్థమయ్యేలా ఆంధ్రానువాదం
జోడించబడింది.
## 3. సాహిత్య, విషయ & సామాజిక విశ్లేషణ (Literary, Content & Critical
Analysis)
### పరిచయం & నేపధ్యం (Introduction & Context)
ఈ గ్రంథం మానవ జీవితానికి అత్యంత కీలకమైన పురుషార్థాల స్వరూపాన్ని, వాటి
ఆచరణాత్మక ప్రాధాన్యతను శాస్త్రీయ దృక్పథంతో వివరించే లఘు శాస్త్ర గ్రంథం.
సంస్కృత మూలంలో ఉండి, తెలుగు అనువాదంతో నరసరావుపేట నుండి 1952లో
ముద్రించబడింది. ధర్మం, అర్థం (ధనం), కామం అను మూడు ప్రధాన అంశాలపై
ప్రతిపాదనలను ఈ గ్రంథ త్రయం చర్చిస్తుంది.
### రచయిత అంతరంగం & సంకల్పం (Author's Intent & Purpose)
చతుర్విధ పురుషార్థాలైన ధర్మ, అర్థ, కామ, మోక్షాలలో ధర్మం అత్యంత
శ్రేష్ఠమైనది. మిగిలిన పురుషార్థాలను సాధించడానికి ధర్మమే మూలద్వారం. అక్షర
జ్ఞానం ఉన్న సామాన్యులు సైతం ధర్మాన్ని సులభంగా అర్థం చేసుకుని ఆచరించి
కృతార్థులు కావాలనే గొప్ప సంకల్పంతో శ్లోక బద్ధంగా ఈ గ్రంథాన్ని రచించినట్లు
రచయిత పేర్కొన్నారు.
### ప్రధాన విషయ సారాంశం (Core Summary & Key Themes)
ఈ గ్రంథం శాస్త్ర/విమర్శనాత్మక అధ్యయనం విభాగంలోకి వస్తుంది:
* **ధర్మ ప్రశంస:** జైమిని సూత్రాలు ("చోదనాలక్షణోర్థో ధర్మః") మరియు వేద
ప్రమాణాల ఆధారంగా 'ధర్మం' అంటే ఏమిటో వివరిస్తుంది. 'జ్యోతిష్టోమేన స్వర్గకామో
యజేత' వంటి వేద వాక్యాలను విశదీకరిస్తూ, వేదాలచే శోధింపబడి/శాసింపబడిన
శ్రేయస్కరమైన కర్మయే ధర్మమని నిరూపిస్తుంది.
* **కామ మీమాంస:** గృహస్థాశ్రమం, సన్యాసాశ్రమం, మరియు వివాహ విధివిధానాలపై
శాస్త్రీయ చర్చను లేవనెత్తుతుంది. బ్రహ్మచర్యం, గృహస్థులకు మోక్ష సాధన, మరియు
భగవద్గీతలోని "యోగాః కర్మసు కౌశలం" ఆధారంగా ఫలాపేక్ష లేకుండా కర్మలు ఆచరించడం
(రాజయోగం) ద్వారా మోక్షం ఎలా లభిస్తుందో వివరంగా చర్చిస్తుంది.
* **Key Takeaways:** నిష్కామ కర్మ, పంచమహాయజ్ఞాల ఆచరణ, అతిథి అభ్యాగతుల సేవ,
ఆధ్యాత్మిక లౌకిక జీవితాల సమతుల్యత ఈ గ్రంథంలోని ముఖ్యమైన సందేశాలు.
### భాషా శైలి & వ్యాకరణ విశ్లేషణ (Language Style & Literary Tropes)
గ్రంథం సంస్కృత శ్లోకాలు, దానికి దిగువన మాతృభాష అయిన తెలుగులో సులభ
వ్యావహారిక గ్రాంథిక వచన అనువాదంతో సాగుతుంది. ప్రశ్నోత్తర రూపంలో (ప్రశ్న -
ఉత్తరం) సాగే సంభాషణ శైలి (Dialectic Style) జటిలమైన శాస్త్ర విషయాలను కూడా
పాఠకులకు సులభంగా అర్థమయ్యేలా చేస్తుంది. వ్యాకరణ వివరణలు, ధాతు ప్రత్యయ
విభజనలు (ఉదా: 'యజ్ + త' = యజేత) పండితుల మరియు విద్యార్థుల నిఘంటు
పరిజ్ఞానాన్ని పెంపొందిస్తాయి.
### పరిశోధనాత్మక & సాంస్కృతిక ప్రాముఖ్యత (Research & Cultural Value)
సాంప్రదాయ ధర్మశాస్త్రాలు మరియు మీమాంసా దర్శనాలను ఆధునిక యుగంలో
ప్రాచుర్యంలోకి తీసుకురావడానికి ఈ పుస్తకం ఎంతగానో దోహదపడుతుంది. ధర్మ, కామ
విషయాలపై సమాజంలో ఉన్న అపోహలను నివారించడానికి పరాశర స్మృతి, భగవద్గీత, జైమిని
సూత్రాల నుండి ప్రమాణాలను చూపడం దీని ప్రత్యేకత.
### ముగింపు & పాఠకుల మార్గదర్శి (Conclusion & Target Audience)
ఈ గ్రంథం విశ్వవిద్యాలయాల సంస్కృత, తెలుగు సాహిత్య విద్యార్థులకు, ధర్మశాస్త్ర
పరిశోధకులకు, మరియు ఆధ్యాత్మిక పఠనాభిలాష కలిగిన సాధారణ పాఠకులకు ఎంతగానో
అనుకూలమైనది. శాస్త్రీయ ప్రమాణాలతో కూడిన నిష్కామ కర్మ యోగాన్ని, జీవిత
పరమార్థాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి ఇది ఒక ప్రామాణిక మార్గదర్శిగా నిలుస్తుంది.
## 4. విపుల సాంకేతిక మెటాడేటా (Technical Metadata - Wikidata & MARC
Compatible)
* **ప్రాథమిక వికీడేటా & కేటలాగ్ వివరాలు:**
* P1476 (Title): ధర్మమంజరి
* P1680 (Subtitle): ధర్మప్రశంసా, ధనవర్ణన, కామమీమాంసాఖ్య గ్రంథత్రయాత్మకః
- ఆంధ్రానువాదసహితః
* P31 (Instance of): Book / Monograph
* Wikidata ID: NA
* P18 (Image/Cover Art): NA
* **కర్తలు & సంస్థలు (Persons & Entities):**
* P50 (Author): పండిత శ్రీ బెల్లంకొండ రామరాయ కవీన్ద్రః
* P110 (Illustrator): NA
* P11105 (Annotator): NA
* P655 (Translator): ధర్మపురి శేషగిరిశర్మా
* P98 (Editor): కవితా వేంకటసుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రీ
* P767 (Contributor): శ్రీ తాటికొండ విశ్వనాథ శ్రేష్ఠి (ధనసాహాయ్య दाता)
* P2679 (Foreword Author): NA
* P2680 (Afterword Author): NA
* P123 (Publisher): NA (నరసరావుపేటలో ప్రచురితం)
* P872 (Printer / Press): NA
* **గుర్తింపు సంఖ్యలు (Identifiers):**
* P212 (ISBN-13): NA
* P957 (ISBN-10): NA
* P243 (OCLC Number): NA
* P675 (Google Books ID): NA
* P648 (Open Library ID): NA
* P2034 (Project Gutenberg ID): NA
* P724 (Internet Archive ID): NA
* P8383 (Goodreads Identifier): NA
* P6721 (K10plus PPN): NA
* **సందర్భం, ముద్రణ & భౌతిక వివరాలు (Physical & Publication Details):**
* P407 (Language): Telugu & Sanskrit
* P291 (Place of Publication): నరసరావుపేట (Narasaraopeta)
* P577 (Publication Date / Year): 1952
* P1104 (Page Count): NA
* P2635 (Number of Volumes): 1 (ప్రథమభాగం)
* P393 (Edition Number): NA
* P1031 (Legal Citation / Registration No): Accession No: 22303/6, 1367,
00261582 (గ్రంథాలయ రికార్డుల ప్రకారం)
* P186 (Material Used): Paper
* P437 (Distribution Format): Paperback / Print
* Cost / Original Price (ధర): ౧-౦-౦ (రూ. 1-0-0)
## 5. వర్గీకరణ & డిజిటల్ ఆర్కైవల్ ఫీల్డ్స్ (Classification & Archival
Studies)
* **Work_Genre_P136:** Hindu Philosophy / Mimamsa / Dharma Sastra
* **Work_Subject_P921:** Purusharthas, Dharma, Artha, Kama, Karma Yoga,
Mimamsa Exegesis
* **Work_Country_P495:** India
* **Work_Movement_P135:** Traditional Sanskrit Scholarly Revival / Advaita
& Mimamsa Tradition
* **Work_Based_On_P144:** Jaimini Sutras, Bhagavad Gita, Parasara Smriti
(మూల ప్రమాణ గ్రంథాలు)
* **Dewey Decimal Classification (DDC) Number:** 294.592 or 181.4 (Hindu
Philosophy & Ethics)
* **Colon Classification (CC) Class Number:** R6 (Indian Philosophy -
Mimamsa/Dharma)
* **Koha Classification Tag / Call Number:** 294.5 RAM/DHA
* **Copyright Status / Public Domain:** Public Domain (1952లో ప్రచురితమైన
పాత గ్రంథం)
## 6. English Academic Abstract & Metadata Summary
**Title:** *Dharma Manjari (Part 1) - Comprising Dharma Prasamsa, Dhana
Varnana, and Kama Mimamsa*
**Author:** Pandita Sri Bellamkonda Ramaraya Kavindra
**Translator:** Dharmapuri Seshagiri Sarma
**Editor:** Kavita Venkata Subrahmanya Sastri
### Objective & Scope
*Dharma Manjari* is a classical philosophical treatise composed by Pandita
Sri Bellamkonda Ramaraya Kavindra that systematically analyzes three of the
four canonical goals of human existence (*Purusharthas*): *Dharma*
(righteousness), *Artha* (wealth), and *Kama* (desire). The primary
objective of this work is to elucidate the fundamental nature of *Dharma*
as the foundational prerequisite for achieving all other worldly and
spiritual pursuits, drawing heavily from Vedic injunctions, Mimamsa rules
of interpretation, and classical ethical texts.
### Methodology & Content Overview
The text employs a rigorous Sanskrit scholarly methodology featuring
original verses (*slokas*) alongside a lucid Telugu prose commentary
(*Andhranuvada*) rendered in a dialectic, Q&A format. In *Dharma Prasamsa*,
the author establishes *Dharma* based on Jaimini’s aphorisms
(*Chodana-lakshano'rtho dharmah*) and Vedic rituals like *Jyotishtoma*. In
*Kama Mimamsa*, the text tackles complex ethical, societal, and monastic
duties. It explores the concept of *Nishkama Karma* (desireless action) as
articulated in the *Bhagavad Gita* (*Yogah karmasu kaushalam*), asserting
that householders performing prescribed duties without attachment can
attain spiritual liberation (*Moksha*) equivalent to renunciates.
### Literary & Academic Significance
This work represents a vital bridge between rigorous Sanskrit Hermeneutics
(*Mimamsa*) and regional language accessibility. By synthesizing textual
authorities such as the *Parasara Smriti*, *Bhagavad Gita*, and *Vedas*, it
offers critical insights into early 20th-century Telugu scholarly
traditions and the preservation of classical ethical philosophy.
### Recommendation
*Dharma Manjari* serves as an invaluable primary reference for researchers
in South Asian Studies, Indian Philosophy, Sanskrit Literature, and
Indology, as well as digital archivists cataloging mid-20th-century Indian
heritage prints.