శ్రీమదుత్తర భగవద్గీతామృతము-1602

# శ్రీమదుత్తర భగవద్గీతామృతము
## సాహిత్య / విషయ విశ్లేషణ వ్యాసం
### పరిచయం
భారతీయ ఆధ్యాత్మిక సాహిత్యంలో భగవద్గీతకు ఉన్న ప్రాశస్త్యం అనన్యమైనది.
సాధారణంగా మహాభారతంలోని భీష్మ పర్వంలో కనిపించే గీతను "పూర్వ గీత"గా భావిస్తే,
యుద్ధానంతరం ప్రశాంత వాతావరణంలో అర్జునుడు శ్రీకృష్ణుడిని ఆధ్యాత్మిక
తత్త్వాన్ని తిరిగి అనుగ్రహించమని కోరినప్పుడు ఉపదేశించిన విశిష్ట తత్త్వసారమే
**"ఉత్తర గీత"**. ఈ దివ్య గ్రంథానికి వైశిష్ట్యభరితమైన తాత్పర్యము,
వ్యాఖ్యానము జోడించి అందించిన విశిష్ట గ్రంథమే **"శ్రీమదుత్తర
భగవద్గీతామృతము"**. శ్రీకృష్ణదేవరాయ తెలుగు భాషా నిలయం (హైదరాబాద్) సేకరణలోని
ఈ ప్రాచీన, అరుదైన ప్రతి (పుస్తక సంఖ్య: 1602) అధ్యాత్మిక, వ్యాఖ్యాన సాహిత్య
విభాగానికి చెందుతుంది.
### రచయిత అంతరంగం
ఈ గ్రంథ వ్యాఖ్యాత 'దివ్యధర్మ సూరి', 'విరించి' లేఖ్యనామ కలిగిన శ్రీమాన్
సంపన్ముడుంబై రంగకృష్ణమాచార్యులు, M.O.L. గారు. ఆచార్యులుగా, కవులుగా, తిరుమల
తిరుపతి దేవస్థాన హిందూ ధర్మరక్షణ సంస్థ ఆర్గనైజర్‌గా, శ్రీమద్భగవద్గీతా
విద్యాపీఠ ప్రధాన సంచాలకులుగా వ్యవహరించిన వీరు సుమారు 56 గ్రంథాలను రచించిన
గొప్ప బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి. దాదాపు 40 సంవత్సరాల సుదీర్ఘ పరిశోధన, కృషి ద్వారా
లభించిన ప్రాచీన తాళపత్ర/కాగితపు ప్రతులను పునరుద్ధరించి, సమగ్ర విశ్లేషణతో
సమాజానికి అందించాలనే తపనతో ఈ గ్రంథ వ్యాఖ్యానాన్ని సంతరించారు.
### పుస్తక సారాంశం / ప్రధానాంశం
'శ్రీమదుత్తర భగవద్గీతామృతము' ప్రధానంగా జీవాత్మ, పరమాత్మ, యోగ సాధన మరియు
మోక్ష మార్గాలను గూర్చిన అత్యున్నత వేదాంత విచారణను అందిస్తుంది.
* **పూర్వ గీతకు, ఉత్తర గీతకు వ్యత్యాసం:** రణరంగంలో మోహవిష్ణుడైన
అర్జునునికి కర్తవ్య బోధ చేస్తూ నిష్కామ కర్మను ఉపదేశించినది పూర్వ గీత అయితే;
జీవిత ఉత్తరార్ధంలో శాంత చిత్తంతో, జిజ్ఞాసతో ఆత్మజ్ఞానాన్ని కోరిన పార్థునికి
ఆచార్య స్థానంలో నిలిచి శ్రీకృష్ణభగవానుడు అందించిన అత్యున్నత చరమోపదేశం ఉత్తర
గీత అని వ్యాఖ్యాత స్పష్టం చేశారు.
* **షడధ్యాయ యోగ విభాగం:** ఈ గ్రంథాన్ని వ్యాఖ్యాత ఆరు విభాగాలుగా
(యోగములుగా) విభజించి వివరించారు:
1. *ఆత్మపరమాత్మ జ్ఞానయోగః:* ఆత్మ, పరమాత్మ స్వరూపాల విచారణ.
2. *పరమాత్మ సందర్శనయోగః:* పరబ్రహ్మ సాక్షాత్కార మార్గాలు.
3. *ధ్యానానుసంధానయోగః:* ధ్యాన పద్ధతులు, మనో నిగ్రహం.
4. *ప్రణవ ప్రజ్ఞానయోగః:* 'ఓంకార' ఉపాసన, నాదానుసంధానం.
5. *మోక్ష ధర్మ ప్రకాశకయోగః:* ముక్తిని ప్రసాదించే ధర్మాల విశ్లేషణ.
6. *గీతాసారామృత సంజ్ఞాన యోగః:* సంపూర్ణ తత్త్వ సారం.
* **యోగాభ్యాస రహస్యాలు & అనుబంధాలు:** కేవలం శ్లోక తాత్పర్యాలకే పరిమితం
కాకుండా, యోగసాధకులకు అత్యంత ఉపయోగకరమైన సప్తచక్రాల వివరాలు (ఆజ్ఞా, అనాహతాది
చక్రాలు), పంచమహాభూతాల తత్త్వం, దశవిధ వాయువుల (ప్రాణ, అపాన, వ్యానాదుల)
ప్రవర్తన విధానాన్ని ప్రత్యేక అనుబంధాలలో వివరించారు.
### శైలి మరియు విశ్లేషణ
రచయిత / వ్యాఖ్యాత శైలి పండిత పామరులను ఆకట్టుకునేలా ప్రాంజలమైన గ్రాంథిక,
వ్యావహారిక మిశ్రమ ప్రౌఢ శైలిలో సాగింది.
* **ఉపమాన ప్రయోగాలు:** సంక్లిష్టమైన ఉపనిషత్ భావాలను "ఉగ్గుపాలతో రంగరించిన
బువ్వలా, కరతలామలకంగా" బోధించారని చెప్పడం వ్యాఖ్యాత అనువాద శైలికి నిదర్శనం.
* **ప్రోత్సాహక లయబద్ధత:** ప్రారంభంలో అందించిన 'గీతాతత్త్వాలు' అనే పద్య/గేయ
విభాగాంలో "కైవల్యానికి కైత... అజ్ఞానానికి ప్రజ్యోత" వంటి ప్రాసభరితమైన పదాల
అల్లిక పాఠకులలో ఆధ్యాత్మిక ఉజ్జీవనాన్ని నింపుతుంది.
* **శాస్త్రీయ విమర్శ:** గౌడపాదాచార్యుల వ్యాఖ్యానాన్ని ప్రాతిపదికగా
తీసుకుంటూనే, శంకరాచార్య, రామానుజాచార్యుల కాలం నాటి గ్రంథ విభజన పద్ధతులను
తార్కికంగా విశ్లేషించారు.
### ముగింపు
భగవద్గీతలోని గూఢ ఆధ్యాత్మిక అంతరార్థాలను, యోగశాస్త్ర రహస్యాలను
శోధించాలనుకునే పరిశోధకులకు, ఆధ్యాత్మిక సాధకులకు, మరియు వేదాంత జిజ్ఞాసువులకు
ఈ 'శ్రీమదుత్తర భగవద్గీతామృతము' ఒక ప్రామాణికమైన మార్గదర్శిని. ప్రతి హైందవ
గృహంలోనూ, గ్రంథాలయంలోనూ భద్రపరచదగిన దివ్య రత్నం ఇది.
## పుస్తక సమగ్ర సమాచారం (Technical Metadata)
ప్రాథమిక వివరాలు (Basic Info):
* P1476 (Title): శ్రీమదుత్తర భగవద్గీతామృతము
* P1680 (Subtitle): విశేష వివరణ, విజ్ఞాన వివరణ శ్రీ భాష్యముతో
* P31 (Instance of): Book / Religious Treatise / Commentary / Yoga
Philosophy
* Wikidata ID: NA
* P18 (Image/Cover): NA
వ్యక్తులు (People):
* P50 (Author): వ్యాస మహర్షి (మూల ప్రవక్త) / శ్రీకృష్ణ భగవానుడు
* P110 (Illustrator): NA
* P11105 (Annotator): శ్రీమాన్ K.V. రాఘవాచార్యులు (సవరణలు)
* P123 (Publisher): శ్రీమద్భగవద్గీతా విద్యా పీఠము / శ్రీ రంగనాథ సరస్వతీ
సదనము (సేకరణ: శ్రీకృష్ణదేవరాయ తెలుగు భాషా నిలయం)
* P655 (Translator): శ్రీమన్ సంపన్ముడుంబై రంగకృష్ణమాచార్యులు (దివ్యధర్మ
సూరి, విరించి)
* P98 (Editor): NA
* P767 (Contributor): శ్రీ ఊట్ల గణేశ్
* P872 (Printer): ఉదయ ప్రింటర్స్, ఉప్పల్ / మాధవి ప్రింటర్స్
* P2679 (Foreword Author): NA
* P2680 (Afterword Author): NA
గుర్తింపు సంఖ్యలు (IDs):
* P212 (ISBN-13): NA
* P957 (ISBN-10): NA
* P243 (OCLC): NA
* P675 (Google Books ID): NA
* P648 (Open Library): NA
* P2034 (Gutenberg): NA
* P724 (Internet Archive): NA
* P8383 (Goodreads): NA
* P6721 (K10plus): NA
సందర్భం & ముద్రణ (Context & Edition):
* P407 (Language): Telugu (with Sanskrit Slokas)
* P291 (Place of Publication): Hyderabad / Jogipet (Telangana)
* P577 (Pub Date): 19-12-1991 (ప్రథమ ముద్రణ), 13-08-1992 (ద్వితీయ ముద్రణ)
* P1104 (Pages): 155+
* P2635 (Volumes): NA
* P393 (Edition): Second Edition (ద్వితీయ ముద్రణ)
* P1031 (Legal Citation): NA
* P186 (Material): Paper
* P437 (Format): Printed Book / Library Collection Archive
## అదనపు వివరాలు (Extended Fields)
* Work_Genre_P136: Hindu Scripture Commentary / Uttara Gita / Spiritual &
Yoga Philosophy (DDC 294.5924)
* Work_Subject_P921: Uttara Gita, Bhagavad Gita, Krishna, Arjuna, Yoga
Shastra, Kundalini, Seven Chakras, Pranava Dhyana, Mukti
* Work_Country_P495: India
* Work_Movement_P135: Hindu Spiritual Renewal / Gita Prachara Movement
* Work_Based_On_P144: Uttara Gita (Ashvamedha Parva / Anugita connection)
with Gaudapadacharya Bhashya
* Koha_Cost: NA
* Total Dewey Decimal Classification – DDC ID: 294.5924 (లేదా లైబ్రరీ
నంబర్: 1602)
## English Summary
"Srimad Uttara Bhagavad Gitamrutamu" is a scholarly commentary and Telugu
exposition of the *Uttara Gita*, a revered spiritual discourse within the
broader corpus of Hindu philosophy. Preserved in the archive of Sri
Krishnadevaraya Telugu Bhasha Nilayam (Hyderabad) under book number 1602,
this work was compiled, translated, and commented upon by Sriman
Sampanmudumbai Ranga Krishnamacharyulu (bearing titles like *Divya Dharma
Suri* and *Virinchi*).
Unlike the initial *Bhagavad Gita* delivered on the battlefield of
Kurukshetra focusing on duty (*Nishkama Karma*) amidst crisis, the *Uttara
Gita* represents the ultimate spiritual instruction (*Charamopadesha*)
delivered by Lord Krishna to Arjuna during a peaceful phase of life.
Seeking deeper self-realization, Arjuna requests Krishna to reiterate the
esoteric truths he had previously forgotten.
The commentator systematically arranges the text into six core chapters
(*Yogas*), illuminating concepts such as the distinction between the Self
(*Atman*) and the Supreme Self (*Paramatman*), the mechanics of meditation,
the mystic significance of Omkara (*Pranava*), and the path to liberation.
Furthermore, the volume features valuable technical appendices describing
the seven subtle energy centers (*Sapta Chakras*), the five elemental
forces (*Pancha Mahabhutas*), and the ten vital life breaths (*Dasa Vayus*).
Synthesizing classical commentaries like that of Gaudapadacharya with
decades of original research, Ranga Krishnamacharyulu presents complex
Vedantic ideas in an accessible, melodious, and highly structured Telugu
prose. This publication serves as an invaluable reference for scholars of
Indian philosophy, practitioners of Kundalini and Dhyana Yoga, and
spiritual seekers examining the post-war discourses of the Mahabharata
tradition.