పురోగమనంలో మహిళామణులు165

*పురోగమనంలో మహిళామణులు* సాహిత్య / విషయ విశ్లేషణ వ్యాసం పరిచయం

భారతీయ సమాజంలో మరియు స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంలో మహిళలు వహించిన పాత్ర, కాలక్రమేణా
వారు సాధించిన పురోగతిని ప్రతిబింబించే అత్యంత విలువైన చారిత్రక, సామాజిక
వ్యాస గ్రంథం *'పురోగమనంలో మహిళామణులు'*. ప్రముఖ చరిత్రకారులు, సీనియర్ రచయిత
శ్రీ ఎ. పండరీనాథ్ గారి కలం నుండి వెలువడిన ఈ పుస్తకం *చరిత్ర / మహిళాభ్యుదయం
/ సామాజిక విశ్లేషణ (History / Women Studies / Non-Fiction)* విభాగానికి
చెందుతుంది. సామాజికంగా, రాజకీయంగా మరియు సేవా రంగాలలో స్త్రీలు ఎదుర్కొన్న
సవాళ్లను, వారు చూపిన ధైర్యసాహసాలను సమగ్రంగా ఆవిష్కరించడం ఈ గ్రంథం యొక్క
ప్రధాన లక్ష్యం.
రచయిత అంతరంగం

ఈ గ్రంథ రచయిత *శ్రీ ఎ. పండరీనాథ్* గారు, వరంగల్ జిల్లా పెంబర్తిలో జన్మించి,
హైదరాబాద్‌ను తమ నివాసంగా మార్చుకుని గత నాలుగు దశాబ్దాలుగా సాహితీరంగంలో
నిరంతరం కృషి చేస్తున్నారు. దేశభక్తి, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుల త్యాగాలు, సమకాలీన
సామాజిక సమస్యలపై ఇప్పటివరకు 20కి పైగా గ్రంథాలు, 2000కి పైగా పత్రికా
వ్యాసాలు రాసిన పండరీనాథ్ గారి రచనలను డా. దాశరథి మరియు రాజా మహేంద్ర ప్రతాప్
వంటి ప్రముఖులు ప్రశంసించారు. "సామాజిక సమస్యల పట్ల ప్రజలను స్పందింపజేయడం,
యువతను కార్యోన్ముఖులను చేయడం" తమ ప్రధాన ఆశయంగా భావించే రచయిత, ఈ గ్రంథంలో
మహిళా చైతన్యాన్ని ఎంతో ఆత్మీయంగా, సమగ్రంగా విశ్లేషించారు.
పుస్తక సారాంశం / ప్రధానాంశం

'పురోగమనంలో మహిళామణులు' గ్రంథం ప్రధానంగా భారత స్వాతంత్ర్య పోరాటం నుండి నేటి
ఆధునిక సేవా రంగాల వరకు మహిళలు సాధించిన ప్రగతిని, వివిధ ఉద్యమాల్లో వారి
భాగస్వామ్యాన్ని కూలంకషంగా చర్చిస్తుంది.

గ్రంథంలోని ముఖ్య విషయాలు:

- *మహాత్ముని దృష్టిలో మహిళల స్థానం*: స్త్రీ ఎప్పుడూ నిస్సహాయురాలు కాదని,
ఆత్మరక్షణే నాటికీ నేటికీ ఆమె ప్రథమ బాధ్యతని గాంధీజీ విశ్వసించారని గ్రంథం
గుర్తుచేస్తుంది.
- *స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో మహిళా చైతన్యం*: బెంగాల్ విభజన వ్యతిరేకోద్యమం,
వీరాష్టమి ఉత్సవాలు, వందేమాతరం ఉద్యమంలో విదేశీ వస్తు బహిష్కరణ, విప్లవాత్మక
పోరాటాలు, అనిబిసెంట్ నేతృత్వంలోని హోంరూల్ ఉద్యమం మరియు ఉప్పు సత్యాగ్రహంలో
భారతీయ స్త్రీల అసమాన పాత్రను వివరించారు. ఝాన్సీ లక్ష్మీబాయి, మేడం కామా,
నెల్లీ సేనుప్తా మొదలుకొని నెల్లూరు జిల్లాకు చెందిన పొణకా కనకమ్మ, ఓరుగంటి
మహాలక్ష్మమ్మ, జయంతి సుందరమ్మ, పాటూరు బాలసరస్వతమ్మ వంటి తెలుగు మహిళా మణుల
త్యాగాలను స్మరించారు.
- *విద్యా వ్యాప్తి - సామాజిక నవచైతన్యం*: మనుస్మృతి నిర్బంధాలను
ధిక్కరిస్తూ జ్యోతిరావు పూలే వంటి సంస్కర్తలు స్త్రీ విద్య కోసం చేసిన కృషిని,
విద్య ద్వారా మహిళల్లో ఆత్మగౌరవం, వ్యక్తిత్వం ఎలా పెంపొందాయో విశ్లేషించారు.
- *ఆధునిక సేవా పథం - యువత పాత్ర*: చదువు, ఉద్యోగాలకే పరిమితం కాకుండా
'రాధ' వంటి ఆధునిక యువతులు 'స్వరాజ్య' అనే సేవా సంస్థ ద్వారా కరువు
ప్రాంతాల్లో నీటి భద్రత, చెక్ డ్యామ్‌ల నిర్మాణం, సమాచార హక్కు చట్టంపై
చైతన్యం తదితర సామాజిక సేవా కార్యక్రమాల్లో చూపుతున్న ప్రతిభను ఉదాహరణగా
చూపిస్తూ నేటి యువతకు దిశా నిర్దేశం చేశారు.

శైలి మరియు విశ్లేషణ

- *విశ్లేషణాత్మక, సరళ శైలి*: చారిత్రక అంశాలను, సంస్కరణలను సులువైన,
స్పష్టమైన వాడుక భాషలో పాఠకులకు అందించడం రచయిత ప్రత్యేకత.
- *ఆధార సహిత ప్రామాణికత*: స్వాతంత్ర్యోద్యమ ఘట్టాలను, ప్రాంతీయ/జాతీయ
మహిళా నాయకుల త్యాగాలను స్పష్టమైన ఆధారాలతో, కాలానుగుణంగా పొందుపరిచారు.
- *స్ఫూర్తిదాయక ధోరణి*: కేవలం గతాన్ని స్మరించుకోవడమే కాకుండా, వర్తమాన
యువతకు మరియు మహిళలకు సమాజ నిర్మాణంలో భాగస్వామ్యం వహించేలా చైతన్యపరిచే
రీతిలో రచన సాగింది.

ముగింపు

భారతీయ సమాజంలో మహిళ సాధించిన ప్రగతిని, చారిత్రక వికాసాన్ని
తెలుసుకోవాలనుకునే విద్యార్థులకు, పోటీ పరీక్షల అభ్యర్థులకు, సామాజిక
పరిశోధకులకు మరియు మహిళాభ్యుదయ ప్రేమికులకు ఈ గ్రంథం ఒక దిక్సూచి వంటిది.
ప్రతి ఒక్కరూ తప్పక చదివి ఆదర్శంగా తీసుకోవాల్సిన పుస్తకం ఇది.
పుస్తక సమగ్ర సమాచారం (Technical Metadata)

ప్రాథమిక వివరాలు (Basic Info):

- P1476 (Title): పురోగమనంలో మహిళామణులు
- P1680 (Subtitle): NA
- P31 (Instance of): book
- Wikidata ID: NA
- P18 (Image/Cover): NA

వ్యక్తులు (People):

- P50 (Author): ఎ. పండరీనాథ్
- P110 (Illustrator): NA
- P11105 (Annotator): NA
- P123 (Publisher): శ్రీకృష్ణదేవరాయ తెలుగు భాషా నిలయం, సుల్తాన్ బజార్,
హైదరాబాద్
- P655 (Translator): NA
- P98 (Editor): NA
- P767 (Contributor): NA
- P872 (Printer): Shirdi Sai Graphics, Vittalwadi, Hyderabad
- P2679 (Foreword Author): జి. వెంకటరామారావు
- P2680 (Afterword Author): NA

గుర్తింపు సంఖ్యలు (IDs):

- P212 (ISBN-13): NA
- P957 (ISBN-10): NA
- P243 (OCLC): NA
- P675 (Google Books ID): NA
- P648 (Open Library): NA
- P2034 (Gutenberg): NA
- P724 (Internet Archive): NA
- P8383 (Goodreads): NA
- P6721 (K10plus): NA

సందర్భం & ముద్రణ (Context & Edition):

- P407 (Language): Telugu
- P291 (Place of Publication): Hyderabad
- P577 (Pub Date): August 2011
- P1104 (Pages): 200
- P2635 (Volumes): NA
- P393 (Edition): First Edition (ప్రథమ ముద్రణ)
- P1031 (Legal Citation): NA
- P186 (Material): Paper
- P437 (Format): Print Book

అదనపు వివరాలు (Extended Fields)

- Work_Genre_P136: History / Women Studies / Essay Collection (చరిత్ర /
మహిళాభ్యుదయం / వ్యాస సంపుటి)
- Work_Subject_P921: Women Empowerment, Indian Independence Movement,
Women's Education, Social Reforms, Youth Leadership
- Work_Country_P495: India
- Work_Movement_P135: Women Empowerment Movement / Social Reform
Literature
- Work_Based_On_P144: NA
- Koha_Cost: Rs. 150/-
- Total Dewey Decimal Classification – DDC ID: 305.40954 / 954

English Summary

"Purogamanamlo Mahilamanulu" (Women in the March of Progress) is an
insightful non-fiction work authored by eminent historian and writer A.
Pandarinath, published by Sri Krishnadevaraya Telugu Bhasha Nilayam,
Hyderabad in August 2011.

The book presents a historical and social analysis of the role played by
Indian women in shaping the nation's history, focusing on their active
involvement in the Indian Freedom Movement and modern social development.
Beginning with Mahatma Gandhi's philosophy on women empowerment and
self-defense, the work traces the brave contributions of national and
regional women leaders. It highlights key historic milestones such as the
Anti-Partition Movement in Bengal, Home Rule Movement led by Annie Besant,
and the Salt Satyagraha, alongside revolutionary activities. Notable Telugu
freedom fighters like Ponaka Kanakamma, Oruganti Mahalaxmamma, and Jayanthi
Sundaramma are honorably documented.

Furthermore, the author emphasizes the crucial role of women's education
spearheaded by reformers like Jyotirao Phule to break social orthodoxies.
Transitioning into modern times, the book showcases inspiring examples of
contemporary youth leaders driving rural development, water conservation,
and civic awareness through social service organizations. Written in an
engaging, analytical, and accessible prose style, this 200-page work serves
as an essential reference for students, researchers, and general readers
interested in women's history and social reforms in India.