శ్రీ రామాయణము (సుందరకాండము) - 1702

శ్రీ రామాయణము (సుందరకాండము) సాహిత్య / విషయ విశ్లేషణ వ్యాసం పరిచయం

తెలుగు సాహిత్య చరిత్రలో ద్విపద కావ్యాలకు, అందునా రామాయణ కావ్యాలకు
విశిష్టమైన స్థానం ఉంది. శ్రీకృష్ణదేవరాయ తెలుగు భాషా నిలయ సేకరణలోని ఈ
గ్రంథం, రాజకవి కట్టా వరదరాజు రచించిన "ద్విపద రామాయణము"లోని 'సుందరకాండము'
(మూడవ సంపుటము). తంజావూరు శ్రీ శరభోజీ సరస్వతీ మహలు భాండాగారం ద్వారా, మద్రాసు
ప్రభుత్వ ఓరియంటల్ సిరీస్‌లో భాగంగా ఇది ప్రచురించబడింది. ఈ గ్రంథం
'భక్తి-ఇతిహాస కావ్య' విభాగానికి చెందుతుంది.
రచయిత అంతరంగం

రచయిత కట్టా వరదరాజు క్రీ.శ. 1630 ప్రాంతానికి చెందిన ప్రసిద్ధ రాజకవి. మూల
వాల్మీకి రామాయణానికి భంగం కలగకుండా, అత్యంత సులభగ్రాహ్యమైన రీతిలో ద్విపద
ఛందస్సులో రామాయణాన్ని ఆంధ్రీకరించడం వీరి ప్రత్యేకత. రామకథపై, ముఖ్యంగా
సుందరకాండ ప్రాశస్త్యంపై రచయితకు ఉన్న నిండైన భక్తిప్రపత్తులు, పండితులతో పాటు
సామాన్య పాఠకులకు సైతం సీతారాముల కథను అందించాలనే సదుద్దేశం వారి రచనలో
స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి.
పుస్తక సారాంశం / ప్రధానాంశం

రామాయణంలోని అన్ని కాండలలోకెల్లా సుందరకాండకు అత్యంత ప్రాముఖ్యత ఉంది.
హనుమంతుడు సముద్రాన్ని లంఘించి, లంకలోని అశోకవనంలో ఉన్న సీతాదేవిని
సందర్శించి, ఆమె జాడను శ్రీరామచంద్రునికి తెలియజేసి కృతకృత్యుడైన ఘట్టం ఇందులో
ముఖ్యమైనది. రామాయణంలో శ్రీరాముడు, సీతాదేవి కాకుండా హనుమంతుని శౌర్య
ధైర్యాలు, భక్తి, కార్యసాధనా ప్రదర్శన ప్రధానంగా సాగడం వల్ల మరియు హనుమంతునికి
'సుందరుడు' అనే పేరు ఉండడం వల్ల దీనికి సుందరకాండ అని పేరు వచ్చింది. కట్టా
వరదరాజు ఈ సుందరకాండను ద్విపద కావ్యంగా పారాయణకు అనువుగా మలచారు. సంకట
సమయాల్లో సుందరకాండ పారాయణ చేయడం వల్ల సమస్త పురుషార్థాలు, కార్యసిద్ధి, భయ
నివారణ, సంతాన ప్రాప్తి, సకల సౌఖ్యాలు కలుగుతాయని ఈ కావ్య ముగింపులో
ప్రశంసించబడింది.
శైలి మరియు విశ్లేషణ

వరదరాజకవి శైలి మూలానుసరణమై, సరళమైన దేశి ఛందస్సైన 'ద్విపద'లో సాగింది.
క్లిష్టమైన సమాసాలు లేకుండా పామరులకు సహితం అర్థమయ్యేలా తేలికైన పదబంధాలను
ఉపయోగించారు. ఉదాహరణకు ముగింపు ద్విపదల్లో: "జదివిన వ్రాసిన – సభలఁ వినినఁ
బ్రచురభక్తి వి మదిఁ – బాటించి పేర్కొనిన..." అంటూ పారాయణ ఫలశ్రుతిని ఎంతో
రమణీయంగా, శ్రవణపేయంగా ఆత్మీయ శైలిలో వర్ణించారు.
ముగింపు

ఈ గ్రంథం పారాయణ చేసే భక్తులకు, తెలుగు సాహిత్యంపై పరిశోధన చేసే
విద్యార్థులకు, పరిశోధకులకు మరియు ప్రాచీన కావ్య ప్రేమికులకు అత్యంత ఉపయోగకరం.
ప్రాచీన తెలుగు ద్విపద సాహిత్య వైభవాన్ని ఆస్వాదించడానికి, భక్తిరసామృతంలో
ఓలలాడడానికి ఈ పుస్తకాన్ని తప్పక చదవాలి.
పుస్తక సమగ్ర సమాచారం (Technical Metadata)

ప్రాథమిక వివరాలు (Basic Info): • P1476 (Title): SRI RAMAYANAMU (SUNDARA
KANDA) VOL. III / శ్రీరామాయణము (సుందరకాండము) • P1680 (Subtitle): NA • P31
(Instance of): Book / Written Work • Wikidata ID: NA • P18 (Image/Cover): NA

వ్యక్తులు (People): • P50 (Author): Katta Varadaraju / కట్టా వరదరాజు • P110
(Illustrator): NA • P11105 (Annotator): NA • P123 (Publisher): T. M. S. S.
Mahal Library, Tanjore • P655 (Translator): NA • P98 (Editor): N. Venkata
Rao, M.A. • P767 (Contributor): A. Mahadeva Sastry, V. Sundara Sarma, T.
Chandrasekharan • P872 (Printer): Rathnam Press, Madras • P2679 (Foreword
Author): S. Gopalan • P2680 (Afterword Author): NA

గుర్తింపు సంఖ్యలు (IDs): • P212 (ISBN-13): NA • P957 (ISBN-10): NA • P243
(OCLC): NA • P675 (Google Books ID): NA • P648 (Open Library): NA • P2034
(Gutenberg): NA • P724 (Internet Archive): NA • P8383 (Goodreads): NA •
P6721 (K10plus): NA

సందర్భం & ముద్రణ (Context & Edition): • P407 (Language): Telugu / తెలుగు •
P291 (Place of Publication): Tanjore / Madras • P577 (Pub Date): 1952
(Preface Date: 15-5-1952) • P1104 (Pages): NA • P2635 (Volumes): Vol. III
(3) • P393 (Edition): Madras Government Oriental Series No. L / Tanjore
Saraswathi Mahal Series No. 63 • P1031 (Legal Citation): NA • P186
(Material): Paper • P437 (Format): Printed Book
అదనపు వివరాలు (Extended Fields):

• Work_Genre_P136: Epic Poetry / Dvipada Kavyam (DDC 294.5922) •
Work_Subject_P921: Ramayana, Sundara Kanda, Hanuman, Hindu Epics •
Work_Country_P495: India • Work_Movement_P135: Bhakti Movement / Classical
Telugu Literature • Work_Based_On_P144: Valmiki Ramayana • Koha_Cost: Rs.
4/- • Total Dewey Decimal Classification – DDC ID: 294.5922
English Summary

*Title:* Sri Ramayamu (Sundara Kanda) - Vol. III *Author:* Katta Varadaraju
(Edited by N. Venkata Rao) *Genre:* Classical Telugu Epic Poetry (Dvipada
Meter) / Hindu Sacred Text
Overview & Significance

This work represents the "Sundara Kanda" (Volume III) of the famous *Dvipada
Ramayanamu* composed by the royal poet Katta Varadaraju around 1630 CE.
Published under the Madras Government Oriental Series in collaboration with
the Tanjore Maharaja Serfoji's Sarasvati Mahal Library, this critically
edited volume brings forth a classic gem of medieval Telugu literature.
Core Theme & Structure

Sundara Kanda is traditionally revered as the most auspicious section of
the Ramayana. It narrates the heroic exploits of Lord Hanuman, highlighting
his leap across the ocean, his search for Goddess Sita in Lanka, his
encounter with her at the Ashokavanam, and his triumphant return to inform
Lord Rama. Written in the native *Dvipada* (couplet) poetic meter, Katta
Varadaraju captures Valmiki's Sanskrit epic with exceptional clarity,
poetic grace, and devotional fervor, making it easily accessible to both
scholars and common readers for daily recitation (*Parayana*).
Literary Merit

The poet's style is characterized by simple yet evocative language,
rhythmic fluency, and deep spiritual insight. The text concludes with an
inspiring description of *Phalasruthi*, outlining the spiritual benefits,
peace, and prosperity gained through reading or listening to the Sundara
Kanda. This critical edition serves as an invaluable resource for
researchers in Dravidian literature, historians, and devotees worldwide.