స్వాతంత్ర్యోద్యమ రథసారథులు172

*స్వాతంత్ర్యోద్యమ రథసారథులు* సాహిత్య / విషయ విశ్లేషణ వ్యాసం పరిచయం

భారత స్వాతంత్య్ర పోరాటం కేవలం ఒక సమరంగా మాత్రమే కాక, అసంఖ్యాక మహనీయుల అమోఘ
త్యాగాలు, ఉత్తేజకరమైన మార్గదర్శకత్వంతో నిండిన ఉజ్జ్వల ఘట్టంగా నిలిచింది.
అటువంటి జాతి రత్నాల జీవిత విశేషాలను, వారి అసమాన త్యాగాలను నూతన తరానికి
పరిచయం చేస్తూ వెలువడిన అద్భుతమైన సంకలనం *'స్వాతంత్ర్యోద్యమ రథసారథులు'*.
స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, ప్రముఖ సాహితీవేత్త *పుల్లాభొట్ల వెంకటేశ్వర్లు*
రచించిన ఈ గ్రంథం *చరిత్ర / జీవిత చరిత్రలు / నాన్-ఫిక్షన్ (Biography /
History / Non-Fiction)* విభాగానికి చెందుతుంది. 1993 జులైలో చతుర్థ ముద్రణ
(4th Edition) పొందిన ఈ పుస్తకం, భారత దేశ స్వాతంత్య్ర పోరాటంలో అగ్రగాములుగా
నిలిచిన మహానాయకుల స్ఫూర్తిదాయక జీవిత రేఖలను ఎంతో హృద్యంగా ఆవిష్కరించింది.
రచయిత అంతరంగం

గ్రంథకర్త "సాహిత్య భూషణ", "సమీక్షా శిరోమణి", "మహోపాధ్యాయ" *పుల్లాభొట్ల
వెంకటేశ్వర్లు* ఎం.ఏ., బి.ఇడి. గారు ఖమ్మం ప్రాంతానికి చెందిన ప్రముఖ
విద్వాంసులు మరియు స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు. స్వాతంత్య్రోద్యమంలో ప్రత్యక్షంగా
పాల్గొన్న అనుభవంతో పాటు, లోతైన సాహిత్యాభిలాష కలిగిన ఆయన, జాతి నిర్మాణానికి
మూలస్తంభాలుగా నిలిచిన నాయకుల త్యాగాలు మరుగున పడిపోకూడదనే తపనతో ఈ గ్రంథాన్ని
రచించారు. తన 70వ జన్మదినోత్సవ సాహితీ కుసుమంగా ప్రచురించిన ఈ కృతిని గోదావరీ
తీరవాసి, సాహితీ పోషకులు శ్రీ పలివెల లక్ష్మీనారాయణ గారికి ఆత్మీయంగా
అంకితమిచ్చారు.
పుస్తక సారాంశం / ప్రధానాంశం

ఈ గ్రంథం భారత స్వాతంత్య్ర సంగ్రామానికి దిశా నిర్దేశం చేసిన ఏడుగురు ప్రముఖ
రథసారథుల (నాయకుల) సమగ్ర జీవిత విశేషాలను, వారి పోరాట పటిమను విశ్లేషిస్తుంది.
ప్రముఖ పరిశోధకులు ఆచార్య నిడదవోలు వేంకటరావు గారి విశిష్టమైన పీఠికతో
ప్రారంభమయ్యే ఈ పుస్తకం, కింది మహానాయకుల జీవిత రేఖలను సవివరంగా
ఆవిష్కరిస్తుంది:

- *దేశోద్ధారక కాశీనాధుని నాగేశ్వరరావు*: ఇరవైయవ శతాబ్దపు రాజకీయ, సాంఘిక,
సాహిత్య రంగాలో 'విశ్వదాత'గా వెలిగిన నాగేశ్వరరావు గారి ఉదారత, పత్రికా
నిర్వహణ (ఆంధ్రపత్రిక, భారతి ప్రచురణలు), మరియు గాంధేయ మార్గంలో ఆయన చేసిన
సేవలను విస్తృతంగా వివరించారు.
- *దేశబంధు చిత్తరంజన్‌ దాస్ (సి.ఆర్. దాస్)*: స్వరాజ్య పార్టీ స్థాపన,
లాయరుగా ఆయన అసమానమైన ప్రాక్టీసును వదులుకుని దేశం కోసం సమస్తాన్ని త్యాగం
చేసిన తీరు, సుభాస్ చంద్రబోస్ వంటి నాయకులకు గురువుగా నిలిచిన ఉజ్జ్వల పాత్ర
ఇక్కడ విశ్లేషించబడింది.
- *డాక్టర్ భోగరాజు పట్టాభి సీతారామయ్య*: ఆంధ్ర బ్యాంకు, ఆంధ్ర పత్రికల
నేపథ్యంతో పాటు, అఖిల భారత కాంగ్రెస్ చరిత్రకారుడిగా, సంస్థానాల ప్రజల హక్కుల
కోసం పోరాడిన ధీశాలిగా పట్టాభి గారి రాజకీయ చతురతను వివరించారు.
- *నేతాజీ సుభాస్ చంద్రబోస్*: "నాకు రక్తాన్ని ఇవ్వండి, మీకు
స్వాతంత్ర్యాన్ని ఇస్తాను" అని గర్జించి, ఆజాద్ హింద్ ఫౌజ్ సైన్యాన్ని
నిర్మించి బ్రిటీష్ సామ్రాజ్యవాదాన్ని గడగడలాడించిన విప్లవాత్మక పోరాట పటిమను
ఉద్వేగభరితంగా చిత్రించారు.
- *అమరజీవి పొట్టి శ్రీరాములు*: ఆత్మశుద్ధి, సమాజ సేవ, హరిజనోద్ధరణల నుండి
ప్రారంభించి, ప్రత్యేక ఆంధ్ర రాష్ట్ర సాధన కోసం 58 రోజులు ఆత్మార్పణం చేసిన
మహోన్నత త్యాగాన్ని భక్తిప్రపత్తులతో వర్ణించారు.
- *డాక్టర్ అని బిసెంట్*: విదేశీయురాలై ఉండి కూడా భారతదేశాన్ని తన
మాతృభూమిగా భావించి, 'హోంరూల్' ఉద్యమం ద్వారా భారతీయులలో స్వరాజ్య కాంక్షను
రగిల్చిన వీరవనితగా ఆమె ఆత్మసమర్పణను సరోజినీ నాయుడు, జవహర్‌లాల్ నెహ్రూల
ప్రశంసలతో సహా వివరించారు.

శైలి మరియు విశ్లేషణ

- *విజ్ఞానాత్మక & భావోద్వేగ శైలి*: రచయిత పుల్లాభొట్ల వెంకటేశ్వర్లు గారు
పండితులూ, కవీ కావడంతో గ్రంథమంతటా గ్రాంథిక స్పర్శ కలిగిన ప్రామాణిక శైలి,
వర్ణనాత్మక సౌందర్యం కనిపిస్తుంది.
- *పద్య ప్రయోగాలు*: పుస్తక అంకిత ఘట్టంలో శ్రీనాథుని ధోరణిలో రాసిన
ఉత్పలమాల, చంపకమాల పద్యాలు రచయిత ప్రౌఢ సాహిత్య పాతకానికి అద్దం పడతాయి.
- *చారిత్రక ప్రామాణికత*: ప్రసిద్ధ నాయకుల వ్యాఖ్యలను (ఉదాహరణకు సరోజినీ
నాయుడు, నెహ్రూల మాటలు) ఉల్లేఖిస్తూ చారిత్రక సత్యాలను ప్రామాణికంగా అందించడం
ఈ గ్రంథం ప్రత్యేకత.

ముగింపు

భారత స్వాతంత్య్రోద్యమ చరిత్రను, నాయకుల త్యాగ నిరతిని పఠించాలనుకునే
విద్యార్థులకు, పరిశోధకులకు, సాధారణ పాఠకులకు ఈ పుస్తకం ఒక విలువైన గైడ్. మన
పూర్వీకులు ప్రసాదించిన స్వాతంత్ర్యం వెనుక ఉన్న స్వేద రక్తార్పణలను
గుర్తుచేసుకుంటూ, దేశభక్తిని పెంపొందించుకోవడానికి ప్రతీ భారతీయుడు తప్పక
చదవాల్సిన మహత్తర రచన ఇది.
పుస్తక సమగ్ర సమాచారం (Technical Metadata)

ప్రాథమిక వివరాలు (Basic Info):

- P1476 (Title): స్వాతంత్ర్యోద్యమ రథసారథులు (Swatantryodyama
Rathasarathulu)
- P1680 (Subtitle): NA
- P31 (Instance of): book
- Wikidata ID: NA
- P18 (Image/Cover): NA

వ్యక్తులు (People):

- P50 (Author): పుల్లాభొట్ల వెంకటేశ్వర్లు (Pullabhotla Venkateswarlu)
- P110 (Illustrator): NA
- P11105 (Annotator): NA
- P123 (Publisher): పుల్లాభొట్ల వెంకటేశ్వర్లు, ఖమ్మం-4 (Pullabhotla
Venkateswarlu, Khammam-4)
- P655 (Translator): NA
- P98 (Editor): NA
- P767 (Contributor): దేవిశ్రీ రాజారావు, ఝాన్సీలక్ష్మి, వేములపల్లి
సూర్యనారాయణ, ధనలక్ష్మి, వడ్లమాని శ్రీరామమూర్తి, జూవూడి నరసింహారావు, కోదాటి
నారాయణరావు, హీరాలాల్ మోరియా మొదలైనవారు
- P872 (Printer): దుర్గా భవాని ప్రింటర్స్, విజయవాడ-3 / వెంకటరత్నా
ప్రింటర్స్ (కొండలరావు)
- P2679 (Foreword Author): ఆచార్య నిడదవోలు వేంకటరావు (Acharya Nidadavolu
Venkata Rao)
- P2680 (Afterword Author): NA

గుర్తింపు సంఖ్యలు (IDs):

- P212 (ISBN-13): NA
- P957 (ISBN-10): NA
- P243 (OCLC): NA
- P675 (Google Books ID): NA
- P648 (Open Library): NA
- P2034 (Gutenberg): NA
- P724 (Internet Archive): NA
- P8383 (Goodreads): NA
- P6721 (K10plus): NA

సందర్భం & ముద్రణ (Context & Edition):

- P407 (Language): Telugu
- P291 (Place of Publication): Khammam / Vijayawada, Andhra Pradesh (now
Telangana/AP)
- P577 (Pub Date): Fourth Edition, July 1993 (చతుర్థ ముద్రణ-జులై 1993)
- P1104 (Pages): NA
- P2635 (Volumes): NA
- P393 (Edition): 4th Edition (చతుర్థ ముద్రణ)
- P1031 (Legal Citation): NA
- P186 (Material): Paper
- P437 (Format): Print Book

అదనపు వివరాలు (Extended Fields)

- Work_Genre_P136: Biography / History / Non-Fiction (జీవిత చరిత్ర /
చరిత్ర)
- Work_Subject_P921: Indian Independence Movement, Biographies of Indian
Freedom Fighters, Deshodharaka Kasinadhuni Nageswara Rao, Chittaranjan Das,
Pattabhi Sitaramayya, Subhas Chandra Bose, Potti Sreeramulu, Annie Besant
- Work_Country_P495: India
- Work_Movement_P135: Indian Independence Movement (భారత
స్వాతంత్ర్యోద్యమం)
- Work_Based_On_P144: Historical Biographies and Documents
- Koha_Cost: Rs. 25.00 (రూ. 25-00)
- Total Dewey Decimal Classification – DDC ID: 920.054 / 954.035

English Summary

"Swatantryodyama Rathasarathulu" (Charioteers of the Freedom Struggle) is
an inspiring historical and biographical work authored by the veteran
freedom fighter, scholar, and "Sahitya Bhushana" Pullabhotla Venkateswarlu.
Published in its fourth edition in July 1993, this volume commemorates the
birth septuagenary of the author and pays rich tribute to seven iconic
luminaries who steered India's freedom movement.

Featuring a scholarly foreword by the distinguished literary historian
Acharya Nidadavolu Venkata Rao, the book presents comprehensive
biographical essays on pivotal national leaders:

1. *Deshodharaka Kasinadhuni Nageswara Rao Pantulu*, renowned for his
philanthropy and pioneering journalism.
2. *Deshabandhu Chittaranjan Das*, the stalwart legal mind and founder
of the Swaraj Party.
3. *Dr. Bhogaraju Pattabhi Sitaramayya*, the official historian of the
Indian National Congress and champion of people's rights.
4. *Netaji Subhas Chandra Bose*, the fiery revolutionary who organized
the Indian National Army (INA).
5. *Amarajeevi Potti Sreeramulu*, whose ultimate sacrifice led to the
formation of Andhra State.
6. *Dr. Annie Besant*, the foreign-born leader who spearheaded the Home
Rule Movement and championed Indian nationhood.

Written in classical, elegant Telugu adorned with traditional poetic
dedications, the author combines meticulous historical detail with profound
reverence. By weaving together personal sacrifices, political philosophies,
and historical quotes from figures like Sarojini Naidu and Jawaharlal
Nehru, the text serves as a compelling tribute to national heroes. It
stands as an invaluable reference work for researchers, students, and
general readers seeking an authentic perspective on India's liberation
struggle.