శ్రీ పదచిత్ర రామాయణము - కిష్కింధా కాండము-1974

*శ్రీ పదచిత్ర రామాయణము - కిష్కింధా కాండము* *సాహిత్య / విషయ విశ్లేషణ వ్యాసం
(Literary & Subject Essay)* *పరిచయం*

తెలుగు సాహిత్యంలో రామాయణ కావ్య పరంపర నిరంతరం ప్రవహించే జీవనది వంటిది.
యుగాలు మారినా, ప్రక్రియలు మారినా రామకథ కొత్త వెలుగులతో రూపుదిద్దుకుంటూనే
ఉంది. ఈ క్రమంలో ప్రముఖ రచయిత, విమర్శకులు ‘విహారి’ (జే.ఎస్. మూర్తి) గారు
అత్యంత ప్రణాళికాబద్ధంగా, అపూర్వమైన ఛందో ప్రయోగాలతో రూ పొందించిన పద్యకావ్య
రూపమే "శ్రీ పదచిత్ర రామాయణము". ప్రస్తుత గ్రంథం ఇందులోని 'కిష్కింధా కాండము'
భాగానికి చెందింది. ఇది సాంప్రదాయ పద్యకావ్య విభాగం (Poetry/Epic Drama)
కిందకు వస్తుంది. విహారి గారు వినూత్నంగా అపూర్వ వృత్తాలను, ఛందస్సులను
ఉపయోగిస్తూ రామాయణాన్ని శబ్ద-పద చిత్రాల మయంగా మలిచిన రీతి ప్రశంసనీయం.
*రచయిత అంతరంగం*

రచయిత జే.ఎస్. మూర్తి (విహారి) గారు వృత్తిరీత్యా ఎల్.ఐ.సి హౌసింగ్ ఫైనాన్స్
కంపెనీలో జనరల్ మేనేజర్‌గా పదవీ విరమణ పొందినప్పటికీ, ప్రవృత్తిరీత్యా కథకుడు,
కవి, విమర్శకుడిగా విశేష ఖ్యాతి గడించారు. ఆంధ్రప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడమీ
అవార్డు సహా అనేక పురస్కారాలు పొందిన వీరు, కావ్య ప్రక్రియపై మరియు రామాయణ
తత్త్వంపై అగాధమైన పట్టును కలిగి ఉన్నారు. సాంప్రదాయ నియమాలను గౌరవిస్తూనే,
పాఠకుడికి పదాలలోని మాధుర్యాన్ని, కథలోని అంతరార్థాన్ని నవ్య శైలిలో
అందించాలనేది వీరి అంతరంగం.
*పుస్తక సారాంశం / ప్రధానాంశం (Book Summary/Core Theme)*

శ్రీమద్రామాయణంలో కిష్కింధా కాండము కార్యాచరణకు, రాజనీతికి, మనస్తత్వ చిత్రణకు
అత్యంత ప్రధానమైన ఘట్టం. రాముడు, సుగ్రీవుడు - ఇద్దరూ 'స్థానభ్రంశము'
పొందినవారే కావడం వల్ల వారిద్దరి నడుమ సఖ్యత కుదరడం నుంచి కథ ప్రారంభమవుతుంది.
పంపాతీర వర్ణనలు, శరదృతు శోభ, వాలి-సుగ్రీవుల వైరం, వాలి వధ, తార విలాపం,
హనుమంతుని మహత్ప్రకటన మరియు లంకను వెతికేందుకు కపిసేనలు దక్షిణ సముద్ర
తీరానికి చేరడం వంటి కీలకమైన సన్నివేశాలు ఇందులో చోటుచేసుకుంటాయి.

విహారి గారు ఈ కాండలోని 1179 పద్యాల విస్తృతిలో సంభాషణా చాతుర్యం, పాత్రల
మనస్తత్వ విశ్లేషణను అత్యద్భుతంగా పద్యాల్లో మలచారు. ఆంజనేయ స్వామి శ్రీరాముని
కలవడాన్ని, ఆయన దౌత్యాన్ని కేవలం ఒక పద్యంలోనే అత్యంత సాభిప్రాయంగా వర్ణించడం
ఈ కావ్య విశేషం. కిష్కింధ అనేది కేవలం వానర రాజ్యం మాత్రమే కాక, కార్యాచరణకు
అవసరమైన యుక్తి, సమాచార సేకరణ (Intelligence) మేళవించిన ప్రాంతంగా
చిత్రించబడింది. రచయిత ఎక్కడా కథా గమనంలో స్పోయిలర్స్ లేకుండా, సన్నివేశాలలోని
రసపోషణ దెబ్బతినకుండా పదచిత్రాలతో కావ్యానికి ప్రాణం పోశారు.
*శైలి మరియు విశ్లేషణ*

ఈ కావ్యంలో ప్రధాన విశేషం "పదచిత్ర" ప్రయోగం. కేవలం సాధారణ ఉత్పలమాల,
చంపకమాలలకే పరిమితం కాకుండా ప్రభాకలిత, వనమంజరి, హల్లముఖి, కాంతి, భూతిలకము,
కాలిని వంటి ప్రసిద్ధ, అపూర్వ జాతి- ఉపజాతి వృత్తాలను సార్థకంగా ప్రయోగించారు.

- *భాషా వైవిధ్యం:* "జలజల రాలేడు పూవులు" వంటి అచ్చతెలుగు ప్రయోగాలతో పాటు
"స్ఫురితాభశుభగాత్రు స్థూలలక్షిత నేత్రు" వంటి అనుప్రాసయుక్త సంస్కృత సమాసాలను
పక్కపక్కనే ఉపయోగించి వైవిధ్యాన్ని ప్రదర్శించారు.
- *పాత్రల చిత్రణ:* హనుమంతుడిని "ఆకృతినిగొన్న దీక్ష" అని, సుగ్రీవుడిని
"తేటమాటల మనసుకు తోటమాలి" అని వర్ణించిన తీరు రచయిత విశ్లేషణాత్మక ప్రతిభకు
సాక్ష్యం.

*ముగింపు*

"శ్రీ పదచిత్ర రామాయణము - కిష్కింధా కాండము" అనేది ప్రాచీన పద్య సౌందర్యాన్ని,
ఆధునిక భావ వ్యక్తీకరణను సమ్మేళనం చేసిన విశిష్ట గ్రంథం. ఛందో రీతులపై, పద్య
రచనపై ఆసక్తి ఉన్న పరిశోధకులకు, విశ్వవిద్యాలయ విద్యార్థులకు, రామాయణ
ప్రేమికులకు మరియు సాంప్రదాయ ప్రయోగాలను ఇష్టపడే సాధారణ పాఠకులకు ఇది తప్పక
చదవదగిన అమూల్యం.
*పుస్తక సమగ్ర సమాచారం (Technical Metadata)*

*ప్రాథమిక వివరాలు (Basic Info):* • P1476 (Title): శ్రీ పదచిత్ర రామాయణము -
కిష్కింధా కాండము • P1680 (Subtitle): పద్యకావ్యము • P31 (Instance of): Book
/ Poem • Wikidata ID: NA • P18 (Image/Cover): NA

*వ్యక్తులు (People):* • P50 (Author): విహారి (జే.ఎస్. మూర్తి) • P110
(Illustrator): NA • P11105 (Annotator): NA • P123 (Publisher): జే.ఎస్.
మూర్తి (విహారి) • P655 (Translator): NA • P98 (Editor): NA • P767
(Contributor): NA • P872 (Printer): వేణు గ్రాఫిక్స్, హైదరాబాద్ • P2679
(Foreword Author): ఆచార్య రావికంటి వసునందన్ • P2680 (Afterword Author): NA

*గుర్తింపు సంఖ్యలు (IDs):* • P212 (ISBN-13): NA • P957 (ISBN-10): NA • P243
(OCLC): NA • P675 (Google Books ID): NA • P648 (Open Library): NA • P2034
(Gutenberg): NA • P724 (Internet Archive): NA • P8383 (Goodreads): NA •
P6721 (K10plus): NA

*సందర్భం & ముద్రణ (Context & Edition):* • P407 (Language): Telugu • P291
(Place of Publication): Hyderabad, Telangana, India • P577 (Pub Date):
December 2013 • P1104 (Pages): 227 • P2635 (Volumes): NA • P393 (Edition):
1st Edition (మొదటి ముద్రణ) • P1031 (Legal Citation): NA • P186 (Material):
Paper • P437 (Format): Paperback / Print Book
*అదనపు వివరాలు (Extended Fields)*

• Work_Genre_P136: Epic Poetry (పద్య కావ్యము) / DDC: 894.8271 (Telugu
Poetry) • Work_Subject_P921: Ramayana, Kishkindha Kanda, Telugu Literature,
Metrical Poetry • Work_Country_P495: India • Work_Movement_P135:
Neo-Classical Telugu Poetry / Devotional Literature • Work_Based_On_P144:
Valmiki Ramayana • Koha_Cost: Rs. 200/- • Total Dewey Decimal
Classification – DDC ID: 894.8271
*English Summary*

*Sri Padachitra Raamaayanamu - Kishkindhaa Kaandamu* is a profound Telugu
metrical poetic work (Padya Kaavyam) authored by the eminent scholar,
fiction writer, and literary critic J.S. Murthy, popularly known by his pen
name *Vihaari*. Published in December 2013, this volume reimagines the
Kishkindha Kanda episode of the epic Ramayana through structured classical
prosody and vivid imagery.

The core theme centers on the critical phase of the epic where Lord Rama
aligns with Sugriva, the monkey king, both sharing the common grief of
displacement and loss. The work spans 1,179 verses that meticulously
capture key occurrences: the scenic depiction of Pampa river, the autumn
season, the conflict between Vali and Sugriva, Vali's demise, Tara's
lamentation, and Lord Hanuman’s pivotal role in locating Sita.

Vihaari exhibits exceptional poetic ingenuity by employing rare traditional
meters and prosodic structures alongside standard poetic forms. His
linguistic style seamlessly blends refined Sanskritized compounds with
soft, expressive native Telugu idioms. Character portrayals—especially of
Hanuman as a personification of resolute devotion—are depicted with deep
psychological insight and aesthetic beauty.

Foreworded by renowned scholar Acharya Ravikanti Vasunandan, the text
highlights the visual and verbal symbolism ("Padachitra") embedded within
the verses. This work serves as an essential acquisition for scholars of
Telugu literature, researchers of epic poetry, and enthusiasts interested
in classical poetic revivalism.