శ్రీమద్రామాయణము ద్వితీ య భాగ ము,2075

1. శీర్షిక & ప్రాథమిక గుర్తింపు విభాగం (Title & Basic Identification Block)

- *పుస్తకం పూర్తి పేరు (తెలుగులో):* శ్రీమద్రామాయణము - ద్వితీయ భాగము,
జలదాగమము (కిష్కింధాకాండము)
- *Title in English Transliteration:* Srimadramayanamu - Dvitiya
Bhagamu, Jaladagamamu (Kishkindhakandamu)
- *ఉపశీర్షిక (Subtitle):* ద్వితీయ భాగము - జలదాగమము
- *ప్రత్యామ్నాయ / ఇతర పేర్లు (Alternate/Variant Titles):*
శ్రీమద్రామాయణము: కిష్కింధా కాండము
- *గ్రంథ రూపం / వర్గం (Category/Genre):* పద్య కావ్యము / ఆధ్యాత్మిక
సాహిత్యం / ఇతిహాస పద్య కావ్యానువాదం

2. రచయిత, సంపాదకులు & ఇతర కర్తల వివరాలు (Author & Contributor Details)

- *రచయిత పూర్తి పేరు:* కకా వెంకటరామశాస్త్రి
- *కలం పేరు / బిరుదులు (Pen Name / Titles):* శాస్త్రివర్య
- *రచయిత కాలం / జీవిత కాలం (Birth-Death Dates):* NA
- *జన్మస్థలం / నివాసం:* NA
- *విద్యా అర్హతలు & వృత్తి:* NA
- *సమకాలీన రచనలు / ఇతర ముఖ్య కృతులు:* NA
- *ఇతర కర్తల వివరాలు (Contributors):*
- *సంపాదకుడు (Editor):* NA
- *అనువాదకుడు (Translator):* NA
- *చిత్రకారుడు / ముఖచిత్ర డిజైనర్ (Illustrator/Cover Artist):* NA
- *ముందుమాట / పీఠిక రచయిత (Foreword/Introduction Author):* కకా
వెంకటరామశాస్త్రి (స్వయం పీఠికా పద్యాలు)
- *అంకిత గ్రహీత / సహాయకులు:* తెన్నేటి విశ్వనాథము (షష్టిపూర్త్యుత్సవ
సందర్భంగా కృతి సమర్పణ); మార్కండేయశర్మ (ముద్రణకు సహాయం చేసినవారు)
- *రచయిత పరిచయ వ్యాసం (Author Note):* గ్రంథకర్త కకా వెంకటరామశాస్త్రి
గారు రామకథను కావ్యాత్మకంగా రచించడంలో మొదట భయాన్ని వ్యక్తం చేసినప్పటికీ,
శ్రీరామచంద్రుని అనుగ్రహంతో ఈ కావ్య రచనను ప్రారంభించారు. తెన్నేటి విశ్వనాథం
గారి షష్టిపూర్త్యుత్సవం సందర్భాన్ని పురస్కరించుకుని ఈ కృతిని వారికి
అందజేయాలనే సంకల్పంతో విశాఖపట్నం వెళ్ళి వారి అనుమతిని పొందారు. కాణ్వశాఖ,
శుక్ల యజుర్వేద సాంప్రదాయానికి చెందిన చింతా వంశీయుడైన మార్కండేయశర్మ గారి
ఆర్థిక, నైతిక సహకారంతో ఈ ద్వితీయ భాగ ముద్రణ సాధ్యమైంది.

3. సాహిత్య, విషయ & సామాజిక విశ్లేషణ (Literary, Content & Critical
Analysis) పరిచయం
& నేపధ్యం (Introduction & Context)

ఈ గ్రంథం శ్రీమద్రామాయణంలోని కిష్కింధాకాండలో భాగమైన 'జలదాగమము' (వర్షాకాల
రాక) ఘట్టాన్ని మనోజ్ఞమైన పద్య కావ్యంగా మలచిన ప్రక్రియ. సీతా అన్వేషణలో
భాగంగా రామలక్ష్మణులు ఋష్యమూక పర్వతం చేరి, వాలి వధ అనంతరం సుగ్రీవునికి
రాజ్యాభిషేకం చేసిన తర్వాత వర్షాకాలం పూర్తయ్యే వరకు ప్రస్రవణ పర్వత గుహలలో
నివసించే సమయాన్ని ఇది ప్రతిబింబిస్తుంది. 1955లో భట్నవిల్లి శ్రీశారదా
ముద్రణాలయము నందు ఈ గ్రంథం అచ్చయింది.
రచయిత అంతరంగం & సంకల్పం (Author's Intent & Purpose)

ఆర్యజనులు రామకథను వ్రాయమని ప్రోత్సహించినప్పుడు, తన శక్తియుక్తులపై
సంశయించినా శ్రీరాముని కరుణపై భారమేసి శాస్త్రి గారు ఈ రచన తలపెట్టారు. శ్రీ
తెన్నేటి విశ్వనాథం గారి షష్టిపూర్తి సన్మాన సందర్భంగా ఈ కృతిని అర్పించాలనే
తలంపుతో, మార్కండేయశర్మ గారి సహాయాన్ని అర్ధించి ఈ ప్రచురణను వెలువరించారు.
సజ్జనులైన పెద్దలను పూజించడమే ధర్మమనే భావనతో ఈ కావ్య సమర్పణ జరిగింది.
ప్రధాన విషయ సారాంశం (Core Summary & Key Themes)

- *ప్రకృతి వర్ణన & విరహ వేదన:* వర్షాకాలం ప్రారంభంలో మేఘాల రాక, మెరుపులు,
నల్లని మబ్బులను చూసి శ్రీరాముడు తీవ్ర సీతా విరహ వేదనకు గురికావడం ప్రాథమిక
అంశం. మేఘం సీతను ఎత్తుకెళ్ళిన రాక్షసుడిలాగా, మెరుపు సీతలాగా రామునికి
భాసించడం కవి అద్భుత కల్పనా శక్తులకు నిదర్శనం.
- *సుగ్రీవుని సైన్య సేకరణ & వానర వీరుల బలాబలాలు:* వర్షాకాలం ముగిశాక
సీతాన్వేషణకై వానర వీరులు సముద్ర తీరానికి చేరడం, ఒడ్డు దాటడానికి వారి వారి
శక్తిసామర్థ్యాలను వ్యక్తపరచడం నడుస్తుంది. గజుడు, శరభుడు, ద్వివిదుడు,
సుషేణుడు, మైందుడు, నీలుడు, గవాక్షుడు, నలుడు తమ ప్రయాణ పరిమితులను (యోజనాలు)
తెలిపిన పిమ్మట, వయోవృద్ధుడైన జాంబవంతుడు త్రివిక్రమావతార సమయంలో తాను
ప్రదక్షిణలు చేసిన వృత్తాంతాన్ని జ్ఞప్తికి తెచ్చుకుంటూ ప్రస్తుతం తొంబై
యోజనాలు మాత్రమే లంఘించగలనని చెబుతాడు.
- *అంగదుని నిరాశ & హనుమంతుని ప్రబోధం:* అంగదుడు నూరు యోజనాలు దాటగలనని,
కానీ తిరిగి రావడంపై సంశయం వెలిబుచ్చగా, జాంబవంతుడు అంగదుడిని ఊరడిస్తాడు.
అనంతరం రహస్యంగా ఉన్న హనుమంతుని వద్దకు వెళ్ళి అతని జన్మ వృత్తాంతాన్ని,
అంజనాదేవి-వాయుదేవుల పుత్రుడిగా అతనికున్న అమితమైన బలపరాక్రమాలను కీర్తిస్తూ
కార్యోన్ముఖుడిని చేస్తాడు.
- *హనుమజ్జృంభణం:* జాంబవంతుని స్తుతితో మేల్కొన్న హనుమంతుడు తన శరీరాన్ని
విశ్వరూపంలో వర్ధిల్లజేసి, సముద్రాన్ని దాటి రాముని కార్యాన్ని సాధించడానికి
సిద్ధపడటంతో కిష్కింధాకాండ ముగుస్తుంది.

భాషా శైలి & వ్యాకరణ విశ్లేషణ (Language Style & Literary Tropes)

ఈ కావ్యం సాంప్రదాయక ఉత్పలమాల, చంపకమాల, శార్దూలము, మత్తేభము మరియు తేటగీతి
పద్యాలలో గ్రాంథిక భాషా శైలిలో నడిచింది. కవి కావ్యంలో 'రూపక', 'ఉత్పేక్ష',
'సందేహ' అలంకారాలను ప్రౌఢంగా ఉపయోగించారు. ఉదాహరణకు—ఆకాశంలో పడుతున్న నవవర్ష
బిందువులను సీతాదేవి కంటినీటి చుక్కలుగాను, ఆకాశంలో బెగ్గురు పక్షుల బారులను
సీత తెగిపడిన ముత్యాల హారంగాను ఉత్పేక్షించడం కవి నైపుణ్యానికి పరాకాష్ఠ.
పరిశోధనాత్మక & సాంస్కృతిక ప్రాముఖ్యత (Research & Cultural Value)

ఈ కృతి 20వ శతాబ్దపు మధ్యకాలంలో (1955) వెలువడిన ఆధునిక పద్య కావ్య
సంప్రదాయానికి చక్కని ఉదాహరణ. వాల్మీకి రామాయణంలోని కిష్కింధాకాండ ఘట్టాలను
తెలుగు పద్య సౌందర్యంతో, భావౌచిత్యంతో అనువదించిన తీరు సంస్కృతాంధ్ర సాహిత్య
పరిశోధకులకు అధ్యయనార్హం.
ముగింపు & పాఠకుల మార్గదర్శి (Conclusion & Target Audience)

ఈ గ్రంథం కావ్య ప్రేమికులకు, తెలుగు వ్యాకరణ ప్రాచీన పద్య అధ్యయనం చేసే
విశ్వవిద్యాలయ విద్యార్థులకు, రామాయణ ఆధారిత కావ్యాల సాంస్కృతిక విశ్లేషణ చేసే
పరిశోధకులకు అద్భుతమైన మార్గదర్శి.
4. విపుల సాంకేతిక మెటాడేటా (Technical Metadata - Wikidata & MARC Compatible)

*ప్రాథమిక వికీడేటా & కేటలాగ్ వివరాలు:*

- *P1476 (Title):* శ్రీమద్రామాయణము - ద్వితీయ భాగము, జలదాగమము
- *P1680 (Subtitle):* ద్వితీయ భాగము
- *P31 (Instance of):* Book / Monograph
- *Wikidata ID:* NA
- *P18 (Image/Cover Art):* NA

*కర్తలు & సంస్థలు (Persons & Entities):*

- *P50 (Author):* కకా వెంకటరామశాస్త్రి
- *P110 (Illustrator):* NA
- *P11105 (Annotator):* NA
- *P655 (Translator):* NA
- *P98 (Editor):* NA
- *P767 (Contributor):* మార్కండేయశర్మ
- *P2679 (Foreword Author):* కకా వెంకటరామశాస్త్రి
- *P2680 (Afterword Author):* NA
- *P123 (Publisher):* కకా వెంకటరామశాస్త్రి (స్వస్వామ్య సంకలితము)
- *P872 (Printer / Press):* భట్నవిల్లి శ్రీశారదాముద్రణాలయము

*గుర్తింపు సంఖ్యలు (Identifiers):*

- *P212 (ISBN-13):* NA
- *P957 (ISBN-10):* NA
- *P243 (OCLC Number):* NA
- *P675 (Google Books ID):* NA
- *P648 (Open Library ID):* NA
- *P2034 (Project Gutenberg ID):* NA
- *P724 (Internet Archive ID):* NA
- *P8383 (Goodreads Identifier):* NA
- *P6721 (K10plus PPN):* NA

*సందర్భం, ముద్రణ & భౌతిక వివరాలు (Physical & Publication Details):*

- *P407 (Language):* Telugu
- *P291 (Place of Publication):* భట్నవిల్లి
- *P577 (Publication Date / Year):* 1955
- *P1104 (Page Count):* 82 పటాలు / పేజీలు (దాఖలైన ప్రతి ఆధారంగా)
- *P2635 (Number of Volumes):* 2 (ద్వితీయ భాగము)
- *P393 (Edition Number):* 1
- *P1031 (Legal Citation / Registration No):* 20758 (దేవరాయ తెలుగు భాషా
నిలయం కేటలాగ్ నంబరు)
- *P186 (Material Used):* Paper
- *P437 (Distribution Format):* Print (Paperback) / Digital PDF
- *Cost / Original Price (ధర):* రు. 1-0-0 (ఒక రూపాయి)

5. వర్గీకరణ & డిజిటల్ ఆర్కైవల్ ఫీల్డ్స్ (Classification & Archival Studies)

- *Work_Genre_P136:* Poetry / Epic Poetry / Religious Literature
- *Work_Subject_P921:* Ramayana / Kishkindha Kanda / Jaladagamamu /
Hanuman / Rama
- *Work_Country_P495:* India
- *Work_Movement_P135:* ప్రాచీన కావ్య పునరుద్ధరణ / ఆధునిక పద్య కవిత్వం
- *Work_Based_On_P144:* వాల్మీకి రామాయణము (కిష్కింధాకాండము)
- *Dewey Decimal Classification (DDC) Number:* 891.481 (Telugu Poetry)
- *Colon Classification (CC) Class Number:* O15,1D1,4 (Telugu Epic
Poetry - Kishkindhakanda)
- *Koha Classification Tag / Call Number:* 891.481 VEN/S
- *Copyright Status / Public Domain:* Public Domain (1955లో
ప్రచురితమైనది, భారతీయ కాపీరైట్ చట్టం ప్రకారం పబ్లిక్ డొమైన్ పరిధిలోకి
వస్తుంది)

6. English Academic Abstract & Metadata Summary

*Objective & Scope:* This archival text, titled *Srimadramayanamu - Dvitiya
Bhagamu: Jaladagamamu* (Part 2: The Onset of Rainy Season), authored by
Kaka Venkata Rama Sastri and published in 1955, represents a classical
Telugu poetic adaptation of the Kishkindha Kanda from the epic Ramayana.
The work focuses on the emotional and strategic juncture where Lord Rama
and Lakshmana reside on Mount Prasravana during the monsoon, awaiting the
search for Sita, followed by the assembly of the Vanara army at the
seashore.

*Methodology & Content Overview:* Composed in traditional Telugu poetic
metres such as *Utpalamala*, *Champakamala*, and *Shardulavikriditam*, the
text skillfully portrays Rama's intense sorrow and viraha (pang of
separation) as he observes the melancholic monsoon clouds and lightning.
The narrative progresses into the gathering of the monkey army, detailing
the dialogue among various monkey chiefs (such as Gaja, Sharabha, Nila, and
Jambavan) assessing their leaping limits across the ocean. A pivotal moment
highlights Jambavan praising and awakening the dormant, boundless strength
of Hanuman, prompting Hanuman to assume his grand form (*Vishwarupa*) to
leap across the ocean to Lanka.

*Literary & Academic Significance:* This work serves as a valuable exemplar
of mid-20th-century Telugu metrical poetry (*Padya Kavyam*), bridging
classical Sanskrit epic traditions with regional poetic aesthetics. The
text incorporates rich poetic tropes (*Alankaras*), particularly metaphor
and hyperbole, to draw parallels between nature's seasonal transformations
and human psychological states. Dedicating the work to the prominent leader
Sri Tenneti Viswanatham underscores its cultural and social context.

*Recommendation:* This publication is highly recommended for academic
researchers in South Asian literature, scholars of comparative epics,
university students studying classical Telugu prosody, and archival
cataloguers specializing in mid-century Indian regional language
publications.