భారతదేశంలో ట్రేడ్ యూనియన్ ఉద్యమం పుట్టుపూర్వోత్తరాలు259

# భారతదేశంలో ట్రేడ్ యూనియన్ ఉద్యమం పుట్టుపూర్వోత్తరాలు

.pdf భారతదేశంలో ట్రేడ్ మూనియన్ ఉద్యమం పుట్టు పూర్వోత్తరాలు

## సాహిత్య / విషయ విశ్లేషణ వ్యాసం
### పరిచయం
భారతీయ కార్మికోద్యమ చరిత్రలో, ముఖ్యంగా అఖిల భారత ట్రేడ్ యూనియన్ కాంగ్రెస్
(AITUC) ఆవిర్భావం మరియు దాని ప్రయాణాన్ని సమగ్రంగా ఆవిష్కరించిన చారిత్రక
గ్రంథం "భారతదేశంలో ట్రేడ్ యూనియన్ ఉద్యమం పుట్టుపూర్వోత్తరాలు". ఈ పుస్తకం
**చరిత్ర మరియు సామాజిక-ఆర్థిక విశ్లేషణ (History & Socio-Economic
Analysis)** విభాగానికి చెందుతుంది. సామ్రాజ్యవాద వ్యతిరేక పోరాటంలో కార్మిక
వర్గం పోషించిన పాత్రను, అంతర్జాతీయ కార్మికోద్యమంతో భారతీయ ట్రేడ్ యూనియన్లకు
ఉన్న అనుబంధాన్ని చాటిచెప్పే దిశగా ఈ గ్రంథం రూపుదిద్దుకుంది.
### రచయిత అంతరంగం
ఈ గ్రంథకర్త శ్రీ ఎస్. ఎ. డాంగే (శ్రీపాద్ అమృత్ డాంగే) భారతీయ కార్మిక
నాయకులలో మరియు కమ్యూనిస్ట్ ఉద్యమ నిర్మాణంలో అత్యంత ప్రముఖులు. కార్మిక వర్గ
పోరాటాల యథార్థ రూపాన్ని, వారు ఎదుర్కొన్న అమానుష అణచివేతలను, పొందిన విజయాలను
భవిష్యత్ తరాల కార్మికులకు చారిత్రక ఆయుధంగా అందించాలనేది ఆయన ప్రధాన సంకల్పం.
సిద్ధాంతపరమైన పట్టుతో పాటు, స్వయంగా కార్మిక పోరాటాల ఉద్యమాల్లో పాల్గొన్న
అనుభవం ఆయన రచనలో స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.
### పుస్తక సారాంశం
ఈ గ్రంథం ప్రధానంగా 1920లో అఖిల భారత ట్రేడ్ యూనియన్ కాంగ్రెస్ (AITUC)
ఆవిర్భవించిన నాటి సాంఘిక, ఆర్థిక, మరియు రాజకీయ పరిస్థితులను లోతుగా
విశ్లేషిస్తుంది. భారతదేశంలో మొదటి తరం ఆధునిక ఫ్యాక్టరీలు మరియు యంత్ర ఆధారిత
ఉత్పత్తి ప్రారంభమైనప్పటి నుండి కార్మిక వర్గం ఎదుర్కొన్న కష్టనష్టాలను ఇది
పరామర్శిస్తుంది. విదేశీ సామ్రాజ్యవాద శక్తులు మరియు దేశవాళీ పెట్టుబడిదారీ
వర్గం కలసి సాగించిన అత్యంత దౌర్జన్యపూరిత, క్రూరమైన దోపిడీకి వ్యతిరేకంగా
భారతీయ కార్మికులు సాగించిన పోరాట పరిణామాలు ఇందులో పొందుపరచబడ్డాయి.
AITUC ఆవిర్భావ నేపథ్యం, దాని మొదటి మహాసభల ప్రాముఖ్యత, అలాగే అంతర్జాతీయ
అనుబంధ సమస్యల గురించి పుస్తకంలో ప్రత్యేకంగా చర్చించారు. 1920-21 కాలంలో
బ్రిటిష్ ట్రేడ్ యూనియన్ కాంగ్రెస్ (TUC) మరియు ఇంటర్నేషనల్ ఫెడరేషన్ ఆఫ్
ట్రేడ్ యూనియన్స్ (IFTU) అనుబంధం పొందేందుకు ఎదురైన రాజకీయం, ఆ తదుపరి మాస్కో
కేంద్రంగా పనిచేసిన 'రెడ్ ఇంటర్నేషనల్ ఆఫ్ లేబర్ యూనియన్స్' (RILU) తో నడిచిన
సంప్రదింపులను గ్రంథంలో వివరించారు. బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యవాద కుట్రల వల్ల
ఎటువంటి అంతర్జాతీయ సంస్థకూ అనుబంధంగా మారకుండా స్వతంత్రంగా ఎదిగిన AITUC,
1945లో 'వరల్డ్ ఫెడరేషన్ ఆఫ్ ట్రేడ్ యూనియన్స్' (WFTU) ఆవిర్భావం వరకు నిలబడిన
తీరును పుస్తకం తెలియజేస్తుంది. "ప్రపంచ కార్మికులారా ఏకమవండి" అనే నినాదంతో
జాతీయ విముక్తి ఉద్యమంలో కార్మిక వర్గ ఐక్యతను చాటిచెప్పిన వైనం ఈ పుస్తకంలో
ముఖ్య విషయంగా నిలుస్తుంది.
### శైలి మరియు విశ్లేషణ
రచయిత ఎస్. ఎ. డాంగే గారి విశ్లేషణాత్మక శైలి ప్రత్యక్ష ఉద్యమకారుడి
అనుభవాన్ని, చారిత్రక స్పష్టతను ప్రతిబింబిస్తుంది. నాన్-ఫిక్షన్ శైలిలో సాగిన
ఈ రచనలో సంక్లిష్టమైన చారిత్రక మరియు రాజకీయ పరిణామాలను ఎంతో స్పష్టమైన,
సులువైన తెలుగులోకి అనువదించి అందించడం జరిగింది. సామ్రాజ్యవాద శక్తుల
సంస్కరణవాదాన్ని, పెట్టుబడిదారీ విధాన వైఫల్యాలను నిష్పాక్షికంగా, ఘాటైన
తార్కిక ఆధారాలతో విమర్శించిన తీరు రచయిత శైలికి ముఖ్యాంశం.
### ముగింపు
భారతీయ కార్మికోద్యమ చరిత్రను, AITUC పుట్టుక వెనుక ఉన్న పోరాటాలను అర్థం
చేసుకోవడానికి ఈ పుస్తకం ఒక ప్రామాణిక పత్రం వంటిది. సామాజిక-ఆర్థిక రంగాలలో
పరిశోధన చేసే విద్యార్థులకు, రాజకీయ విశ్లేషకులకు మరియు కార్మిక హక్కులకై
పనిచేసే ప్రతి ఒక్కరికీ ఇది తప్పక చదవవలసిన అవసరమైన గ్రంథం.
## పుస్తక సమగ్ర సమాచారం (Technical Metadata)
ప్రాథమిక వివరాలు (Basic Info):
* P1476 (Title): భారతదేశంలో ట్రేడ్ యూనియన్ ఉద్యమం పుట్టుపూర్వోత్తరాలు
* P1680 (Subtitle): NA
* P31 (Instance of): Book
* Wikidata ID: NA
* P18 (Image/Cover): NA
వ్యక్తులు (People):
* P50 (Author): ఎస్. ఎ. డాంగే
* P110 (Illustrator): NA
* P11105 (Annotator): NA
* P123 (Publisher): విశాలాంధ్ర పబ్లిషింగ్ హౌస్
* P655 (Translator): NA
* P98 (Editor): NA
* P767 (Contributor): NA
* P872 (Printer): స్వతంత్ర ఆర్టు ప్రింటర్స్
* P2679 (Foreword Author): NA
* P2680 (Afterword Author): NA
గుర్తింపు సంఖ్యలు (IDs):
* P212 (ISBN-13): NA
* P957 (ISBN-10): NA
* P243 (OCLC): NA
* P675 (Google Books ID): NA
* P648 (Open Library): NA
* P2034 (Gutenberg): NA
* P724 (Internet Archive): NA
* P8383 (Goodreads): NA
* P6721 (K10plus): NA
సందర్భం & ముద్రణ (Context & Edition):
* P407 (Language): Telugu
* P291 (Place of Publication): విజయవాడ
* P577 (Pub Date): అక్టోబరు 1974
* P1104 (Pages): NA
* P2635 (Volumes): NA
* P393 (Edition): ప్రథమ ముద్రణ
* P1031 (Legal Citation): NA
* P186 (Material): Paper
* P437 (Format): Print Book
## అదనపు వివరాలు (Extended Fields)
* Work_Genre_P136: History / Political Economy / Social Movements (DDC 320
/ 900)
* Work_Subject_P921: Trade Union Movement in India, AITUC History, Labour
Movement
* Work_Country_P495: India
* Work_Movement_P135: Communist / Trade Union Movement
* Work_Based_On_P144: AITUC 50th Anniversary Documents Intro
* Koha_Cost: 2.25
* Total Dewey Decimal Classification – DDC ID: 320 / 900
## English Summary
"Trade Union Movement in India: Origins and Early History" (భారతదేశంలో
ట్రేడ్ యూనియన్ ఉద్యమం పుట్టుపూర్వోత్తరాలు) by S. A. Dange is a historical
and socio-political work documenting the evolution of the working class and
trade unionism in India. Originally written as an introduction to the
50th-anniversary documents of the All India Trade Union Congress (AITUC),
the book delves into the socio-economic dynamics that birthed organized
labor in response to British imperialism and domestic capitalism.
Dange outlines the challenges faced by the first generation of Indian
industrial workers, emphasizing their sacrifices against ruthless
exploitation. The text provides a critical account of AITUC’s founding in
1920 and examines its international relations, particularly its political
stand between the International Federation of Trade Unions (IFTU) and the
Red International of Labor Unions (RILU). The work highlights how Indian
trade unions maintained an independent, anti-imperialist stance while
promoting international solidarity under the banner "Workers of the World,
Unite!". This concise analytical account serves as a crucial resource for
understanding labor history and anti-colonial resistance in South Asia.