కాళరాత్రి 4236

 

శ్రీకృష్ణ సహస్రనామావళి వివరణ: సాహిత్య విశ్లేషణ & సమగ్ర సమీక్ష

1. సాహిత్య / విషయ విశ్లేషణ వ్యాసం

పరిచయం

విశ్వవ్యాప్త ఆధ్యాత్మిక సాహిత్యంలో శ్రీకృష్ణ తత్త్వానికి, వారి దివ్య లీలలకు మరియు నామ సంకీర్తనకు అత్యున్నత స్థానముంది. సంస్కృత మూలాల్లోని శ్రీకృష్ణ సహస్రనామావళికి అమోఘమైన వ్యాఖ్యానాన్ని మరియు ప్రతి నామానికి వివరణను అందిస్తూ వెలువడిన విశిష్ట గ్రంథం "శ్రీకృష్ణ సహస్రనామావళి వివరణ". ఈ పుస్తకాన్ని ఆధ్యాత్మిక రచయిత్రి శ్రీమతి రోహిణి వెంకట సుందర వరద రాజేశ్వరి గారు రచించగా, హైదరాబాద్ లోని శ్రీకృష్ణదేవరాయ ఆంధ్ర భాషా నిలయంలో భద్రపరచబడింది. ఈ గ్రంథం వైష్ణవ తత్త్వశాస్త్రం, సహస్రనామ వ్యాఖ్యానం మరియు భక్తి సాహిత్యం (Devotional Literature / Name Commentary) అనే ప్రశస్త విభాగానికి చెందుతుంది. శ్రీకృష్ణుని 1000 నామాలలోని పౌరాణిక, వేదాంత అంతరార్థాలను సాధారణ పాఠకులకు సైతం అర్థమయ్యే రీతిలో అందించడం ఈ పుస్తకం యొక్క ప్రధాన లక్ష్యం.

రచయిత అంతరంగం

రచయిత్రి శ్రీమతి ఆర్.వి.యస్.వి. రాజేశ్వరి గారు నిష్కల్మషమైన కృష్ణభక్తి, శాస్త్ర పరిజ్ఞానం కలవారు. పూర్వం 'విష్ణు సహస్రనామ వివరణ'ను విజయవంతంగా అందించిన అనుభవంతో, వేద-పురాణ-ఇతిహాసాలలోని विभिन्न ఆధారాలను క్రోడీకరించి ఈ బృహత్ గ్రంథాన్ని మలిచారు. ఆనాటి ఆంధ్రప్రదేశ్ గవర్నర్ డాక్టర్ శంకర్ దయాళ్ శర్మ, చిన్మయాశ్రమ స్థాపకులు స్వామి చిన్మయానంద, మరియు త్రిదండి చిన్న శ్రీమన్నారాయణ రామానుజ జీయర్ స్వామి వంటి మహనీయుల ఆశీస్సులను, ప్రశంసలను పొందిన ఈ రచన వెనుక ఆమె అపరిమితమైన సాధనా తపన స్పష్టమవుతుంది.

పుస్తక సారాంశం / ప్రధానాంశం

ఈ గ్రంథం శ్రీకృష్ణుని వెయ్యి నామాలలోని ప్రతి నామానికి గల చారిత్రక, పౌరాణిక మరియు ఆధ్యాత్మిక నేపథ్యాలను కథారూపంలో, వేదాంతార్థంతో సుదీర్ఘంగా వివరిస్తుంది:

• మహనీయుల ఆశీస్సులు & భావజాలం: పూర్వరంగంలో త్రిదండి చిన్న జీయర్ స్వామివారు పేర్కొన్నట్లు, చిలిపి కృష్ణుని బాలలీలలు కేవలం వినోదం కాదని; రజోగుణ ప్రేరితమైన కామక్రోధాలను, అవిద్యను (పూతన), అహంకారాన్ని (శకటాసురుడు), రుచి-వాసనల బంధాలను (వత్సాసుర, కపిత్థాసురులు) సంహరించే ఆత్మశుద్ధి ప్రక్రియ అని వివరిస్తుంది.

• గోపికల పూర్వజన్మ వృత్తాంతాలు: త్రేతాయుగంలో శ్రీరాముని సౌందర్యానికి ముగ్ధులైన మునులు, మత్స్యావతారంలో సముద్ర కన్యకలు, పృథు చక్రవర్తిని చూసిన ప్రథా నగర స్త్రీలు, వామనావతారంలో సుతల దేశ స్త్రీలు, మరియు నాగకన్యలు శ్రీహరిని పతిగా పొందాలని తపస్సు చేయగా—వారందరూ ద్వాపరయుగంలో బృందావనంలో గోపికలుగా జన్మించి కృష్ణసాన్నిధ్యాన్ని పొందిన పరమార్థాన్ని విశదీకరిస్తుంది.

• అఘాసుర వధ ('ఆమారి' నామం - నామం 181): పర్వతాకార సర్పరూపంలో వచ్చి గొల్లబాలురను, ఆవుదూడలను మ్రింగిన అఘాసురుని (పూతన, బకాసురుల తమ్ముడు) ఉదరంలోనికి కృష్ణుడు ప్రవేశించి, తన విరాట్స్వరూపాన్ని పెంచి అసురుని సంహరించి, అందరినీ పునర్జీవితుల్ని చేసిన లీల ఇందులో వివరించబడింది. అష్టావక్రుని అవమానించడం వల్ల అఘాసురుడికి లభించిన శాపవృత్తాంతం కూడా ప్రస్తావించబడింది.

• ధేనుకాసుర వధ ('ధేనుకారి' నామం - నామం 182): ప్రహ్లాదుని వంశస్థులను వధించనని ఇచ్చిన వరానికి కట్టుబడి, బలి చక్రవర్తి కుమారుడైన సాహసికుడు శాపవశాత్తు ధేనుకాసురుడిగా మారగా, బలరాముని చేత పవిత్ర తాలవనంలో వధింపజేసిన అంతరార్థాన్ని తెలిపింది.

• గోవర్ధన గిరిధారి ('ఆగధ్రః' నామం - నామం 191): గోలోకం నుండి భూమిపైకి ఉద్భవించిన గోవర్ధన పర్వతాన్ని పులస్త్య మహర్షి కాశీకి తీసుకెళ్లడానికి ప్రయత్నించడం, పర్వతం ఇచ్చిన మాట ప్రకారం ప్రజమండలంలోనే నిలిచిపోవడం, తదనంతరం కృష్ణుడు ఏడు రోజులు తన చిటికెన వేలిపై గోవర్ధనాన్ని ధరించి ఇంద్రుని గర్వాన్ని అణచిన మహోన్నత ఘట్టాన్ని హృద్యంగా ఆవిష్కరించారు.

శైలి మరియు విశ్లేషణ

రచయిత్రి అనుసరించిన శైలి అత్యంత లలితమైన, భక్తిరసభరితమైన ధారావాహిక వచన శైలి. ప్రతి నామాన్ని విడదీసి, దానికి గల వివిధ పురాణ అంతరార్థాలను పాఠకులకు అర్థమయ్యేలా సులభ శైలిలో వివరించడం ఈ రచన ప్రత్యేకత. ఆంగ్ల, సంస్కృత సమాసాలను సరళమైన తెలుగు వ్యాఖ్యానంతో జోడించి అందించిన తీరు నాన్-ఫిక్షన్/ఆధ్యాత్మిక గ్రంథ రంగంలో విశిష్ట స్థానాన్ని ఆక్రమిస్తుంది.

ముగింపు

ఈ గ్రంథం నిత్యం సహస్రనామ పారాయణ చేసే భక్తులకు, శ్రీకృష్ణ లీలల అంతరార్థాలను అన్వేషించే ముముక్షువులకు, వేదాంత విద్యార్థులకు మరియు ప్రవచనకర్తలకు ఒక ప్రమాణ గ్రంథం. నామ జపంతో పాటు దాని వెనుక ఉన్న ఆత్మతత్వాన్ని గ్రహించి తద్వారా భగవదనుగ్రహాన్ని పొందేందుకు ఈ పుస్తకం తప్పక చదవదగినది.

2. పుస్తక సమగ్ర సమాచారం (Technical Metadata)

ప్రాథమిక వివరాలు (Basic Info):

• P1476 (Title): శ్రీకృష్ణ సహస్రనామావళి వివరణ

• P1680 (Subtitle): NA

• P31 (Instance of): Book

• Wikidata ID: NA

• P18 (Image/Cover): NA

వ్యక్తులు (People):

• P50 (Author): శ్రీమతి రోహిణి వెంకట సుందర వరద రాజేశ్వరి (R. V. S. V. Varada Rajeswari)

• P110 (Illustrator): NA

• P11105 (Annotator): NA

• P123 (Publisher): NA

• P655 (Translator): శ్రీమతి రోహిణి వెంకట సుందర వరద రాజేశ్వరి (సంస్కృత మూలం నుండి తెలుగు వివరణ)

• P98 (Editor): NA

• P767 (Contributor): డాక్టర్ శంకర్ దయాళ్ శర్మ (గవర్నర్), స్వామి చిన్మయానంద, త్రిదండి చిన్న శ్రీమన్నారాయణ రామానుజ జీయర్ స్వామి (సందేశాలు/ఆశీస్సులు)

• P872 (Printer): NA

• P2679 (Foreword Author): స్వామి చిన్మయానంద / త్రిదండి చిన్న జీయర్ స్వామి

• P2680 (Afterword Author): NA

గుర్తింపు సంఖ్యలు (IDs):

• P212 (ISBN-13): NA

• P957 (ISBN-10): NA

• P243 (OCLC): NA

• P675 (Google Books ID): NA

• P648 (Open Library): NA

• P2034 (Gutenberg): NA

• P724 (Internet Archive): NA

• P8383 (Goodreads): NA

• P6721 (K10plus): NA

సందర్భం & ముద్రణ (Context & Edition):

• P407 (Language): Telugu

• P291 (Place of Publication): Hyderabad / Guntur, Andhra Pradesh

• P577 (Pub Date): 1985 (Message Date)

• P1104 (Pages): NA

• P2635 (Volumes): NA

• P393 (Edition): NA

• P1031 (Legal Citation): NA

• P186 (Material): Paper

• P437 (Format): Hardcover / Paperback Book

3. అదనపు వివరాలు (Extended Fields)

• Work_Genre_P136: Devotional Literature / Name Commentary / Vaishnavism

• Work_Subject_P921: Srikrishna Sahasranamavali, Lord Krishna Legends, Vaishnava Philosophy, Bhakti

• Work_Country_P495: India

• Work_Movement_P135: Bhakti Movement / Sri Vaishnavism

• Work_Based_On_P144: Sanskrit Srikrishna Sahasranama

• Koha_Cost: 1233 / 1312 (Library Accession Numbers)

• Total Dewey Decimal Classification – DDC ID: 294.5 (or 294.543)

4. English Summary

Srikrishna Sahasranamavali Vivarana is a comprehensive Telugu commentary on the thousand sacred names (Sahasranamavali) of Lord Krishna, authored by Smt. Rohini Venkata Sundara Varada Rajeswari. Garnering high praise and blessings from eminent personalities like Dr. Shanker Dayal Sharma (then Governor of Andhra Pradesh), Swami Chinmayananda, and HH Tridandi Chinna Srimannarayana Ramanuja Jeear Swamy, this work translates complex Sanskrit names into accessible narrative and philosophical insights.

The text elucidates the spiritual essence underlying Lord Krishna's divine names and childhood exploits (Lilas). As highlighted in HH Chinna Jeear Swamy's message, Krishna's acts—such as slaying demoniac figures like Putana, Sakatasura, Vatsasura, and Aghasura—allegorically represent the destruction of spiritual obstacles like ignorance (Avidya), ego, attachment, and desire. The book provides detailed mythological backgrounds for specific names: for instance, Amari (Name 181) recounts the deliverance of the giant python demon Aghasura; Dhenukari (Name 182) explains Balarama's slaying of Dhenukasura in the Talavana forest; and Agadhrah (Name 191) details the uplifting of Mount Govardhana for seven days to protect Vrindavan. Additionally, it explores the spiritual lineage of the Gopis, tracing their previous births as sages, ocean maidens, and celestial beings who sought union with the Supreme Lord.

Written in a lucid, engaging, and highly devotional Telugu prose, the commentary bridges sacred chanting with deep Vedantic understanding. Srikrishna Sahasranamavali Vivarana stands as an invaluable reference manual for practitioners of Sahasranama recitation, scholars of Vaishnavism, and global readers interested in Hindu devotional literature.

సంప్రదింపు వివరాలు:

శ్రీకృష్ణదేవరాయ తెలుగు భాషా నిలయం

ఇం. నెం. 4-4-8, సుల్తాన్‌బజార్‌, హైదరాబాద్‌ – 500 001, తెలంగాణ

ఫోన్: 9014120442 | E-mail: sktbn.org@gmail.com