భరతమాత4268

భరతమాత

భరతమాత 4268

- మాతృభూమి భక్తికి అక్షర నీరాజనం
సాహిత్య / విషయ విశ్లేషణ వ్యాసం
పరిచయం
ఆధునిక తెలుగు సాహిత్యంలో మాతృభూమి విశిష్టతను, భారతీయ సంస్కృతిని, దేశభక్తి
భావాలను ప్రచారం చేయడానికి వెలువడిన గేయ/పద్య కావ్యాలలో "భరతమాత" ఒకటి. ఇది
పద్య కవిత్వ విభాగంలో మాతృభూమి స్తోత్రం మరియు దేశభక్తి కవిత్వం (Patriotic
Poetry) శ్రేణికి చెందిన గ్రంథం. 1939లో ప్రచురింపబడిన ఈ చిరు పొత్తం భరతమాత
వైభవాన్ని, ఆమెను పూజించాల్సిన ఆవశ్యకతను అద్భుతంగా ఆవిష్కరిస్తుంది.
రచయిత అంతరంగం
ఈ కావ్య రచయిత శ్రీ ఏనుఁగు తమ్మిరాజు గారు తాపేశ్వర నివాసి. వీరి ఆలోచనా
విధానం భారతీయులలో దేశభక్తిని, మాతృభూమి పట్ల గౌరవాన్ని మరియు మానవ
సోదరత్వాన్ని పెంపొందించడమే ధ్యేయంగా సాగింది. పండితాభిప్రాయాలలో శ్రీపాద
కృష్ణమూర్తిశాస్త్రి గారు పేర్కొన్నట్లుగా, ఈయన మృదు మధుర శైలిలో పదలాలిత్యంతో
కవితలు చెప్పగల సమర్థులు. పూర్వం 'శ్రీరామశతకము', 'కృష్ణశతకము' మరియు
'మునిప్రభావము' వంటి రచనలు చేసి సరసకవితా రచయితగా ఆంధ్రదేశంలో ప్రసిద్ధి
చెందారు.
పుస్తక సారాంశం / ప్రధానాంశం
'భరతమాత' కావ్యంలోని ప్రధానాంశం మాతృభూమి యొక్క అమోఘమైన వైభవాన్ని కొనియాడడమే.
ఈ గ్రంథం 54 పద్యాలు/గేయాలతో రూపుదిద్దుకుంది. ఇందులో కవి చాలా ప్రత్యేకంగా ఒక
ప్రయోగాన్ని చేశారు; 1 నుండి 14వ పద్యం వరకు ప్రథమాక్షరాలను క్రమంగా గ్రహిస్తే
"శ్రీమదాంధ్రకవిత్వరచనాచతుర ఏనుఁగు తమ్మిరాజు" అనే గ్రంథకర్త నామం
(అక్రోస్టిక్ శైలిలో) ఏర్పడుతుంది.
కావ్యంలో కవి భరతమాతను భాగ్యదేవతగా, సకలజనుల అభీష్టాలను నెరవేర్చే కల్పవల్లిగా
అభివర్ణించారు. భూమండలంలో భరతమాతకు సాటియైన దేవి మరొకరు లేరని, ఆమె
కరుణాకటాక్షాలే దేశ ప్రజలకు శ్రీరామరక్ష అని చాటారు. అంగ, వంగ, కళింగ, కర్ణాట,
ఆంధ్ర, గుర్జర, గౌడ మొదలైన సమస్త ప్రాంతాల ప్రజలకూ ఈ భరతమాతయే దిక్కు అని
వివరించారు.
రామకృష్ణ పరమహంస, స్వామి రామతీర్థ, స్వామి వివేకానంద వంటి మహాయోగులు, తపస్వులు
భరతమాత మహిమను ప్రపంచమంతటా చాటిచెప్పారని కవి గుర్తుచేశారు. ఈ భూమి
శౌర్యధుర్యులకు, విజ్ఞానవేత్తలకు, సమస్త కళలకు పుట్టినిల్లని, పుణ్య వీర
పతివ్రతలకు మరియు మునిసంఘములకు ఆలవాలమని వర్ణించారు. ముప్పై మూడు కోట్ల మంది
భారత సంతానం ఆసేతు హిమాచలం వ్యాపించి ఉన్నారని చెబుతూ, బాలబాలికలు నిత్యం
మాతృభూమికి హారతులు పట్టి సేవించాలని పిలుపునిచ్చారు. సత్యము, శౌచము, దయ,
అహింస, శాంతి అనే దివ్య గుణాలను అలవర్చుకుని విశ్వమానవ సోదరత్వాన్ని చాటడమే
భరతమాతను గొలిచే నిజమైన మార్గమని ముగించారు.
శైలి మరియు విశ్లేషణ
ఈ రచనలో భాష అత్యంత తేలికగా, క్లిష్టమైన సమాసాలు లేకుండా, దైనందిన తెలుగు
నుడికారానికి దగ్గరగా ఉంటుంది. గేయ ధోరణిలో సాగే పద్య ప్రయోగం వల్ల బాలబాలికలు
సులభంగా చదవడానికి, కంఠస్థం చేయడానికి అనువుగా ఉంది. సంస్కృత సమాసాల అడంబరం
లేకపోవడం, భావం నేరుగా హృదయానికి హత్తుకునేలా ఉండడం ఈ కావ్యంలో ప్రధాన
ప్రత్యేకత. పదలాలిత్యం, భావ సౌకుమార్యం కవి కవితా శైలిని ఎత్తిచూపుతాయి.
ముగింపు
భారతీయ సంస్కృతి, దేశభక్తి, నీతి గుణాలను పిల్లలకు మరియు యువతకు అలవరచడానికి ఈ
పుస్తకం ఎంతో దోహదపడుతుంది. స్వాతంత్ర్య పూర్వపు తెలుగు దేశభక్తి సాహిత్యాన్ని
పరిశోధించే పరిశోధకులకు, సాహిత్య ప్రేమికులకు మరియు విద్యార్థులకు ఇది తప్పక
చదవదగిన చక్కని లఘు కావ్యం.
పుస్తక సమగ్ర సమాచారం (Technical Metadata)
ప్రాథమిక వివరాలు (Basic Info):
* P1476 (Title): భరత మాత
* P1680 (Subtitle): NA
* P31 (Instance of): Book
* Wikidata ID: NA
* P18 (Image/Cover): NA
వ్యక్తులు (People):
* P50 (Author): ఏనుఁగు తమ్మిరాజు
* P110 (Illustrator): NA
* P11105 (Annotator): NA
* P123 (Publisher): NA
* P655 (Translator): NA
* P98 (Editor): NA
* P767 (Contributor): NA
* P872 (Printer): రాజన్ ఎలెక్ట్రిక్ ప్రెస్, రాజమహేంద్రవరము
* P2679 (Foreword Author): శ్రీపాద కృష్ణమూర్తిశాస్త్రి
* P2680 (Afterword Author): NA
గుర్తింపు సంఖ్యలు (IDs):
* P212 (ISBN-13): NA
* P957 (ISBN-10): NA
* P243 (OCLC): NA
* P675 (Google Books ID): NA
* P648 (Open Library): NA
* P2034 (Gutenberg): NA
* P724 (Internet Archive): NA
* P8383 (Goodreads): NA
* P6721 (K10plus): NA
సందర్భం & ముద్రణ (Context & Edition):
* P407 (Language): Telugu
* P291 (Place of Publication): తాపేశ్వరము / రాజమహేంద్రవరము
* P577 (Pub Date): 1939
* P1104 (Pages): NA
* P2635 (Volumes): 1
* P393 (Edition): NA
* P1031 (Legal Citation): NA
* P186 (Material): Paper
* P437 (Format): Printed Book
అదనపు వివరాలు (Extended Fields)
* Work_Genre_P136: పద్య కవిత్వం / దేశభక్తి గేయాలు (891.481 - Telugu Poetry)
* Work_Subject_P921: భరతమాత స్తోత్రము, దేశభక్తి, భారతీయ సంస్కృతి
* Work_Country_P495: India
* Work_Movement_P135: జాతీయోద్యమ / ఆధునిక తెలుగు సాహిత్యం
* Work_Based_On_P144: NA
* Koha_Cost: 0-1-0 (రూ. 0 - ఆణాలు 1 - పైసలు 0)
* Total Dewey Decimal Classification – DDC ID: 891.481
English Summary
"Bharata Mata" is a patriotic poetic work written in Telugu by Enugu
Tammiraju from Tapeswaram, published in 1939. Belonging to the genre of
modern Telugu patriotic verse, the book comprises 54 devotional and
patriotic stanzas dedicated to Mother India. A notable literary feature of
this collection is an acrostic arrangement where the first letters of
verses 1 to 14 sequentially reveal the author's title and name
("Sreemadandhra Kavithva Rachana Chatura Enugu Tammiraju").
The core theme revolves around praising the glory, spiritual heritage, and
cultural unity of India. The author depicts Mother India as the supreme
benefactor who bestows prosperity and protection upon all her children
across various regions like Anga, Vanga, Kalinga, Karnataka, and Andhra.
The verses highlight the contributions of great spiritual figures like
Ramakrishna Paramahamsa, Swami Rama Tirtha, and Swami Vivekananda, who
spread the country's glory globally. The work urges the younger generation,
especially children, to develop virtues like truth, cleanliness,
compassion, non-violence, and peace, promoting universal brotherhood.
Written in accessible, melodious, and simple language without complex
compounds, the book serves as an inspiring read for children and
researchers studying pre-independence patriotic literature in Telugu.