శ్రీ వేమయోగీయము4309

1. Work-Level Metadata (గ్రంథ స్థాయి వివరాలు)
* P1476 (Title / శీర్షిక): శ్రీ వేమయోగీయము

శ్రీ వేమయోగియము4309

* P1680 (Subtitle / ఉపశీర్షిక): NA
* P170 (Creator / Author / గ్రంథకర్త): వేలూరి దక్షిణామూర్తి శాస్త్రి
* P50 (Author / రచయిత): వేలూరి దక్షిణామూర్తి శాస్త్రి
* P11105 (Annotator / వ్యాఖ్యానకర్త): NA
* P123 (Publisher / ప్రచురణకర్త): NA
* P655 (Translator / అనువాదకుడు): NA
* P98 (Editor / సంపాదకుడు): NA
* P767 (Contributor / సహకారి): NA
* P872 (Printer / ముద్రాపకుడు): NA
* P2679 (Foreword Author / ముందుమాట రచయిత): నాదెళ్ల పురుషోత్తమకవి
(ప్రశంసకులు)
* P2680 (Afterword Author / వెనుకమాట రచయిత): NA
* Financial Sponsor / Patron (పోషకులు / ఆర్థిక సహాయం): NA
Identification & Bibliographic Numbers
* P212 (ISBN-13): NA
* P957 (ISBN-10): NA
* P243 (OCLC): NA
* P675 (Google Books ID): NA
* P648 (Open Library ID): NA
* P2034 (Gutenberg ID): NA
* P724 (Internet Archive ID): NA
* P8383 (Goodreads ID): NA
* P6721 (K10plus ID): NA
* Total Dewey Decimal Classification (DDC): NA
* Universal Decimal Classification (UDC): NA
Edition, Physical & Commercial Context
* P407 (Language): Q8097 (Telugu)
* P291 (Place of Publication / ప్రచురణ ప్రాంతం): NA
* P577 (Publication Date / ప్రచురణ తేదీ): NA
* P1104 (Number of Pages / పేజీల సంఖ్య): NA
* P2635 (Number of Volumes / సంపుటాల సంఖ్య): NA
* P393 (Edition / ముద్రణ): NA
* Copies Printed (ప్రతుల సంఖ్య): NA
* Price (Printed Price / వెల): NA
* P437 (Format / Paper Quality / ప్రతి రూపం): Print
* Koha_Cost: NA
2. Work Summary (గ్రంథ సంక్షిప్త పరిచయం)
"శ్రీ వేమయోగీయము" అనేది వేలూరి దక్షిణామూర్తి శాస్త్రి గారిచే రచింపబడిన ఒక
విశిష్ట పద్య ప్రబంధ గ్రంథము. ఈ గ్రంథం ప్రసిద్ధ యోగి, వేదాంతి మరియు ప్రజా
కవి యైన వేమన యోగి యొక్క పవిత్ర జీవిత చరిత్రను, ఆయన సాధనను, నీతిబోధలను
ఆధారంగా చేసుకుని కావ్య రూపంలో ఆవిష్కరించబడింది.
ఈ గ్రంథ అవతారికలో కవి పరమశివుడు, శ్రీమహావిష్ణువు మరియు విఘ్నేశ్వరుల
ప్రార్థనా పద్యాలను, గురుకవి పరంపర స్తుతిని సమర్పించారు. కవి తన తండ్రి /
గురువుల పట్ల గల భక్తిభావంతో ఈ కృతిని అంకితమిస్తూ షష్ఠ్యంతములు మరియు కవితా
సంబోధన రూపంలో కావ్య రచనకు శ్రీకారం చుట్టారు. వేమన జీవితం కేవలం పురాణగాథ
మాత్రమే కాక, చారిత్రక ప్రాధాన్యం ఉన్న ఉత్తమ చరిత అని, దానిని లోకానికి
వెల్లడించడం సమాజానికి శ్రేయస్కరమని కవి భావించి ఈ ప్రబంధాన్ని తీర్చిదిద్దారు.
3. Literary / Historical Essay (సాహిత్య / చారిత్రక వ్యాసము)
తెలుగు సాహిత్య సంప్రదాయంలో యోగుల మరియు సిద్ధుల జీవిత చరిత్రలను సాంప్రదాయ
ప్రబంధ శైలిలో, చందోబద్ధంగా మలచడం ద్వారా భక్తి, వైరాగ్య, నీతి మార్గాలను
ప్రచారం చేయడం ఈ గ్రంథ ప్రధాన లక్ష్యంగా కనిపిస్తుంది. "శ్రీ వేమయోగీయము"
ప్రబంధం వేమన యోగి యొక్క జీవిత విశేషాలను, ఆయన ఆధ్యాత్మిక ఉన్నతిని ప్రబంధ
శైలితో ఆవిష్కరిస్తుంది.
ఈ కావ్య అవతారిక భాగంలో కవి శివ, విష్ణు, గణపతి ప్రార్థనలతో పాటు వేద
వ్యాసుడు, కాళిదాసు, భాసుడు, భవభూతి, మాఘుడ వంటి ప్రాచీన సంస్కృత ప్రసిద్ధ
కవులను స్మరించుకున్నారు. వేమన బోధించిన సత్యాలను పద్య ప్రబంధ రూపంలో అందించడం
వల్ల సమాజానికి ఎంతో ఉపకారం జరుగుతుందని కవి భావించారు. పూర్వపు ఆచారాలు,
సాంప్రదాయ ధర్మాలు మరియు యోగ మార్గాలను సుబోధకం చేయడానికి కవి ప్రౌఢ కవితా
శైలిని, శాంత మరియు భక్తి రసాలను సమ్మేళనం చేశారు.
అంతేకాక, ఈ కావ్యంలో కవి తన గురువైన నాదెళ్ల పురుషోత్తమార్యుని గొప్పతనాన్ని,
వారి పాండిత్యాన్ని ప్రత్యేక సీస పద్యాలలో కీర్తించారు. ఆంగ్ల, సంస్కృత,
హిందీ, తెలుగు భాషలలో పండితుడైన తన గురువు నాటకాలు, కావ్యాలు రచించారని
ప్రశంసించారు. పితృభక్తి, గురుభక్తి, మరియు ఈశ్వరార్పణ బుద్ధితో రచింపబడిన ఈ
కావ్యం గ్రాంథిక భాషా సౌందర్యానికి, ప్రబంధ చమత్కారానికి ఉత్తమ నిదర్శనం.
4. Key Text Passages (కీలక ఘట్టాలు / పాఠ్య భాగాల విశ్లేషణ)
* ఇష్టదేవతా ప్రార్థన: "వాణీశ్వర నిర్జరే ద్వినుత సచ్చినూర్తి...
దేవాధీశ్వరుఁ గాలకాలు, సనుసంభ్రాంతుృవబంబుసన్" అని పరమేశ్వరుని మరియు
విష్ణుమూర్తిని స్తుతించే మంగళకర అవతారిక పద్యాలు.
* కృతి సమర్పణ & యోగి చరిత్ర ప్రాశస్త్యం: "ఇపుడు పురాణగాధ యెదియేని రచించినఁ
బ్రీతియేరికా ? నుపకృతి తాఁ బ్రపంచమున కోపికఁ జేయు మహాత్ముఁ డౌట నిక్కపుఁజరితం
బనందగిన..." అంటూ వేమన జీవితాన్ని కావ్యాత్మకంగా మలచడానికి గల కారణాన్ని
వివరించే పద్యాలు.
* గురు/పితృ వర్ణన: నాదెళ్ల పురుషోత్తమార్యుల విద్యా ప్రావీణ్యాన్ని, వారు
రచించిన ఆంధ్రాంగల నాటకాలను, పాండిత్యాన్ని కీర్తించే సీస పద్యాలు
("ఆంగ్లేయసారసీ గీర్వాణ హిందూస్థానభాషా బుధుం డవుచును...").
* కవితా సంబోధన & షష్ఠ్యంతములు: కవి వేలూరి దక్షిణామూర్తి శాస్త్రి తన
కావ్యాన్ని భక్తి ప్రపత్తులతో సంబోధిస్తూ, ప్రబంధ రచనను విఘ్న రహితంగా
సమర్పించే షష్ఠ్యంత పద్యాలు.
5. English Summary
{ANCHOR_ENGLISH_SUMMARY}
The featured literary text, titled "Sri Vemayogiyamu," is a classical
Telugu poetic work (Prabandha) authored by Veluri Dakshinamurti Sastri. The
text centers upon the grand life narrative, philosophical teachings, and
spiritual journey of Vemana Yogi, the celebrated saint-poet of Andhra
Pradesh. Written in traditional verse formats—including Utpalamala,
Champakamala, and Seesam—the poet weaves together devotion, ethical
discourse, and spiritual wisdom.
The introductory section (Avatarika) opens with formal invocations to Hindu
deities such as Lord Shiva, Lord Vishnu, and Ganesha, seeking divine
blessings for the unobstructed completion of the literary work. The author
pays respect to classic literary figures, citing Sanskrit master poets like
Vyasa, Kalidasa, Bhasa, Bhavabhuti, and Magha, thereby establishing a
formal continuum with classical Indian poetics.
A significant thematic element of the Avatarika involves honoring the
author's preceptor and father-figure, Nadella Purushottama Kavi. Through
descriptive verse, the author details his teacher's linguistic mastery over
Telugu, Sanskrit, Hindi, and English, along with his notable contributions
to playwriting and scholarship. The poet justifies composing a biography of
Vemana Yogi by emphasizing that chronicling the life of a historical,
self-realized saint offers genuine spiritual utility to society, far
exceeding simple fictional retelling.
Structured through traditional poetic dedicatory formulas (Shasthyantamulu
and Kavita Sambodhana), the composition exemplifies standard classical
Telugu literary conventions. The text serves as a dedicated tribute to
saint Vemana, capturing the essence of his reformative philosophy, ascetic
wisdom, and moral legacy within the sophisticated frame of classical
Prabandha literature.