వీరబ్రహ్మేంద్రస్వామి వారి చరిత్రము: నాటకము4313

1. Work-Level Metadata (గ్రంథ స్థాయి వివరాలు)
* P1476 (Title / శీర్షిక): శ్రీవిరాటోపోతులూరు వీరబ్రహ్మేంద్రస్వామి వారి
చరిత్రము: నాటకము

వీరబ్రహ్మయోగి 4313

* P1680 (Subtitle / ఉపశీర్షిక): NA
* P170 (Creator / Author / గ్రంథకర్త): పండిత, ద్రోణంరాజు సీతారామారావు
* P50 (Author / రచయిత): ద్రోణంరాజు సీతారామారావు
* P11105 (Annotator / వ్యాఖ్యానకర్త): NA
* P123 (Publisher / ప్రచురణకర్త): NA
* P655 (Translator / అనువాదకుడు): NA
* P98 (Editor / సంపాదకుడు): NA
* P767 (Contributor / సహకారి): NA
* P872 (Printer / ముద్రాపకుడు): తెనాలి రజత ముద్రాక్షరశాల
* P2679 (Foreword Author / ముందుమాట రచయిత): ద్రోణంరాజు సీతారామారావు ("ఒక
చిన్న మాట" శీర్షికతో పిఠిక వ్రాసినవారు)
* P2680 (Afterword Author / వెనుకమాట రచయిత): NA
* Financial Sponsor / Patron (పోషకులు / ఆర్థిక సహాయం): NA
Identification & Bibliographic Numbers
* P212 (ISBN-13): NA
* P957 (ISBN-10): NA
* P243 (OCLC): NA
* P675 (Google Books ID): NA
* P648 (Open Library ID): NA
* P2034 (Gutenberg ID): NA
* P724 (Internet Archive ID): NA
* P8383 (Goodreads ID): NA
* P6721 (K10plus ID): NA
* Total Dewey Decimal Classification (DDC): NA
* Universal Decimal Classification (UDC): NA
Edition, Physical & Commercial Context
* P407 (Language): Q8097 (Telugu)
* P291 (Place of Publication / ప్రచురణ ప్రాంతం): తెనాలి
* P577 (Publication Date / ప్రచురణ తేదీ): 1926
* P1104 (Number of Pages / పేజీల సంఖ్య): NA
* P2635 (Number of Volumes / సంపుటాల సంఖ్య): NA
* P393 (Edition / ముద్రణ): మొదటి కూర్పు
* Copies Printed (ప్రతుల సంఖ్య): NA
* Price (Printed Price / వెల): 1-0-0 (ఒక రూపాయి)
* P437 (Format / Paper Quality / ప్రతి రూపం): Print
* Koha_Cost: NA
2. Work Summary (గ్రంథ సంక్షిప్త పరిచయం)
ఈ గ్రంథము పోతులూరు వీరబ్రహ్మేంద్రస్వామి వారి జీవిత చరిత్రను ఆధారంగా
చేసుకుని రచించబడిన ఒక నాటకము. గ్రంథకర్త ద్రోణంరాజు సీతారామారావు గారు నాటక
ప్రవేశంలో గ్రాంథిక మరియు సరళ వ్యావహారిక శైలుల ప్రాధాన్యతను స్పృశిస్తూ "ఒక
చిన్న మాట" పేరిట పీఠికను అందించారు. వీరబ్రహ్మేంద్రస్వామి కేవలం ఒక ప్రత్యేక
కులానికి లేదా వర్గానికి పరిమితమైనవారు కాదని, ఆయన భక్తి, హరిహర అభేద తత్వము
మరియు సర్వమానవ సమానత్వాన్ని బోధించిన జగద్గురువు అని ప్రస్తావించడం జరిగింది.
నాటకంలో పద్యాలు, సంభాషణలు మరియు భక్తి భావనలు మేళవించబడి, లౌకిక బంధాలను
విడనాడి ఆధ్యాత్మిక మార్గంలో సాగే జీవుని తపనను, స్వామి వారి దివ్య లీలలను
ప్రతిబింబించేలా రూపకల్పన చేయబడింది.
3. Literary / Historical Essay (సాహిత్య / చారిత్రక వ్యాసము)
ద్రోణంరాజు సీతారామారావు రచించిన "శ్రీవిరాటోపోతులూరు వీరబ్రహ్మేంద్రస్వామి
వారి చరిత్రము: నాటకము" ఇరవైయో శతాబ్దపు ప్రారంభంలో తెలుగు నాటక సాహిత్యంలో
వెలువడిన ఒక విలక్షణమైన భక్తిరస రూపకం. నాటక పీఠికలో రచయిత పేర్కొన్న అంశాలు
ఆనాటి సాహిత్య వాతావరణాన్ని, సామాజిక దృక్పథాన్ని స్పష్టంగా తెలియజేస్తాయి.
నాటకం మొత్తంలో చక్కని గ్రాంథిక భాషను ఉపయోగిస్తూనే, పీఠికను వాడుక భాషలో/సరళ
శైలిలో వ్రాయడానికి గల కారణాలను వివరిస్తూ, అర్ధవంతమైన విమర్శలకు
స్వల్పజ్ఞానంతో చేసే విమర్శలకు ఉన్న తేడాను రచయిత ఎత్తిచూపారు.
ఈ నాటకంలో ప్రధానమైన సామాజిక-ఆధ్యాత్మిక ప్రతిపాదన వీరబ్రహ్మేంద్రస్వామి వారి
వ్యక్తిత్వం. వీరబ్రహ్మేంద్రస్వామిని కేవలం విశ్వబ్రాహ్మణ కులానికి మాత్రమే
గురువుగా భావించే సంకుచిత దృక్పథాన్ని నాటకకర్త ఖండించారు. ఆయన హరిహర భేదం
లేని మహానీయుడని, హరిహరాంశ సంభూతుడై సర్వ మతాల, వర్గాల ప్రజలకు ఆధ్యాత్మిక
మార్గదర్శనం చేసిన యోగీశ్వరుడని వర్ణించారు. భక్తి, వైరాగ్యము మరియు జ్ఞాన
మార్గాలను ఈ నాటకం ప్రధానంగా ఆవిష్కరిస్తుంది.
నాటక ఘట్టాలలో తనువు, ఐహిక సుఖాలు, బంధుమిత్ర అనురాగాలు అశాశ్వతమైనవని,
వీరబ్రహ్మేంద్రస్వామిని ఆరాధించడం ద్వారా మాత్రమే సంసార బంధాల నుండి ముక్తి
లభిస్తుందనే వైరాగ్య భావన పద్యాల రూపంలో పొందుపరచబడింది. సంభాషణలు, కంద
పద్యాలు, మత్తేభాలు మరియు శార్దూల విక్రీడితాల ద్వారా భక్తి రసము నిండిన
వాతావరణం సృష్టించబడింది. ప్రసన్నమైన శైలి, నాటకీయ సన్నివేశాలు మరియు
యోగీశ్వరుని వైభవాన్ని చాటే పద్యాలతో ఈ రూపకం ఆధ్యాత్మిక నాటక సాహిత్యంలో
తనదైన ప్రత్యేక స్థానాన్ని పొందింది.
4. Key Text Passages (కీలక ఘట్టాలు / పాఠ్య భాగాల విశ్లేషణ)
* "ఒక చిన్న మాట (పీఠిక)": నాటకమంతా చక్కని భాషలో వ్రాసి, పీఠికను సరళ
వ్యావహారికంలో రాయడం గురించి ప్రస్తావిస్తూ, అర్ధజ్ఞానంతో విమర్శించే వారి
ధోరణిని పీఠికలో చర్చించారు.
* వీరబ్రహ్మేంద్రస్వామి తత్వ నిరూపణ: పోతులూరు వీరబ్రహ్మం గారు కేవలం
విశ్వబ్రాహ్మణుల గురువు మాత్రమే కాదని, ఆయన హరిహర భేదం లేని పరబ్రహ్మ
స్వరూపుడని నాటక పాత్రల ద్వారా స్పష్టం చేయడం.
* వైరాగ్య పద్యం: "తనువుల్ శాశ్వతమా మాయకో నికిత మాంధాతాదిభూమీశ్వరుల్..."
అంటూ ఐహిక వైభవాలు, సంసార బంధాలు అశాశ్వతమని, వీరవస్తువు (బ్రహ్మం)ని
సంభావించి పూజించమని వర్ణించే ఘట్టం.
5. English Summary
{ANCHOR_ENGLISH_SUMMARY}
"Sri Virat Pothuluru Veerabrahmendra Swami Vari Charitramu: Natakamu" is a
Telugu devotional drama authored by Pandit Dronamraju Sitaramarao. The work
dramatizes the life, spiritual teachings, and divine play of Sri
Veerabrahmendra Swami, a revered saint and mystic philosopher.
In the introductory preface titled "Oka Chinna Mata," the author addresses
the linguistic choices of the play, opting for formal language in the
dramatic text while engaging in a conversational tone for the preface. A
central thematic focus of the text is dismantling narrow sectarian views
surrounding the saint. The author emphasizes that Veerabrahmendra Swami is
not restricted as a spiritual guide to a single community, but is an avatar
representing the unity of Hari and Hara (Vishnu and Shiva), offering
spiritual liberation to all seekers regardless of caste or social
background.
The dramatic narrative integrates classical verses (padyalu) and dialogues
that underline core Vedantic principles, such as the transience of physical
existence, worldly wealth, and familial ties. Through expressive verse
structures, the play highlights the necessity of detachment from worldly
illusions (maya) and total surrender to the divine grace of the guru. The
literary construction blends dramatic storytelling with devotional
philosophy, aiming to instruct and inspire the audience in spiritual wisdom
and moral living.