చాటూక్తి రత్నాకరము4314

1. Work-Level Metadata (గ్రంథ స్థాయి వివరాలు)
* P1476 (Title / శీర్షిక): చాటూక్తి రత్నాకరము

చాటుక్తిరత్నకరమూ4314

చాటుక్తిరత్నకరమూ4314

* P1680 (Subtitle / ఉపశీర్షిక): NA
* P170 (Creator / Author / గ్రంథకర్త): చల్లా పిచ్చయ్య శాస్త్రి (అభినవ
జయదేవ)
* P50 (Author / రచయిత): చల్లా పిచ్చయ్య శాస్త్రి
* P11105 (Annotator / వ్యాఖ్యానకర్త): NA
* P123 (Publisher / ప్రచురణకర్త): NA
* P655 (Translator / అనువాదకుడు): NA
* P98 (Editor / సంపాదకుడు): NA
* P767 (Contributor / సహకారి): NA
* P872 (Printer / ముద్రాపకుడు): ముదిగొండ సుబ్రహ్మణ్యశర్మ
* P2679 (Foreword Author / ముందుమాట రచయిత): NA
* P2680 (Afterword Author / వెనుకమాట రచయిత): NA
* Financial Sponsor / Patron (పోషకులు / ఆర్థిక సహాయం): NA
Identification & Bibliographic Numbers
* P212 (ISBN-13): NA
* P957 (ISBN-10): NA
* P243 (OCLC): NA
* P675 (Google Books ID): NA
* P648 (Open Library ID): NA
* P2034 (Gutenberg ID): NA
* P724 (Internet Archive ID): NA
* P8383 (Goodreads ID): NA
* P6721 (K10plus ID): NA
* Total Dewey Decimal Classification (DDC): NA
* Universal Decimal Classification (UDC): NA
Edition, Physical & Commercial Context
* P407 (Language): Q8097 (Telugu)
* P291 (Place of Publication / ప్రచురణ ప్రాంతం): తెనాలి
* P577 (Publication Date / ప్రచురణ తేదీ): 1957
* P1104 (Number of Pages / పేజీల సంఖ్య): NA
* P2635 (Number of Volumes / సంపుటాల సంఖ్య): NA
* P393 (Edition / ముద్రణ): NA
* Copies Printed (ప్రతుల సంఖ్య): NA
* Price (Printed Price / వెల): 2.2.0 (రూ. 2 - ఆణాలు 2)
* P437 (Format / Paper Quality / ప్రతి రూపం): Print
* Koha_Cost: NA
2. Work Summary (గ్రంథ సంక్షిప్త పరిచయం)
ఈ గ్రంథము "చాటూక్తి రత్నాకరము", దీనిని 'అభినవ జయదేవ' బిరుదాంకితులైన చల్లా
పిచ్చయ్య శాస్త్రి గారు రచించారు. ఇది వివిధ చాటు పద్యాలు, సభా పద్యాలు,
ముక్తకాలు మరియు వర్ణనాత్మక పద్యాల సంకలనం. ముదిగొండ సుబ్రహ్మణ్యశర్మ గారిచే
తెనాలిలో 1957వ సంవత్సరంలో ప్రచురించబడింది.
గ్రంథంలో కవిత్వం యొక్క లక్షణాలు, కవితా నియమాలు, రస సిద్ధాంతం మరియు ప్రఖ్యాత
వాగ్గేయకారుడు త్యాగరాజు పై రాసిన స్తుతి పద్యాలు, కృష్ణ లీలలు, రాధాకృష్ణుల
ప్రణయ వర్ణనలు చోటుచేసుకున్నాయి. సంస్కృతంలోని శార్ఙ్గధర పద్ధతి, సుభాషిత
రత్నావళి వంటి చాటు సంకలనాల రీతిలో తెలుగులో సమగ్రంగా చాటువులను, ముక్తకాలను
భద్రపరిచే లక్ష్యంతో ఈ కృతి రూపొందించబడింది.
3. Literary / Historical Essay (సాహిత్య / చారిత్రక వ్యాసము)
తెలుగు సాహిత్యంలో చాటువులకు (చాటూక్తులకు) విశిష్టమైన స్థానం ఉంది. ఆశువుగా,
సందర్భోచితంగా చెప్పే ముక్తకాలు పాఠకుల మదిలో చిరస్థాయిగా నిలిచిపోతాయి.
'అభినవ జయదేవ' చల్లా పిచ్చయ్య శాస్త్రి గారు రచించిన "చాటూక్తి రత్నాకరము"
గ్రంథం నాటి కవుల మనోధోరణిని, రసాస్వాదనను ప్రతిబింబించే అపూర్వమైన పద్య
సంకలనం. సంస్కృత వాఙ్మయంలో శార్ఙ్గధర పద్ధతి వంటి సుభాషిత కోశాలు ప్రసిద్ధి
చెందినట్లే, తెలుగులో కూడా చాటు పద్యాలను మరియు స్వతంత్ర ముక్తకాలను ఒకచోట
చేర్చి భద్రపరచాలనే సంకల్పం ఈ గ్రంథంలో కనిపిస్తుంది.
కవి ఇందులో కవితా స్వరూప బలాన్ని, రసాత్మకతను విస్తృతంగా వర్ణించారు. భగవంతుని
అర్చనకు పనికిరాని కవిత ఎంత వినసొంపుగా ఉన్నా నీరసమేనని, రసజ్ఞులకు నచ్చే
రీతిలో మెలకువతో కవనం సాగాలని స్పష్టం చేశారు. అంతేకాకుండా, సంగీత
క్షీరసాగరమైన శ్రీ త్యాగరాజ స్వామిని స్మరిస్తూ ఆయన కీర్తనలలోని రాగాలను
(తోడి, బిలహరి, ముఖారి, మోహన) పద్యాలలో శ్లేషగా మలచి సమర్పించిన స్తుతి
పద్యాలు కవి యొక్క పాండిత్యానికి అద్దం పడతాయి.
ఈ గ్రంథంలో శృంగార, భక్తి రసాల మేళవింపుతో పాటు గోపికల విరహ వేదన,
శ్రీకృష్ణుని మురళీ గానం, రాధాకృష్ణుల ప్రణయ ఘట్టాలు చాటువుల రూపంలో మనోహరంగా
వర్ణించబడ్డాయి. సందర్భోచితమైన భాషా ప్రయోగం, ధారాశుద్ధి, మరియు రసభావ శబలత ఈ
గ్రంథంలో ప్రధానంగా గోచరిస్తాయి. తెలుగు చాటు సాహిత్య చరిత్రలో, ముక్తక
సంప్రదాయాన్ని నిలబెట్టిన గ్రంథాలలో "చాటూక్తి రత్నాకరము" విశిష్టమైనదిగా
నిలుస్తుంది.
4. Key Text Passages (కీలక ఘట్టాలు / పాఠ్య భాగాల విశ్లేషణ)
* కవితా నియమము: "ఏ రసమేని గీత జగదీశ నమర్చితమించు గానిచో నీరసమౌను నెంత
చెవికెక్కగ విన్చిన..." అని పేర్కొంటూ భగవదర్పణము కాని కవిత నీరసమైనదని
వివరించడం.
* త్యాగరాజ స్తుతి (రాగ శ్లేష): "కులుకుచు నెడనెడ గిలిగింత కలిగి పోకల 'తోడి'
రక్తి భావలత బెరయ... గడు ను 'బ్బిలహరి' యై..." అంటూ త్యాగరాజు కీర్తనల రాగాలను
సమర్ధవంతంగా పద్యాలలో పొందుపరచడం.
* కృష్ణ లీలలు & ప్రణయ వర్ణనలు: గోపికల మనోభావాలు, శ్రీకృష్ణుని విరహంలో
వస్త్రాలు, వేణుగానం మరియు ఆభరణాల ప్రసక్తితో కూడిన చాటు పద్య వర్ణనలు.
5. English Summary
{ANCHOR_ENGLISH_SUMMARY}
"Chatukti Ratnakaramu" is an anthology of poetic verses (chatukulu and
muktakas) authored by Challa Pichayya Sastri, who held the title 'Abhinava
Jayadeva'. Published in Tenali in 1957 by Mudigonda Subrahmanya Sarma, this
compilation represents a rich tradition of independent, contextual, and
impromptu verse compositions in Telugu literature. Modeled after classical
Sanskrit anthologies such as the Sarangadhara Paddhati and Subhashita
Ratnakara, the work aims to collect and preserve stray verses characterized
by aesthetic merit, devotion, and poetic wit.
The primary thematic concern of the text spans aesthetic philosophy,
devotional homage, and romantic motifs. Sastri outlines the essential
qualifications of poetry (kavita niyamamu), emphasizing that literary
compositions must possess inherent emotional resonance (rasa) and divine
dedication to touch the hearts of discerning critics (rasajnas). A notable
feature of the collection is the author's devotional eulogy to Saint
Tyagaraja, where classical Carnatic ragas—such as Todi, Bilahari, Mukhari,
and Mohana—are intricately woven into poetic figures of speech to highlight
the spiritual and musical depth of Tyagaraja's compositions.
Additionally, the work incorporates vivid lyrical depictions of Lord
Krishna, highlighting themes of divine love, the pangs of separation
(viraha) felt by the Gopis, and pastoral imagery centered on the fluting
Krishna. The collection caters to scholars of Telugu literature, lovers of
traditional poetry, and practitioners of Avadhana art who appreciate
wordplay, rhythmic fluency, and classical meter. Through its structured
arrangement of standalone verses, "Chatukti Ratnakaramu" serves as a
valuable primary source for understanding mid-20th-century Telugu poetic
sensibilities and the enduring legacy of the Chatu tradition.