ముక్తావళి4324

* శీర్షిక & ప్రాథమిక గుర్తింపు విభాగం (Title & Basic Identification Block)
* పుస్తకం పూర్తి పేరు (తెలుగులో): ముక్తావళి

ముక్తావళి4324

* Title in English Transliteration: Mukthavali
* ఉపశీర్షిక (Subtitle): NA
* ప్రత్యామ్నాయ / ఇతర పేర్లు (Alternate/Variant Titles): NA
* గ్రంథ రూపం / వర్గం (Category/Genre): పద్య కావ్యం / వంశచరిత్ర /
ఆధ్యాత్మికం
* రచయిత, సంపాదకులు & ఇతర కర్తల వివరాలు (Author & Contributor Details)
* రచయిత పూర్తి పేరు: ఏనుగు అబ్జరాజు (స్వీయ వంశచరిత్ర ప్రకారము ఏనుగు
లక్ష్మణకవి వంశజులు)
* కలం పేరు / బిరుదులు (Pen Name / Titles): NA
* రచయిత కాలం / జీవిత కాలం (Birth-Death Dates): రచన పూర్తి చేసిన తేదీ:
08-10-1943
* జన్మస్థలం / నివాసం: NA
* విద్యా అర్హతలు & వృత్తి: NA
* సమకాలీన రచనలు / ఇతర ముఖ్య કૃతులు: NA
* ఇతర కర్తల వివరాలు (Contributors): కృతిప్రోత్సాహకర్తలు - శ్రీ వత్సవాయ
సోమరాజు గారు
* సంపాదకుడు (Editor): NA
* అనువాదకుడు (Translator): NA
* చిత్రకారుడు / ముఖచిత్ర డిజైనర్ (Illustrator/Cover Artist): NA
* ముందుమాట / పీఠిక రచయిత (Foreword/Introduction Author): బ్రహ్మశ్రీ వంగోలు
వేంకట రంగయ్య పంతులు B.A., B.L. (నెల్లూరు) మరియు పండూరి బంగారయ్య
(రాజమహేంద్రవరము)
* రచయిత పరిచయ వ్యాసం (Author Note): ఈ గ్రంథ రచయిత ఏనుగు అబ్జరాజు గారు
ప్రసిద్ధ ఆంధ్ర మహాకవి ఏనుగు లక్ష్మణకవి వంశానికి చెందినవారు. వీరు తమ
పూర్వీకుల చరిత్రను, ఏనుగు లక్ష్మణకవి గారి వంశావళిని మరియు తమ వంశాన్ని
పోషించిన పెద్దాపురం సంస్థానాధీశులైన శ్రీ వత్సవాయ తిమ్మ జగపతి మహారాజు గారి
సత్కీర్తిని భవిష్యత్తు తరాలకు అందించడానికి ఈ ముక్తావళి కావ్యమును 1943లో
రచించారు. వీరు తమ కుటుంబ మూలాలను, ప్రాచీన లేఖనాలను పరిశోధించి ఈ వంశచరిత్ర
కావ్యంగా మలచడంలో విశేషమైన శ్రద్ధ వహించారు.
* సాహిత్య, విషయ & సామాజిక విశ్లేషణ (Literary, Content & Critical Analysis)
* పరిచయం & నేపధ్యం (Introduction & Context): 'ముక్తావళి' అనేది 20వ
శతాబ్దపు మధ్యకాలంలో (1943లో వ్రాయబడి) వెలువడిన ఒక విశిష్టమైన వంశచరిత్ర పద్య
కావ్యం. ప్రసిద్ధ భర్తృహరి సుభాషిత రత్నావళి తెలుగు అనువాదకుడైన ఏనుగు
లక్ష్మణకవి వంశానికి చెందిన ఏనుగు అబ్జరాజు గారు తమ పూర్వీకుల సత్కీర్తిని,
వంశ మూలాలను కాపాడడం కోసం ఈ గ్రంథాన్ని పొందుపరిచారు.
* రచయిత అంతరంగం & సంకల్పం (Author's Intent & Purpose): రచయిత తెలిపిన
'విన్నపము' ప్రకారం, తమ వంశ మూలపురుషుడైన పైడిపాటి సింగనమంత్రి నుండి నేటివరకు
ఉన్న వంశపరంపరను, ఏనుగు అగ్రహారాన్ని పొందిన వృత్తాంతాన్ని వెలికితీసి 37
పాదముల సీసమాలికతో పాటు పద్యాల రూపంలో సమర్పించడమే ప్రధాన సంకల్పం. అలాగే
పూర్వం తమ వంశాన్ని ఆదరించి భూదానాలు, అగ్రహారాలు ఇచ్చిన పెద్దాపురం
సంస్థానాధీశులైన శ్రీ తిమ్మ జగపతి మహారాజు వంశ స్మరణను గావించి కృతజ్ఞత
చాటుకోవడం కూడా ఈ రచన ముఖ్య లక్ష్యం.
* ప్రధాన విషయ సారాంశం (Core Summary & Key Themes):
* కథాంశం/భావజాలం: ఈ కావ్యము ఐదు భాగాలుగా విభజించబడింది — 1) ఉద్దేశము, 2)
విజ్ఞప్తి, 3) ఆశీస్సు, 4) కృతి, 5) కృత్యాది. ఇందులో తూర్పుగోదావరి జిల్లా
పెద్దాడ గ్రామంలో వెలసిన శ్రీ సోమేశ్వరలింగమూర్తి స్తోత్రాలు, ఈశ్వరుని
ప్రార్థనలు, సత్కవి ప్రశంసలు అంతర్లీనంగా ఉంటాయి.
* వంశావళి వివరాలు: పైడిపాటి సింగనమంత్రి, జలపాల సచివుడు, ఏనుగు లక్ష్మణకవి
మరియు ఇతర వంశజుల వివరాలను సీస పద్యాలు, తేటగీతుల్లో వివరించడమైనది.
కాండ్రేగుల గ్రామంలో శ్రీరాముని ఆలయానికి భూదానం చేసిన శ్రీవత్సవాయ వంశజులైన
సింహాద్రిరాజు, రంగరాజు, సూరాంబ దంపతుల ధర్మ గుణాలు, సత్యనిష్ఠ ఇందులో
వర్ణించబడ్డాయి.
* సామాజిక ప్రతిఫలనం: నాటి జమీందారీ/సంస్థానాల పోషణ, కవులకు ఇచ్చిన
అగ్రహారాలు, సమాజంలో పండితులకు లభించిన గౌరవ మర్యాదలు మరియు బ్రాహ్మణ నియోగి
కుటుంబాల వలసలు, ఇంటిపేర్ల ఆవిర్భావ చారిత్రక అంశాలు ఈ గ్రంథంలో
ప్రతిబింబిస్తాయి.
* భాషా శైలి & వ్యాకరణ విశ్లేషణ (Language Style & Literary Tropes): ఈ
కావ్యం సుబోధకమైన గ్రాంథిక భాషలో, ప్రౌఢ రసవత్తర పద్య అమరికతో సాగింది. పండూరి
బంగారయ్య గారి అభిప్రాయం ప్రకారం ఇందులో లలితమైన భాష, ధారాశుద్ధి, అర్థవ్యక్తి
వంటి ఉత్తమ గుణాలు ప్రత్యక్షమవుతాయి. కవి శ్లేషలను, శబ్దాలంకారాలను, సీస
పద్యాలను మరియు కంద పద్యాలను ఎంతో నైపుణ్యంతో ఉపయోగించారు.
* పరిశోధనాత్మక & సాంస్కృతిక ప్రాముఖ్యత (Research & Cultural Value): తెలుగు
సాహిత్య చరిత్రలో ఏనుగు లక్ష్మణకవికి ఉన్న ప్రాధాన్యత దృష్ట్యా, ఆయన వంశ మూలాల
గురించి లభించే ప్రామాణికమైన ఆధార గ్రంథాల్లో ఇది ఒకటి. పీఠికాకర్త వంగోలు
వేంకట రంగయ్య పంతులు గారు పైడిపాటి, ఏనుగు ఇంటిపేర్ల ఆవిర్భావం, గోత్రాల
విభజన, మరియు రాజాధిరాజుల ఆస్థానాలలో నియోగి బ్రాహ్మణుల పాత్రపై విశ్లేషణాత్మక
పరిశోధనాత్మక విషయాలను వెల్లడించారు.
* ముగింపు & పాఠకుల మార్గదర్శి (Conclusion & Target Audience): ఈ గ్రంథం
వంశచరిత్రలను అధ్యయనం చేసే పరిశోధకులకు, ప్రాచీన మరియు ఆధునిక పద్య సాహిత్య
ప్రియులకు, తూర్పుగోదావరి జిల్లా సంస్థానాల చరిత్రను అధ్యయనం చేసే
విద్యార్థులకు అత్యంత ఉపయోగకరమైన ప్రామాణిక ఆధారం.
* విపుల సాంకేతిక మెటాడేటా (Technical Metadata - Wikidata & MARC Compatible)
* ప్రాథమిక వికీడేటా & కేటలాగ్ వివరాలు:
* P1476 (Title): ముక్తావళి
* P1680 (Subtitle): NA
* P31 (Instance of): Book / Poetry Collection
* Wikidata ID: NA
* P18 (Image/Cover Art): NA
* కర్తలు & సంస్థలు (Persons & Entities):
* P50 (Author): Enugu Abjaraju (ఏనుగు అబ్జరాజు)
* P110 (Illustrator): NA
* P11105 (Annotator): NA
* P655 (Translator): NA
* P98 (Editor): NA
* P767 (Contributor): Srivatsavaya Somaraju (శ్రీ వత్సవాయ సోమరాజు -
కృతిప్రోత్సాహకర్తలు)
* P2679 (Foreword Author): Vangolu Venkata Rangayya Pantulu & Panduri
Bangarayya
* P2680 (Afterword Author): NA
* P123 (Publisher): NA
* P872 (Printer / Press): NA
* గుర్తింపు సంఖ్యలు (Identifiers):
* P212 (ISBN-13): NA
* P957 (ISBN-10): NA
* P243 (OCLC Number): NA
* P675 (Google Books ID): NA
* P648 (Open Library ID): NA
* P2034 (Project Gutenberg ID): NA
* P724 (Internet Archive ID): NA
* P8383 (Goodreads Identifier): NA
* P6721 (K10plus PPN): NA
* సందర్భం, ముద్రణ & భౌతిక వివరాలు (Physical & Publication Details):
* P407 (Language): Telugu
* P291 (Place of Publication): Rajahmundry / Nellore (నుండి పీఠికలు
రాయబడ్డాయి)
* P577 (Publication Date / Year): Written on 08-10-1943
* P1104 (Page Count): NA
* P2635 (Number of Volumes): 1
* P393 (Edition Number): NA
* P1031 (Legal Citation / Registration No): NA
* P186 (Material Used): Paper / Digital PDF
* P437 (Distribution Format): Digital PDF
* Cost / Original Price (ధర): NA
* వర్గీకరణ & డిజిటల్ ఆర్కైవల్ ఫీల్డ్స్ (Classification & Archival Studies)
* Work_Genre_P136: Telugu Metrical Poetry / Genealogies / Historical Poetry
* Work_Subject_P921: Enugu Family Lineage, Enugu Lakshmana Kavi,
Peddapuram Kingdom, Srivatsavaya Dynasty
* Work_Country_P495: India
* Work_Movement_P135: Traditional Metrical Poetry Revival
* Work_Based_On_P144: Bhartrihari Subhashita Ratnavali & Family Records
* Dewey Decimal Classification (DDC) Number: 891.481 (Telugu Poetry) /
929.2 (Family Histories)
* Colon Classification (CC) Class Number: O15,1 (Telugu Literature)
* Koha Classification Tag / Call Number: NA
* Copyright Status / Public Domain: Public Domain
* English Academic Abstract & Metadata Summary
* Objective & Scope: Mukthavali is a historical Telugu metrical poetic
work composed by Enugu Abjaraju on October 8, 1943. The primary objective
of this text is to record the ancestral lineage of the famous Telugu poet
Enugu Lakshmana Kavi (translator of Bhartrihari's Subhashita Ratnavali) and
express gratitude toward the royal patrons of the Peddapuram estate,
specifically Maharaja Timma Jagapathi and the Srivatsavaya dynasty.
* Methodology & Content Overview: Divided into five sections—Objective
(Uddeshamu), Request (Vijnapti), Blessing (Ashissu), Dedication (Kriti),
and Preface (Krityadi)—the text incorporates 232 verses including a long
37-foot Seesa Malika. The author constructs the genealogy drawing from
ancient family manuscripts, land grant records, and literary references.
The narrative also highlights devotion to Lord Someswara of Peddada village
and acknowledges the philanthropic contributions of the Srivatsavaya rulers.
* Literary & Academic Significance: The work is academically valuable due
to its extensive introductory critical commentary by noted scholar Vangolu
Venkata Rangayya Pantulu (B.A., B.L.). The preface offers critical insights
into the etymology of Niyogi surname origins, sub-caste migrations, and
royal patronage in the Godavari and Nellore regions during the medieval and
early modern periods. The poetic execution exhibits classical meter
integrity, rhetorical fluency, and stylistic clarity.
* Recommendation: Highly recommended for literary historians, archivists
cataloging Telugu genealogical manuscripts, and scholars researching South
Indian royal patronage and early 20th-century metrical compositions.