శ్రీ దశావతారాష్టోత్తర శతనామావళిః (స వ్యాఖ్యా) -4367

శ్రీ దశావతారాష్టోత్తర శతనామావళిః (స వ్యాఖ్యా) -

శతనామావళి4367

దివ్య నామ సౌందర్యం, వ్యాఖ్యానామృత వర్షిణి
సాహిత్య / విషయ విశ్లేషణ వ్యాసం
పరిచయం
ఆంధ్రదేశంలో వెలసిన మహోజ్జ్వల విద్వత్కవులలో, అద్వైత వేదాంత పండితులలో
అగ్రగణ్యులైన శ్రీ బెల్లంకొండ రామరాయ కవీంద్రులు విరచించిన విశిష్ట స్తోత్ర
వ్యాఖ్యాన గ్రంథం "శ్రీ దశావతారాష్టోత్తర శతనామావళిః (స వ్యాఖ్యా)". ఈ గ్రంథం
హిందూ మత విజ్ఞానం, అష్టోత్తర శతనామావళి, స్తోత్రాలు మరియు వ్యాఖ్యాన విభాగం
(DDC: 294.543 - Hindu Worship, Prayers and Hymns) కిందికి వస్తుంది.
నరసరావుపేటకు చెందిన గ్రంథసంపాదకులు కవితా వేంకట సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి గారి
ద్వారా 'శ్రీరామ కవితా గ్రంథమాల'లోని స్తోత్రమంజరిలో 5, 6-వ కుసుమాలుగా,
ఒంగోలు పురజనుల ద్రవ్య సహాయంతో ఇది ముద్రించబడింది.
రచయిత అంతరంగం
బెల్లంకొండ రామరాయ కవీంద్రులు (1875-1914) అత్యల్ప ఆయుర్దాయంలోనే వందలాది
పండిత ప్రియమైన సంస్కృత కావ్యాలు, స్తోత్రాలు, అద్వైత వ్యాఖ్యానాలు రచించిన
అపార మేధావి. భగవంతుని దివ్య నామాలలోని నామసామర్థ్యాన్ని, అక్షర నియమాలను,
అంతర్లీనంగా ఉన్న పురాణ గాథలను లోకానికి వెల్లడించాలనే సంకల్పం వారిది.
అక్షరానుక్రమ నియమాలతో నామావళిని అల్లుతూనే, శాస్త్ర సమ్మతమైన అద్వైత సిద్ధాంత
భావాలను సవివర వ్యాఖ్యానంతో అందించడంలో వారి పండిత ప్రతిభ ప్రతిపాదనలోనూ
స్పష్టంగా వ్యక్తమవుతుంది.
పుస్తక సారాంశం / ప్రధానాంశం
ఈ గ్రంథం విష్ణుమూర్తి దివ్యమైన దశావతారాలలో మొదటివైన మత్స్య, కూర్మ, వరాహ
అవతారాలకు సంబంధించిన అష్టోత్తర శతనామాలను (108 నామాలు), వాటికి రామరాయ
కవీంద్రులు స్వయంగా రాసిన సంస్కృత వ్యాఖ్యానాన్ని మరియు పూజానుకూలమైన
నామావళిని సమగ్రంగా పొందుపరిచింది.
గ్రంథంలో ప్రతి అవతారానికీ ఒక విశిష్టమైన అక్షర నియమం (ఆల్ఫాబెటిక్ ప్రాస)
పాటించడమే ఇందలి ప్రధాన వైశిష్ట్యం:
* మకారాది మత్స్యాష్టోత్తర శతనామ స్తోత్రము & వ్యాఖ్య: మత్స్యావతారానికి
సంబంధించిన 108 నామాలు 'మ' అనే అక్షరంతో ప్రారంభమవుతాయి. "మత్స్యో
మహాలయాంభోధిసంచారీ మనుపాలకః" అంటూ మొదలయ్యే ఈ నామాల్లో ప్రళయ సముద్రంలో
మనువును, సత్యవ్రతుని రక్షించడం, సోమకాసురుని సంహరించి వేదాలను రక్షించడం,
బ్రహ్మదేవుని విచారాన్ని తొలగించడం వంటి పురాణ ఘట్టాలను సంస్కృతంలో లలితంగా
వ్యాఖ్యానించారు.
* కకారాది కూర్మాష్టోత్తర శతనామ స్తోత్రము & వ్యాఖ్య: కూర్మావతార నామాలన్నీ
'క' అనే అక్షరంతోనే ప్రారంభమవుతాయి. "కమఠః కంధిమధ్యస్థః కరుణావరుణాలయః /
కులాచలసముద్ధర్తా కుండలీంద్రసీమాశ్రయః" అని మందర పర్వతాన్ని వీపుపై ధరించడం,
దేవదానవులు క్షీరసాగరాన్ని మథిస్తున్నప్పుడు ఘర్షణకు ఉపశమనం పొందడం, కాలాన్ని,
కాలకూట విష తీవ్రతను జయించడం వంటి కథాంశాలు వ్యాఖ్యానంలో చర్చించబడ్డాయి.
* వకారాది వరాహాష్టోత్తర శతనామ స్తోత్రము & వ్యాఖ్య: వరాహావతార నామ మాలిక 'వ'
అక్షరానుక్రమంలో నడుస్తుంది. "శ్వేతవరాహకల్ప..." అని భూదేవిని ఉద్ధరించడం,
హిరణ్యాక్షుని సంహరించడం, బ్రహ్మాది దేవతల సంశయాలను తీర్చడం వంటి అంశాలు
పండితపోష్యమైన వ్యాఖ్యానంతో ప్రసిద్ధికెక్కినవి.
స్తోత్ర శ్లోకాలతో పాటు పాఠకులు, ఉపాసకులు అర్చనలు చేయడానికి వీలుగా ప్రతి
భాగం చివర "ఓం మత్స్యాయ నమః", "ఓం కమఠాయ నమః" వంటి 108 నామావళులను విడివిడిగా
ముద్రించారు.
శైలి మరియు విశ్లేషణ
రామరాయ కవీంద్రుల సంస్కృత శైలి ప్రౌఢమైనది, సమాస భూయిష్టమైనది మరియు అత్యంత
లలితమైన శబ్దాలంకారాలతో శోభిల్లేది. నామావళిలో అక్షర నియమాన్ని (ఏకాక్షరాది
నియమం) నిలుపుకుంటూనే అర్థపుష్టి చెడకుండా రాసే మంత్రసదృశమైన శైలి వీరిది.
వ్యాఖ్యానంలో వ్యాకరణాంశాలను, ధాతురూపాలను మరియు అద్వైత వేదాంత పరిభాషను
చర్చిస్తూ సరళమైన వివరణను అందించడం విశేషం.
ముగింపు
సంస్కృత స్తోత్ర సాహిత్యాన్ని, బెల్లంకొండ రామరాయ కవీంద్రుల రచనలను అధ్యయనం
చేసే పరిశోధకులకు, ఆధ్యాత్మిక సాధకులకు మరియు ఉపాసకులకు ఈ గ్రంథం ఒక దివ్య
నిధి. భగవన్నామ స్మరణతో పాటు ఆధ్యాత్మిక తత్త్వాన్ని తెలుసుకోవడానికి ప్రతి
ఒక్కరూ చదవదగిన అమూల్యమైన గ్రంథమిది.
పుస్తక సమగ్ర సమాచారం (Technical Metadata)
ప్రాథమిక వివరాలు (Basic Info):
* P1476 (Title): శ్రీ దశావతారాష్టోత్తర శతనామావళిః (స వ్యాఖ్యా)
* P1680 (Subtitle): మకారాది మత్స్య, కకారాది కూర్మ, వకారాది వరాహాష్టోత్తర
శతనామస్తోత్ర వ్యాఖ్యానావళి
* P31 (Instance of): Book
* Wikidata ID: NA
* P18 (Image/Cover): NA
వ్యక్తులు (People):
* P50 (Author): బెల్లంకొండ రామరాయ కవీన్ద్ర
* P110 (Illustrator): NA
* P11105 (Annotator): బెల్లంకొండ రామరాయ కవీన్ద్ర
* P123 (Publisher): శ్రీరామ కవితా గ్రన్థమాలా, సరసరావుపేట
* P655 (Translator): NA
* P98 (Editor): కవితా వేంకట సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి
* P767 (Contributor): ఒంగోలు పురజనులు (ద్రవ్యసాహాయ్యము)
* P872 (Printer): NA
* P2679 (Foreword Author): NA
* P2680 (Afterword Author): NA
గుర్తింపు సంఖ్యలు (IDs):
* P212 (ISBN-13): NA
* P957 (ISBN-10): NA
* P243 (OCLC): NA
* P675 (Google Books ID): NA
* P648 (Open Library): NA
* P2034 (Gutenberg): NA
* P724 (Internet Archive): NA
* P8383 (Goodreads): NA
* P6721 (K10plus): NA
సందర్భం & ముద్రణ (Context & Edition):
* P407 (Language): Sanskrit (in Telugu script)
* P291 (Place of Publication): Narasaraopet / Ongole
* P577 (Pub Date): 18-12-1955 (గ్రంథాలయ దాఖలు తేదీ)
* P1104 (Pages): NA
* P2635 (Volumes): 1
* P393 (Edition): NA
* P1031 (Legal Citation): NA
* P186 (Material): Paper
* P437 (Format): Printed Book
అదనపు వివరాలు (Extended Fields)
* Work_Genre_P136: స్తోత్ర సాహిత్యము / వ్యాఖ్యాన గ్రంథము (294.543 - Hindu
Worship & Hymns)
* Work_Subject_P921: శ్రీమహావిష్ణు దశావతారములు, మత్స్యావతారము,
కూర్మావతారము, వరాహావతారము, అష్టోత్తర శతనామావళి, సంస్కృత వ్యాఖ్యానము
* Work_Country_P495: India
* Work_Movement_P135: సంస్కృత భక్తి సాహిత్యం / అద్వైత వేదాంత సంప్రదాయం
* Work_Based_On_P144: పురాణములు, సంస్కృత స్తోత్ర సంప్రదాయము
* Koha_Cost: NA
* Total Dewey Decimal Classification – DDC ID: 294.543
English Summary
"Sri Dashavatarashtottara Shatanamavali (Sa Vyakhya)" is a erudite Sanskrit
devotional work composed by the celebrated scholar-poet Bellamkonda
Ramaraya Kaveendra. Edited by Kavitha Venkata Subrahmanya Sastri and
published under the 'Sri Rama Kavitha Granthamala' series from Narasaraopet
with the financial support of the citizens of Ongole, this volume falls
under Hindu Worship, Hymns, and Prayers (DDC: 294.543).
The book features a unique linguistic structure where the 108 names
(Ashtottara Shatanamavali) of Lord Vishnu's avatars are composed following
specific alphabetic alliterations. The volume incorporates the first three
avatars:
* Matsya Avatara: All 108 names begin with the Sanskrit letter 'Ma'
(Makaradi), recounting the rescue of King Satyavrata, the protection of the
Vedas, and the defeat of the demon Somaka.
* Kurma Avatara: All 108 names begin with the letter 'Ka' (Kakaradi),
glorifying the cosmic tortoise that supported Mount Mandara during the
churning of the ocean (Samudra Manthan).
* Varaha Avatara: All 108 names begin with the letter 'Va' (Vakaradi),
celebrating the boar incarnation that lifted the Earth from the cosmic
ocean and defeated Hiranyaksha.
Each name is accompanied by an insightful Sanskrit commentary (Vyakhya)
written by Ramaraya Kaveendra himself, elucidating grammatical roots,
puranic references, and Advaita Vedanta philosophy. Additionally, dedicated
lists of ritualistic invocations (e.g., "Om Matsyaya Namah") are provided
for daily worship. Characterized by high literary rigor, poetic elegance,
and profound theological insights, this work serves as an invaluable
resource for researchers of Sanskrit devotional literature, practitioners
of Hindu rituals, and devotees of Lord Vishnu.