శతపత్రము - ఆధునిక భావనా వైవిధ్యం, లఘుకావ్య సౌందర్యం4368

శతపత్రము - ఆధునిక భావనా వైవిధ్యం, లఘుకావ్య సౌందర్యం

శతపత్రము 4368

సాహిత్య / విషయ విశ్లేషణ వ్యాసం
పరిచయం
ఆధునిక తెలుగు సాహిత్యంలో లఘుకావ్యాలకు, ముక్తకాలకు విశిష్టమైన స్థానం ఉంది. ఆ
కోవకు చెందిన రమణీయమైన కవితా సంకలనమే శ్రీ పైడిపాటి సుబ్బరామశాస్త్రి గారు
రచించిన "శతపత్రము". ఈ గ్రంథం ప్రధానంగా ఆధునిక తెలుగు కవిత్వం,
ముక్తక/లఘుకావ్యాల విభాగం (DDC: 894.8271 - Telugu Poetry) కిందికి వస్తుంది.
1959లో విజయవాడ దివ్యజ్ఞాన సమాజ భవనంలో 'సరస్వతీ సామ్రాజ్యం' ఆధ్వర్యంలో
జరిగిన సభలో ఈ కృత్యావిష్కరణ జరిగింది. రచయిత తన గురుతుల్యులు, యుగకర్త అయిన
కవిసమ్రాట్ శ్రీ విశ్వనాథ సత్యనారాయణ గారికి ఈ కావ్యమును కృతిగా సమర్పించడం
దీని ప్రత్యేకత.
రచయిత అంతరంగం
శ్రీ పైడిపాటి సుబ్బరామశాస్త్రి గారు విజయవాడలోని ఓరియంటల్ కాలేజిలో
అధ్యాపకులుగా సేవలందించిన పండితులు మరియు కవి. సంప్రదాయ సాహిత్యంపై,
వ్యాకరణంపై గాఢమైన పట్టు ఉన్నప్పటికీ, సమాజంలోని విభిన్న ప్రవర్తనలను, ఆధునిక
నాగరకతలోని వ్యంగ్యాలను చమత్కారంతో పద్యబద్ధం చేయగల నైపుణ్యం వీరి సొంతం.
విశ్వనాథ సత్యనారాయణ గారిని యుగకర్తగా సంభావించి, వారిపై ఉన్న అపారమైన
భక్తిప్రపత్తులతో ఈ కృతిని అంకితమిచ్చి ధన్యత చెందారు.
పుస్తక సారాంశం / ప్రధానాంశం
'శతపత్రము' (నూరు రేకులు గల పద్మము) అనే పేరుకు తగినట్లుగానే, అనేక స్వతంత్ర
భావాలు కలిగిన రమణీయమైన పద్యాల సంకలనం ఇది. ఇందులో మానవ జీవితంలోని వివిధ
ఘట్టాలు, శృంగార భావాలు, ఆధునిక సమాజంలోని వ్యంగ్య సంఘటనలు, సామాజిక
వైపరిత్యాలు అతి వర్ణనాత్మకంగా, చమత్కారభరితంగా చిత్రీకరించబడ్డాయి.
గ్రంథారంభంలో కృతిపోషకులైన శ్రీ విశ్వనాథ సత్యనారాయణ గారి ప్రశంసా పూర్వక
పద్యాలు, కృతిస్వీకరణ సందర్భంలో విశ్వనాథవారు మరియు ఇతర ప్రముఖులు చేసిన
ప్రసంగాల వివరాలు ఉన్నాయి. తదనంతరం వచ్చే పద్యాలలో కవి విభిన్న సన్నివేశాలను
కళ్ళకు కట్టినట్లు చూపించారు:
* ఆధునిక జీవనం & దుస్తుల వ్యంగ్యం: సీమచీర కట్టుకున్న చిన్నదాని హోయలు,
వడుకునూలు (ఖద్దరు) కట్టుకునే ప్రియుడి ప్రవర్తన, దంతాల సొగసు, రంగు వేసిన
కురుల మెరుపులు వంటి విశేషాలను హాస్యంగా వర్ణించారు.
* రైలు ప్రయాణ దృశ్యం: రైలు కదులుతున్నప్పుడు క్రిందినున్న నాగరిక రమణి
ప్రియునికి 'ఛీరియూ' (Cheerio) అంటూ చేయి నెత్తడం, పక్కనే ఉన్న పల్లెపడుచు తన
పెనిమిటికి 'ఓలయా! బద్దిరమ్మ' అని చెయ్యి వత్తడం వంటి ఆధునిక-పల్లె వాతావరణాల
వ్యత్యాసాన్ని చిత్రించారు.
* సినిమా విరామ ఘట్టం: థియేటర్లలో విరామ వేళల్లో ప్రేమికుల చూపులు, మన్మథుని
బాణాల ప్రయోగం వంటి సరస సన్నివేశాలు పద్యాల్లో చోటుచేసుకున్నాయి.
* సామాజిక మరియు పౌరాణిక వ్యంగ్యం: భారతం మొత్తం ముమ్మారు విన్న ఒక చాన,
"ద్రౌపది ఐదుగురు పతులను పొంది ఎంత ధన్యురాలు" అని వ్యాఖ్యానించడం వంటి
అమాయకపు విశేషాలు, తాటికల్లు తాగే మామలతో అల్లుళ్ల సంభాషణలు, మండుటెండలో
చలివేంద్రమే స్వర్గమని భావించడం వంటి లౌకిక అంశాలు ఇందులో ప్రతిబింబిస్తాయి.
శైలి మరియు విశ్లేషణ
శ్రీ పైడిపాటి సుబ్బరామశాస్త్రి గారి పద్య శైలి అత్యంత సరళమైనది, సుబోధకమైనది,
మరియు శ్రావ్యమైనది. ప్రాచీన పద్య ఛందస్సులను ఉపయోగిస్తూనే, ఆనాటి వాడుక భాషా
పదాలను, ఆంగ్ల పదాలను (ఉదాహరణకు: ఛీరియూ, సినిమా) పద్యంలో సమర్థవంతంగా
ఇమిడ్చారు. ప్రతీ పద్యంలోనూ ఒక చిన్న కథ లేదా ఒక విలక్షణమైన భావం దాగి ఉండి
పాఠకుడికి మళ్ళీ మళ్ళీ చదవాలనే అభిలాషను కలిగిస్తుంది.
ముగింపు
ఆధునిక పద్య కవిత్వాన్ని, వ్యంగ్య మరియు సరస భావాలను ఆస్వాదించాలనుకునే సాధారణ
పాఠకులకు, లఘుకావ్య ప్రక్రియను అధ్యయనం చేసే పరిశోధకులకు "శతపత్రము" ఒక చక్కని
విందు. భాషపై పట్టు, భావంలో చమత్కారం సమపాళ్లలో కుదిరిన ఈ కావ్యం తప్పక
చదవదగినది.
పుస్తక సమగ్ర సమాచారం (Technical Metadata)
ప్రాథమిక వివరాలు (Basic Info):
* P1476 (Title): శతపత్రము
* P1680 (Subtitle): NA
* P31 (Instance of): Book
* Wikidata ID: NA
* P18 (Image/Cover): NA
వ్యక్తులు (People):
* P50 (Author): పైడిపాటి సుబ్బరామశాస్త్రి
* P110 (Illustrator): NA
* P11105 (Annotator): NA
* P123 (Publisher): ప్రజా సేవ (సభ నిర్వహణ: సరస్వతీ సామ్రాజ్యం)
* P655 (Translator): NA
* P98 (Editor): NA
* P767 (Contributor): డా. జంధ్యాల దక్షిణామూర్తి, దోమా వెంకటస్వామి గుప్త,
అయ్యంకి వెంకట రమణయ్య
* P872 (Printer): NA
* P2679 (Foreword Author): విశ్వనాథ సత్యనారాయణ
* P2680 (Afterword Author): NA
గుర్తింపు సంఖ్యలు (IDs):
* P212 (ISBN-13): NA
* P957 (ISBN-10): NA
* P243 (OCLC): NA
* P675 (Google Books ID): NA
* P648 (Open Library): NA
* P2034 (Gutenberg): NA
* P724 (Internet Archive): NA
* P8383 (Goodreads): NA
* P6721 (K10plus): NA
సందర్భం & ముద్రణ (Context & Edition):
* P407 (Language): Telugu
* P291 (Place of Publication): Vijayawada
* P577 (Pub Date): 07-08-1959 (సభా తేదీ / ప్రచురణ 21-08-1959)
* P1104 (Pages): NA
* P2635 (Volumes): 1
* P393 (Edition): NA
* P1031 (Legal Citation): NA
* P186 (Material): Paper
* P437 (Format): Printed Book
అదనపు వివరాలు (Extended Fields)
* Work_Genre_P136: కవితా సంకలనం / లఘుకావ్యము (894.8271 - Telugu Poetry)
* Work_Subject_P921: తెలుగు పద్యములు, చమత్కార కవిత్వం, సామాజిక వ్యంగ్యం,
మానవ స్వభావ వర్ణన
* Work_Country_P495: India
* Work_Movement_P135: ఆధునిక తెలుగు కవిత్వం
* Work_Based_On_P144: NA
* Koha_Cost: NA
* Total Dewey Decimal Classification – DDC ID: 894.8271
English Summary
"Shatapatramu" is an enchanting collection of short Telugu poetic verses
composed by Paidipati Subbarama Sastri, a scholar and faculty member at the
Oriental College in Vijayawada. Published in 1959, the volume falls under
Telugu Poetry (DDC: 894.8271). The work was dedicated to the legendary poet
laureate Viswanatha Satyanarayana during a formal literary gathering
organized by 'Saraswati Samrajyam' at the Theosophical Society Hall in
Vijayawada.
The title "Shatapatramu" (literally meaning a hundred-petaled lotus)
signifies a anthology of standalone verses, each capturing a unique
perspective on contemporary society, romance, humor, and subtle satire. The
author skillfully blends traditional meters with modern themes, portraying
everyday observations with vivid imagery. Verses contrast modern
Westernized habits with rural simplicity, such as comparing a lady waving
"Cheerio" at a railway station with a village woman bidding a traditional
farewell to her husband. Other verses touch upon humorous interpretations
of epics, social interactions, and romantic banter during movie intervals.
Subbarama Sastri's poetic craft is distinguished by its rhythmic fluency,
accessible language, and clever incorporation of contemporary idioms.
Praised by Viswanatha Satyanarayana for its aesthetic beauty, the book
serves as a delight for poetry enthusiasts and researchers exploring
mid-20th-century Telugu short poetry and social commentary.