హరవిలాసము4479

అందించిన గ్రంథం స్కాన్ చేసిన పత్రాలను (PDF) క్షుణ్ణంగా పరిశీలించి, డిజిటల్
ఆర్కైవింగ్ మరియు బిబ్లియోగ్రాఫిక్ ప్రమాణాల ప్రకారం విశ్లేషించి రూపొందించిన
నివేదిక:
1. శీర్షిక & ప్రాథమిక గుర్తింపు విభాగం (Title & Basic Identification Block)
* పుస్తకం పూర్తి పేరు (తెలుగులో): హరవిలాసము

గరవిలాసము4479

* Title in English Transliteration: Hara Vilasamu
* ఉపశీర్షిక (Subtitle): NA
* ప్రత్యామ్నాయ / ఇతర పేర్లు (Alternate/Variant Titles): NA
* గ్రంథ రూపం / వర్గం (Category/Genre): పద్య కావ్యము / శైవ ప్రబంధము
2. రచయిత, సంపాదకులు & ఇతర కర్తల వివరాలు (Author & Contributor Details)
* రచయిత పూర్తి పేరు: శ్రీనాథుడు (శ్రీనాథ మహాకవి)
* కలం పేరు / బిరుదులు (Pen Name / Titles): కవిసార్వభౌమ
* రచయిత కాలం / జీవిత కాలం (Birth-Death Dates): NA (స్కాన్‌లో శ్రీనాథుని
వయస్సు 50 సంవత్సరాలు ఉన్నప్పుడు ఈ కృతి రచించినట్లు పేర్కొనబడింది)
* జన్మస్థలం / నివాసం: NA
* విద్యా అర్హతలు & వృత్తి: NA
* సమకాలీన రచనలు / ఇతర ముఖ్య కృతులు: మరుత్తరాట్చరిత్రము, శాలివాహన సప్తశతి,
పండితారాధ్య చరిత్రము, శృంగార నైషధము, భీమఖండము, కాశీఖండము
* ఇతర కర్తల వివరాలు (Contributors):
* సంపాదకుడు (Editor): NA
* అనువాదకుడు (Translator): NA
* చిత్రకారుడు / ముఖచిత్ర డిజైనర్ (Illustrator/Cover Artist): NA
* ముందుమాట / పీఠిక రచయిత (Foreword/Introduction Author): NA
* కృత్యధిపతి / అంకితగ్రహీత: అవచి తిప్పశెట్టి (కొమరగిరి భూపాలుని
సుగంధద్రవ్య భాండాగారాధ్యక్షుడు)
* రచయిత పరిచయ వ్యాసం (Author Note): శ్రీనాథ మహాకవి తెలుగు సాహిత్య చరిత్రలో
ప్రసిద్ధి చెందిన కవిసార్వభౌముడు. ఈయన తన 50 ఏళ్ల వయస్సులో, తన బాల్యసఖుడైన
అవచి తిప్పశెట్టి అభ్యర్థన మేరకు 'హరవిలాసము' అను శైవ ప్రబంధాన్ని రచించి
ఆయనకే అంకితమిచ్చాడు. కొండవీటి రెడ్డిరాజుల కాలానికి చెందిన కొమరగిరి భూపాలుని
వద్ద అవచి తిప్పశెట్టి సుగంధద్రవ్య వ్యాపారిగా, భాండాగారాధ్యక్షునిగా సేవలు
అందించాడు.
3. సాహిత్య, విషయ & సామాజిక విశ్లేషణ (Literary, Content & Critical Analysis)
* పరిచయం & నేపధ్యం (Introduction & Context): 'హరవిలాసము' శ్రీనాథ మహాకవి
విరచించిన 7 ఆశ్వాసముల శైవ ప్రబంధం. క్రీ.శ. 1380 నుండి 1391 మధ్యకాలంలో
కొండవీటిని పాలించిన వేమారెడ్డి, కొమరగిరి రెడ్డిరాజుల సమకాలీన నేపథ్యాన్ని,
శైవ సాంస్కృతిక వైభవాన్ని ఈ కావ్యం ప్రతిబింబిస్తుంది.
* రచయిత అంతరంగం & సంకల్పం (Author's Intent & Purpose): ఈశ్వర భక్తిని,
శివుని దివ్య లీలలను కావ్యరూపంలో వర్ణించి సకల లోకాలకు పరంధామ సుఖాన్ని
అందించడమే కాకుండా, తన ఆప్తమిత్రుడు మరియు వైశ్య ప్రముఖుడైన అవచి తిప్పశెట్టి
కీర్తిని అమరమొనర్చడం ఈ కావ్య రచనకు ముఖ్య ప్రేరణ.
* ప్రధాన విషయ సారాంశం (Core Summary & Key Themes):
* ఆశ్వాసాల విభజన & కథాంశం:
* 1, 2 ఆశ్వాసములు: శివభక్తుడైన సిరియాళుని భక్తిని పరీక్షించే 'సిరియాళ
చరిత్రము'.
* 3, 4 ఆశ్వాసములు: పార్వతీ పరమేశ్వరుల కల్యాణానికి దారితీసిన 'గౌరీ
కల్యాణము'.
* 5వ ఆశ్వాసం: పార్వతీ పరమేశ్వరులు దారుకావనంలో విహరించిన 'దారుకావన
విహారము'.
* 6వ ఆశ్వాసం: క్షీరసాగర మథనంలో ఉద్భవించిన విషాన్ని శివుడు మింగిన
'హాలాహల భక్షణము'.
* 7వ ఆశ్వాసం: అర్జునునకు శివుడు పాశుపతాస్త్రాన్ని ప్రసాదించిన
'కిరాతార్జునీయము'.
* పాత్రలు & భక్తి రసము: చిఱుతొండనంబి (సిరియాళుని తండ్రి), సంధ్యావళి,
శివయోగి రూపంలో వచ్చిన శివుడు, పార్వతి మరియు అర్జునుడు ప్రధాన పాత్రలుగా
కనిపిస్తారు.
* భాషా శైలి & వ్యాకరణ విశ్లేషణ (Language Style & Literary Tropes): గ్రంథం
ప్రౌఢమైన ప్రాచీన గ్రాంథిక భాషలో, ఛందోబద్ధమైన పద్యములతో (సీసము, శార్దూలము,
ఉత్పలమాల, తేటగీతి) రచింపబడింది. శ్రీనాథునికి ప్రత్యేకమైన సమాస భూయిష్టత,
శబ్దాలంకార ప్రాధాన్యత మరియు నాటకీయత ప్రతి పద్యంలోనూ కనిపిస్తాయి.
* పరిశోధనాత్మక & సాంస్కృతిక ప్రాముఖ్యత (Research & Cultural Value):
విజయనగర/రెడ్డిరాజుల యుగంనాటి వైశ్యుల సముద్ర వ్యాపారం, సుగంధద్రవ్య వర్తకం,
సామాజిక హోదాను అవచి తిప్పశెట్టి వంశవర్ణన ద్వారా తెలుసుకోవడానికి ఇది ఒక
ప్రధాన చారిత్రక ఆధారం. అంతేకాకుండా శైవ మత సంప్రదాయాలు, భక్తి తత్వాన్ని
అధ్యయనం చేయడానికి ఇది విశేషంగా తోడ్పడుతుంది.
* ముగింపు & పాఠకుల మార్గదర్శి (Conclusion & Target Audience): ప్రాచీన
తెలుగు కావ్య ప్రేమికులకు, ఎం.ఏ. తెలుగు మరియు పిహెచ్.డి. పరిశోధకులకు, శైవ
సాహిత్య అధ్యయనపరులకు ఈ గ్రంథం అత్యంత ఉత్కృష్టమైన ప్రమాణ గ్రంథం.
4. విపుల సాంకేతిక మెటాడేటా (Technical Metadata - Wikidata & MARC Compatible)
ప్రాథమిక వికీడేటా & కేటలాగ్ వివరాలు:
* P1476 (Title): హరవిలాసము
* P1680 (Subtitle): NA
* P31 (Instance of): Book / Classical Poetry (Prabandha)
* Wikidata ID: NA
* P18 (Image/Cover Art): NA
కర్తలు & సంస్థలు (Persons & Entities):
* P50 (Author): శ్రీనాథుడు
* P110 (Illustrator): NA
* P11105 (Annotator): NA
* P655 (Translator): NA
* P98 (Editor): NA
* P767 (Contributor): అంకితగ్రహీత: అవచి తిప్పశెట్టి
* P2679 (Foreword Author): NA
* P2680 (Afterword Author): NA
* P123 (Publisher): NA
* P872 (Printer / Press): NA
గుర్తింపు సంఖ్యలు (Identifiers):
* P212 (ISBN-13): NA
* P957 (ISBN-10): NA
* P243 (OCLC Number): NA
* P675 (Google Books ID): NA
* P648 (Open Library ID): NA
* P2034 (Project Gutenberg ID): NA
* P724 (Internet Archive ID): NA
* P8383 (Goodreads Identifier): NA
* P6721 (K10plus PPN): NA
సందర్భం, ముద్రణ & భౌతిక వివరాలు (Physical & Publication Details):
* P407 (Language): Telugu
* P291 (Place of Publication): NA
* P577 (Publication Date / Year): NA
* P1104 (Page Count): NA
* P2635 (Number of Volumes): 1
* P393 (Edition Number): NA
* P1031 (Legal Citation / Registration No): Call No. 4479 (శ్రీకృష్ణదేవరాయ
తెలుగు భాషానిలయం)
* P186 (Material Used): Paper / Digital Scan
* P437 (Distribution Format): Digital PDF
* Cost / Original Price (ధర): NA
5. వర్గీకరణ & డిజిటల్ ఆర్కైవల్ ఫీల్డ్స్ (Classification & Archival Studies)
* Work_Genre_P136: Classical Telugu Poetry / Prabandha / Shaiva Literature
* Work_Subject_P921: Stories of Lord Shiva, Siriyala Charitra, Gouri
Kalyanam, Kiratarjuneeyam
* Work_Country_P495: India
* Work_Movement_P135: Vijayanagara / Reddi Kingdom Era Classical Literature
* Work_Based_On_P144: NA
* Dewey Decimal Classification (DDC) Number: 894.8271
* Colon Classification (CC) Class Number: NA
* Koha Classification Tag / Call Number: 4479
* Copyright Status / Public Domain: Public Domain
6. English Academic Abstract & Metadata Summary
Objective & Scope:
Hara Vilasamu is a celebrated 14th-15th century classical Telugu poetic
work (Prabandha) composed by Srinatha, one of the greatest court poets of
the Reddi and Vijayanagara eras. The text comprises seven cantos (Aswasams)
dedicated to chronicling various divine exploits, manifestations, and
legends associated with Lord Shiva.
Methodology & Content Overview:
The narrative is systematically divided across seven cantos: Cantos 1 and 2
detail the devotion of Siriyala (Siriyala Charitra); Cantos 3 and 4 portray
the celestial wedding of Parvati and Shiva (Gauri Kalyanam); Canto 5 covers
the divine play in the Daruka forest (Darukavana Viharam); Canto 6 depicts
the consumption of the lethal poison (Halahala Bhakshanam); and Canto 7
narrates Arjuna's penance and acquisition of Pasupatastra
(Kiratarjuneeyam). The text was commissioned by and dedicated to Avachi
Tippasetti, a prominent merchant and treasurer to King Komaragiri Reddi.
Literary & Academic Significance:
Hara Vilasamu holds immense literary importance for its high classical
style (Grandhika), ornate metrical compositions, and mastery of Rasa.
Historically, the introductory passages offer critical insights into
medieval South Indian maritime trade, merchant guilds, and socio-economic
structures during the Reddi Kingdom.
Recommendation:
Essential reading for scholars of medieval Dravidian literature,
researchers in Shaivite traditions, students of classical Telugu prosody,
and archivists of South Asian manuscripts.