శ్రీనాథ కవితా సమీక్ష - 4484

అందించిన PDF పత్రాలను (శ్రీ నాథ కవితా సమీక్ష4484.pdf) క్షుణ్ణంగా
పరిశీలించి, సేకరించిన సమాచారం ఆధారంగా గ్రంథాలయ శాస్త్ర మరియు పరిశోధనా
ప్రమాణాల ప్రకారం తయారు చేసిన నివేదిక కింద ఇవ్వబడింది.
1. శీర్షిక & ప్రాథమిక గుర్తింపు విభాగం (Title & Basic Identification Block)
* పుస్తకం పూర్తి పేరు (తెలుగులో): శ్రీనాథ కవితా సమీక్ష - తృతీయ సంపుటము -
ద్వితీయ భాగము: శ్రీ

శ్రీ నాథ కవితా సమీక్ష4484

భీమమండల చరిత్రము
* Title in English Transliteration: Srinatha Kavitha Sameeksha - Trutiya
Samputamu - Dvitiya Bhagamu: Sri Bhimamandala Charitramu
* ఉపశీర్షిక (Subtitle): శ్రీ భీమమండల చరిత్రము
* ప్రత్యామ్నాయ / ఇతర పేర్లు (Alternate/Variant Titles): NA
* గ్రంథ రూపం / వర్గం (Category/Genre): సాహిత్య విమర్శ / పరిశోధన / చారిత్రక
విమర్శనా గ్రంథం
2. రచయిత, సంపాదకులు & ఇతర కర్తల వివరాలు (Author & Contributor Details)
* రచయిత పూర్తి పేరు: చిలుకూరి పాపయ్య శాస్త్రి
* కలం పేరు / బిరుదులు (Pen Name / Titles): NA
* రచయిత కాలం / జీవిత కాలం (Birth-Death Dates): NA
* జన్మస్థలం / నివాసం: భీమమండల ప్రాంతం (స్వీయ చరిత్ర కథనంలో భీమమండలంలోనే
పుట్టి పెరిగినట్లు పేర్కొన్నారు)
* విద్యా అర్హతలు & వృత్తి: 1939లో కాకినాడలోని ఆంధ్రసాహిత్య పరిషత్
కార్యాలయంలో కార్యకర్తగా చేరి, సంస్కృతాంధ్ర భాషా విమర్శనా గ్రంథాలతో పరిచయం
పెంచుకున్నారు.
* సమకాలీన రచనలు / ఇతర ముఖ్య કૃతులు: శ్రీనాథ కవితా సమీక్ష (ఇతర సంపుటాలు)
* ఇతర కర్తల వివరాలు (Contributors):
* సంపాదకుడు (Editor): NA
* అనువాదకుడు (Translator): NA
* చిత్రకారుడు / ముఖచిత్ర డిజైనర్ (Illustrator/Cover Artist): NA
* ముందుమాట / పీఠిక రచయిత (Foreword/Introduction Author): ఎమ్.
వెంకటరంగయ్య (M. Venkatarangaiya - Retd. Professor of Politics, Andhra &
Bombay Universities, Secunderabad, Dated 13-11-'65)
* రచయిత పరిచయ వ్యాసం (Author Note): రచయిత చిలుకూరి పాపయ్య శాస్త్రి
భీమమండలంలో జన్మించి, సంస్కృత వ్యాకరణం, ఆంధ్ర భాషలలో పాండిత్యం సంపాదించారు.
1939లో కాకినాడలోని ఆంధ్రసాహిత్య పరిషత్తులో పనిచేస్తున్న సమయంలో చారిత్రక,
సాహిత్య పరిశోధనల వైపు ఆకర్షితులయ్యారు. శ్రీనాథుని కవితా వైభవాన్ని, ఆయన
గ్రంథాలలో వర్ణితమైన స్థానిక చరిత్రలను విశ్లేషించడాన్ని తమ జీవిత ధ్యేయంగా
ఎంచుకున్నారు.
3. సాహిత్య, విషయ & సామాజిక విశ్లేషణ (Literary, Content & Critical Analysis)
పరిచయం & నేపధ్యం (Introduction & Context)
ఈ గ్రంథం మహాకవి శ్రీనాథుని కవితా వైభవాన్ని మరియు ఆయన రచనలైన భీమేశ్వర
పురాణము, కాశీఖండములలో వర్ణించబడిన 'భీమమండల' భౌగోళిక, చారిత్రక అంశాలను
సమగ్రంగా విశ్లేషించే విమర్శనాత్మక పరిశోధనా గ్రంథం. 20వ శతాబ్ది మధ్యకాలంలో
వెలువడిన ఈ రచన, తెలుగు సాహిత్య విమర్శలో ఒక విశిష్ట స్థానాన్ని ఆక్రమించింది.
రచయిత అంతరంగం & సంకల్పం (Author's Intent & Purpose)
గ్రంథంలోని "ఆత్మీయము" (ఆత్మకథనాత్మక పీఠిక) ప్రకారం, స్వీయ పుణ్యభూమియైన
భీమమండల సాంస్కృతిక, చారిత్రక ప్రాధాన్యతను శ్రీనాథుని కావ్యాల ఆధారంగా
నిరూపించడం రచయిత ముఖ్య సంకల్పం. కేవలం సాహిత్య సమీక్షకే పరిమితం కాకుండా
చారిత్రాంశాలతో ముడిపెట్టి రాయడం ఆధునిక విమర్శకు సరైన మార్గమని పాపయ్య
శాస్త్రి విశ్వసించారు.
ప్రధాన విషయ సారాంశం (Core Summary & Key Themes)
* భీమమండల భౌగోళిక రూపం: శ్రీనాథుడు భీమేశ్వరపురాణము, కాశీఖండములలో వర్ణించిన
గోదావరి మండల తీర్థాలు, క్షేత్రాల భౌగోళిక స్థానాలను గ్రంథకర్త ఆధారాలతో
గుర్తించారు.
* పట్టిస క్షేత్రం & అగస్త్యుని యాత్ర: భీమేశ్వరపురాణంలో అగస్త్య మహర్షి
పట్టిస క్షేత్రం నుండి ప్రారంభించి భీమమండలంలోని వివిధ శివక్షేత్రాలను
దర్శించిన క్రమాన్ని, స్థానిక శాసన ఆధారాలతో సరిపోల్చారు.
* చారిత్రక ఆధారాలు & శతకాలు: భద్రగిరి శతకము, పోలవరంలో సీతారాముల విగ్రహాల
స్థాపన, కందురేగుల జోగిపంథులు, ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ నాటి పరిణామాలు మరియు
పఠానీ కాపుల చరిత్ర వంటి అంశాలను విశ్లేషించారు.
* పంచారామాలు & క్షేత్ర మహత్యం: గుణుపూడి (సోమారామము), ద్రాక్షారామము,
తుల్యభాగానది, కోంతేయ నది, అగస్త్యేశ్వర, వాతాపీశ్వర ఆలయాల నిర్మాణ చారిత్రక
నేపథ్యాన్ని చాటు పద్యాలు, శాసనాల ద్వారా వివరించారు.
భాషా శైలి & వ్యాకరణ విశ్లేషణ (Language Style & Literary Tropes)
రచయిత గ్రాంథిక భాషా శైలిని అనుసరించారు. వాక్య నిర్మాణం అత్యంత శాస్త్రీయంగా,
ప్రాచీన వ్యాకరణ సూత్రాలకు అనుగుణంగా సాగింది. కావ్యాలలోని పద్యాలను, శాసన
వాక్యాలను ఉదాహరణలుగా చూపుతూ, సంస్కృతాంధ్ర నిఘంటు ప్రామాణికతతో విమర్శను
నిర్వహించారు.
పరిశోధనాత్మక & సాంస్కృతిక ప్రాముఖ్యత (Research & Cultural Value)
ఈ గ్రంథం ప్రాచీన తెలుగు సాహిత్యాన్ని ప్రాదేశిక చరిత్ర (Regional History) తో
అనుసంధానించే పరిశోధనలకు అత్యుత్తమ ఉదాహరణ. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ గోదావరి ప్రాంత
సాంస్కృతిక విశేషాలను, శ్రీనాథుని యుగ నాటి భౌగోళిక స్థితిగతులను అర్థం
చేసుకోవడానికి ఇది ప్రామాణికమైన ఆధారం.
ముగింపు & పాఠకుల మార్గదర్శి (Conclusion & Target Audience)
ఈ పుస్తకం శ్రీనాథుని కవిత్వాన్ని అధ్యయనం చేసే పరిశోధకులకు, తెలుగు సాహిత్య
విద్యార్థులకు, ఆంధ్రేతిహాస ప్రేమికులకు మరియు ప్రాచీన క్షేత్ర చరిత్రలను
అధ్యయనం చేసే వారికి ఒక అనివార్యమైన మార్గదర్శి.
4. విపుల సాంకేతిక మెటాడేటా (Technical Metadata - Wikidata & MARC Compatible)
ప్రాథమిక వికీడేటా & కేటలాగ్ వివరాలు:
* P1476 (Title): శ్రీనాథ కవితా సమీక్ష - తృతీయ సంపుటము - ద్వితీయ భాగము
* P1680 (Subtitle): శ్రీ భీమమండల చరిత్రము
* P31 (Instance of): Book / Monograph
* Wikidata ID: NA
* P18 (Image/Cover Art): NA
కర్తలు & సంస్థలు (Persons & Entities):
* P50 (Author): చిలుకూరి పాపయ్య శాస్త్రి
* P110 (Illustrator): NA
* P11105 (Annotator): NA
* P655 (Translator): NA
* P98 (Editor): NA
* P767 (Contributor): NA
* P2679 (Foreword Author): ఎమ్. వెంకటరంగయ్య (M. Venkatarangaiya)
* P2680 (Afterword Author): NA
* P123 (Publisher): NA
* P872 (Printer / Press): NA
గుర్తింపు సంఖ్యలు (Identifiers):
* P212 (ISBN-13): NA
* P957 (ISBN-10): NA
* P243 (OCLC Number): NA
* P675 (Google Books ID): NA
* P648 (Open Library ID): NA
* P2034 (Project Gutenberg ID): NA
* P724 (Internet Archive ID): NA
* P8383 (Goodreads Identifier): NA
* P6721 (K10plus PPN): NA
సందర్భం, ముద్రణ & భౌతిక వివరాలు (Physical & Publication Details):
* P407 (Language): Telugu
* P291 (Place of Publication): Secunderabad / Hyderabad (Foreword written
at Secunderabad)
* P577 (Publication Date / Year): 1965 (Based on foreword date 13-11-'65)
* P1104 (Page Count): NA (అందించిన స్కాన్లలో పుట సంఖ్యలు 5, 11, 27, 33
లభ్యమయ్యాయి)
* P2635 (Number of Volumes): Volume 3, Part 2
* P393 (Edition Number): NA
* P1031 (Legal Citation / Registration No): Accession No. 4484 / Class No.
894.827 (Sri Krishnadevaraya Telugu Bhasha Nilayam Stamp reference)
* P186 (Material Used): Paper (Digitized PDF Scan)
* P437 (Distribution Format): Print / Digital PDF
* Cost / Original Price (ధర): NA
5. వర్గీకరణ & డిజిటల్ ఆర్కైవల్ ఫీల్డ్స్ (Classification & Archival Studies)
* Work_Genre_P136: Literary Criticism / Historical Research / Telugu
Poetry Analysis
* Work_Subject_P921: Srinatha's Poetry, Bhimamandala History, Bhimeswara
Puranamu, Kasikhandamu, Pancharamas, Epigraphy
* Work_Country_P495: India
* Work_Movement_P135: Modern Telugu Literary Criticism & Historical
Correlation Movement
* Work_Based_On_P144: Srinatha's Bhimeswara Puranamu and Kasikhandamu
* Dewey Decimal Classification (DDC) Number: 894.827 (As stamped on
library call label)
* Colon Classification (CC) Class Number: NA
* Koha Classification Tag / Call Number: 4484 (Sri Krishnadevaraya Telugu
Bhasha Nilayam, Sultan Bazar, Hyderabad Accession Stamp)
* Copyright Status / Public Domain: Public Domain in India (Published in
1965)
6. English Academic Abstract & Metadata Summary
Objective & Scope
Srinatha Kavitha Sameeksha (Volume 3, Part 2), subtitled Sri Bhimamandala
Charitramu, authored by Chilukuri Papayya Sastri, is an authoritative
critical and historical study evaluating the literary legacy of the
classical Telugu poet Srinatha. The primary objective of this volume is to
reconstruct the geographical, cultural, and historical contours of the
'Bhimamandala' region (Godavari delta) as depicted in Srinatha’s seminal
works, particularly Bhimeswara Puranamu and Kasikhandamu.
Methodology & Content Overview
The author employs an interdisciplinary methodology combining textual
analysis, epigraphy, local oral traditions, and historical archives. The
text systematically maps the pilgrimage routes, sacred geography (such as
Pattisa, Draksarama, and the Pancharamas), and historical lineages cited in
medieval Telugu literature. It corroborates poetic descriptions with
regional inscriptions, local century poems (Bhadragiri Satakamu), and
colonial record fragments involving the East India Company and regional
chieftains. The preface by noted historian Prof. M. Venkatarangaiya
highlights the critical rigor and analytical depth of the study.
Literary & Academic Significance
This work represents a monumental contribution to 20th-century Telugu
historiography and literary criticism. By bridging the gap between
classical poetry and regional historical geography, Sastri demonstrates how
literary texts serve as vital primary sources for regional history.
Recommendation
Essential reading for scholars of medieval South Indian literature,
researchers in Telugu epigraphy, university students of South Asian
studies, and archivists documenting regional cultural histories.