గోల్కొండ పతనము-4542

1. శీర్షిక విభాగం (Title Block)

- *పుస్తకం పూర్తి పేరు:* గోల్కొండ పతనము

గోల్కొండ పతనము.pdf

(చరిత్రాత్మక నాటకము)
- *ఉపశీర్షిక:* NA

2. రచయిత & కర్తల వివరాలు (Author & Contributor Details)

- *రచయిత పూర్తి పేరు:* వాడ్రేవు సీతారామస్వామి
- *కలం పేరు / బిరుదులు:* NA
- *జననం / కాలం:* NA
- *జన్మస్థలం / నివాసం:* NA
- *విద్య అర్హతలు:* NA
- *వృత్తి / ఉద్యోగం:* ఉద్యోగధర్మము ముగించి విశ్రాంతి (విశ్రాంత ఉద్యోగి)
- *చిరునామా / సంప్రదింపులు:* NA
- *ఇమెయిల్ ఐడి:* NA
- *సమకాలీన రచనలు / ఇతర కృతులు:* అభిషిక్త రాఘవము (ప్రథమకృతి)
- *రచయిత సంక్షిప్త పరిచయం:* వాడ్రేవు సీతారామస్వామిగారు సూరమ మరియు
కృష్ణమంత్రి దంపతుల పెద్ద కుమారుడు. ఈయన శివరామ ఆరాధనా తత్పరత కలిగిన కుటుంబ
నేపథ్యం నుండి వచ్చారు. సుదీర్ఘకాలం ఉద్యోగ ధర్మమును నిష్ఠతో నిర్వహించి
విశ్రాంతి తీసుకుంటూ, గ్రంథ పరిశీలన మరియు సాహిత్య రచనల పట్ల విశేష దీక్షను
కనబరిచారు. ఈయన మొదటి రచన 'అభిషిక్త రాఘవము' విద్వల్లోకంలో మంచి ప్రచారాన్ని
పొందింది.

3. సాహిత్య / విషయ విశ్లేషణ వ్యాసం (Literary & Content Analysis Essay) పరిచయం

ఈ గ్రంథం "గోల్కొండ పతనము" అనేది చారిత్రక నేపథ్యంతో కూడిన ఒక ప్రామాణిక
తెలుగు నాటకం (చరిత్రాత్మక నాటకము). గోల్కొండ సుల్తానుల పాలన, మొఘల్ చక్రవర్తి
ఔరంగజేబు దండయాత్ర మరియు ఆనాటి రాజకీయ, సామాజిక పరిణామాల నేపథ్యాన్ని
విద్యార్థులకు, పరిశోధకులకు స్పష్టంగా అవగాహన పరిచే లక్ష్యంతో ఈ నాటకం
రచించబడింది.
రచయిత అంతరంగం / ప్రయోజనం

గ్రంథం యొక్క ప్రారంభంలో ఉన్న నాంది మరియు సూత్రధార-నటీ సంవాదం ఆధారంగా,
చారిత్రక సత్యాలను నాటక రూపంలో ప్రదర్శించి సమాజానికి ధర్మ నిష్ఠను, రాజనీతిని
చాటిచెప్పడమే రచయిత ప్రధాన ఉద్దేశంగా కనిపిస్తుంది. రాజ్యాధికారం, లోభం మరియు
ఆధిపత్య పోరాటాల వల్ల కలిగే దుష్పరిణామాలను చూపుతూ, అధార్మికుల శృంగభంగం మరియు
ధర్మాత్ముల ఆత్మజ్ఞానాన్ని వివరించడం ఈ రచన వెనుక ఉన్న ముఖ్య ప్రయోజనం.
ప్రధాన విషయ సారాంశం

ఈ నాటకం గోల్కొండ చివరి సుల్తాన్ అబుల్ హసన్ తానాషా కాలం నాటి ఘట్టాలను,
మొఘలాయిల కుట్రలను మరియు గోల్కొండ పతన పరిణామాలను ఇతివృత్తంగా కలిగి ఉంది.
నాటకంలో అక్కన, మాదన వంటి ప్రముఖ మంత్రుల పాత్రలు, ఔరంగజేబు ప్రతినాయకత్వం,
మిర్జా మహమ్మద్ వంటి రాయబారుల కలహప్రియత్వం ప్రదర్శించబడ్డాయి. ప్రథమాంకంలో
తానాషా పట్టాభిషేకోత్సవ వైభవాన్ని, సభా ప్రాంగణ అలంకరణను మరియు అధికారుల
నిర్వహణ సమర్థతను వర్ణించారు. నాటకం చివరి ఘట్టం (సప్తమాంకము) నాటికి తానాషా
తన రాజ్య త్యాగాన్ని, లౌకిక భోగాలపై వైరాగ్యాన్ని ప్రకటిస్తాడు. ఔరంగజేబు సైతం
తానాషా యొక్క విజితేంద్రియత్వాన్ని, యోగి వంటి త్యాగనిరతిని నిష్కపటంగా
ప్రశంసించి, అతనిని ఒక మహోన్నత వ్యక్తిగా గుర్తించడం ఈ నాటకంలోని ప్రధాన
ముగింపు ఇతివృత్తం.
భాషా శైలి & విశ్లేషణ

ఈ నాటకంలో రచయిత ప్రాచీన మరియు సాంప్రదాయ గ్రాంథిక భాషా శైలిని, పద్య-గద్య
మిశ్రమ రూపంలో (చంపూ శైలి) అద్భుతంగా ఉపయోగించారు. పాత్రల స్వభావాన్ని బట్టి
వాక్య నిర్మాణాలు రూ పొందించబడ్డాయి; కంచుకి మరియు త్రివేది పాత్రల సంభాషణలు
సులభ గ్రాంథికంలో ఉంటే, పద్యాలు ఉత్పలమాల, శార్దూల, తేటగీతి, కంద పద్యాలతో
వ్యాకరణబద్ధంగా సాగాయి. నాటకీయతను పండించడానికి, పాత్రల అంతరంగాన్ని
ఆవిష్కరించడానికి శైలీపరమైన మెళకువలను రచయిత చక్కగా ప్రదర్శించారు.
ముగింపు

ఈ నాటకం అకడమిక్ దృష్ట్యా సాహిత్య మరియు చరిత్ర విద్యార్థులకు ఎంతో
ప్రయోజనకరంగా ఉంటుంది. ఒక చారిత్రక ఘట్టాన్ని నాటకీకరించే పద్ధతిని, ఆనాటి
రాజకీయ పరిస్థితులను మరియు ప్రాచీన తెలుగు నాటక రచనలోని వ్యాకరణ శైలులను అర్థం
చేసుకోవడానికి ఇది ఒక ఉత్తమ రిఫరెన్స్‌గా తోడ్పడుతుంది.
4. పుస్తక సమగ్ర సమాచారం (Technical Metadata)

- *ప్రాథమిక వివరాలు:*
- P1476 (Title): గోల్కొండ పతనము
- P1680 (Subtitle): చరిత్రాత్మక నాటకము
- P31 (Instance of): NA
- Wikidata ID: NA
- P18 (Image/Cover): NA
- *వ్యక్తులు:*
- P50 (Author): వాడ్రేవు సీతారామస్వామి
- P110 (Illustrator): NA
- P11105 (Annotator): NA
- P123 (Publisher): NA
- P655 (Translator): NA
- P98 (Editor): NA
- P767 (Contributor): NA
- P872 (Printer): NA
- P2679 (Foreword Author): NA
- P2680 (Afterword Author): NA
- *గుర్తింపు సంఖ్యలు (Identifiers):*
- P212 (ISBN-13): NA
- P957 (ISBN-10): NA
- P243 (OCLC): NA
- P675 (Google Books ID): NA
- P648 (Open Library): NA
- P2034 (Gutenberg): NA
- P724 (Internet Archive): NA
- P8383 (Goodreads): NA
- P6721 (K10plus): NA
- *సందర్భం & ముద్రణ:*
- P407 (Language): తెలుగు (Telugu)
- P291 (Place of Publication): హైదరాబాద్ (Hyderabad)
- P577 (Pub Date): NA
- P1104 (Pages): NA
- P2635 (Volumes): NA
- P393 (Edition): NA
- P1031 (Legal Citation): NA
- P186 (Material): NA
- P437 (Format): NA

5. అదనపు వివరాలు (Extended Fields - For Classification Studies)

- *Work_Genre_P136:* చారిత్రక నాటకం (Historical Drama)
- *Work_Subject_P921:* గోల్కొండ రాజ్యం, అబుల్ హసన్ తానాషా, ఔరంగజేబు,
చరిత్ర (Golconda Kingdom History)
- *Work_Country_P495:* భారతదేశం (India)
- *Work_Movement_P135:* NA
- *Work_Based_On_P144:* గోల్కొండ చారిత్రక సంఘటనలు (Golconda History)
- *Koha_Cost:* NA
- *Total Dewey Decimal Classification (DDC) ID:* 891.482 (Telugu Drama /
900 సీల్ ఆధారంగా)

6. English Summary (Academic Abstract)

*Golconda Patanamu* (The Fall of Golconda) is a classic Telugu historical
play authored by Vadrevu Sitaramaswami. Structured in traditional dramatic
form, the play reconstructs the historical, political, and socio-cultural
dynamics surrounding the final period of the Qutb Shahi dynasty at Golconda
and its eventual confrontation with the Mughal Emperor Aurangzeb.

The play opens with a formal prelude (Nandi and Sutradhara-Nati
conversation) that establishes its moral and literary purpose—depicting the
triumph of righteousness over avarice and political deceit. The drama
weaves together prominent historical figures including King Abul Hasan
Tanishah, ministers Akkanna and Madanna, Mughal diplomats like Mirza
Mahammad, and Emperor Aurangzeb. The narrative progresses from the opulent
portrayal of Tanishah's court and governance to the intense political
negotiations and eventual surrender of the kingdom.

Literarily, the text stands out for its masterful use of classical verse
and prose (Champu style), rich grammatical structure, and dramatic
dialogues that highlight contrasting personality traits. The culmination of
the play presents a poignant portrayal of King Tanishah, who demonstrates
spiritual detachment and supreme sacrifice by willingly renouncing his
throne, thereby earning the profound respect of his adversary, Aurangzeb.

For students and scholars of Telugu literature, historical studies, and
drama analysis, *Golconda Patanamu* serves as a crucial reference work. It
offers valuable insights into classical playwriting methodologies,
historical re-enactments in South Indian literature, and the philosophical
themes of detachment versus political power.