సంక్రాంతి-4580

సంక్రాంతి (

సంక్రాంతి .pdf

సాహిత్య విమర్శనాత్మక నివేదిక) హెన్రిక్ ఇబ్సన్ 'ఎ డాల్స్ హౌస్' నాటకానికి
విశిష్ట తెలుగు తెనుగింపు 1. సాహిత్య / విషయ విశ్లేషణ వ్యాసం పరిచయం

'సంక్రాంతి' అనేది ప్రసిద్ధ నాటకకర్త, రచయిత డాక్టర్ కొర్రపాటి గంగాధరరావు
గారిచే రచింపబడిన ఒక అద్భుతమైన సామాజిక నాటకం. ఇది ప్రపంచ ప్రసిద్ధి గాంచిన
నార్వేజియన్ నాటకకర్త హెన్రిక్ ఇబ్సన్ (Henrik Ibsen) రాసిన విప్లవాత్మక నాటకం
'ఎ డాల్స్ హౌస్' (A Doll's House) కి అత్యంత సహజమైన, ఆకట్టుకునే తెలుగు
అనువాదం (తెనుగింపు). సామాజిక, కుటుంబ సంబంధాలు, స్త్రీ స్వేచ్ఛ, ఆత్మగౌరవం
మరియు వైవాహిక బంధాలలోని వైరుధ్యాలను ఇతివృత్తంగా తీసుకుని రూపుదిద్దుకున్న ఈ
నాటకం 'నాటకం/నాటక సాహిత్యం' (Drama / Play) విభాగానికి చెందుతుంది. తెలుగు
నాటక రంగంలో మేధోపరమైన చైతన్యాన్ని తీసుకురావడంలో ఈ రచన ప్రాముఖ్యత వహించింది.
రచయిత అంతరంగం

డాక్టర్ కొర్రపాటి గంగాధరరావు గారు గుంటూరు జిల్లా బాపట్లకు చెందిన ప్రముఖ
వైద్యులు మరియు బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి అయిన సాహితీవేత్త. వైద్య వృత్తిలో ఉంటూనే
నాటక రంగంపై ఉన్న అగాధమైన అభిమానంతో అనేక నాటకాలను, అనువాదాలను తెలుగు
రంగానికి అందించారు. ఇబ్సన్ మానసిక విశ్లేషణ, సమాజంలోని పడుగుపేకల గుట్టును
విప్పే వైఖరి ఆయనను విశేషంగా ఆకర్షించాయి. సమాజంలో స్త్రీ పాత్రను కేవలం
ఆటబొమ్మగా కాకుండా, ఆత్మగౌరవం కలిగిన వ్యక్తిగా సమాజం గుర్తించాలనే దృఢ
సంకల్పం కొర్రపాటి వారి ఆలోచనా విధానంలో స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.
పుస్తక సారాంశం / ప్రధానాంశం (Book Summary / Core Theme)

రాధాకృష్ణ, లలిత జంట యొక్క వైవాహిక జీవితం ఆధారంగా ఈ నాటకం సాగుతుంది.
రాధాకృష్ణ ఇటీవల బ్యాంక్ మేనేజర్‌గా ప్రమోషన్ పొందడంతో ఆ కుటుంబంలో పండుగ
వాతావరణం నెలకొంటుంది. సంక్రాంతి పండుగ సందర్భంలో లలిత తన పిల్లల కోసం
బొమ్మలు, భర్త కోసం కొత్త సూటు కొనుగోలు చేసి సంతోషంగా ఉంటుంది. రాధాకృష్ణ
ఆర్థిక నియంత్రణ, పద్ధతులను ఇష్టపడే వ్యక్తి. లలితను ఒక అమాయకపు
'పిచ్చుకలగూడెం మహారాణి'లా, తన చేతిలోని ఒక చిన్న బొమ్మలా భావిస్తూ ఆప్యాయంగా
చూసుకుంటాడు.

అయితే, ఈ ఆనందం వెనుక ఒక పెద్ద నిజం దాగి ఉంటుంది. గతంలో రాధాకృష్ణ తీవ్ర
అనారోగ్యానికి గురై బెంగళూరు వెళ్లాల్సి వచ్చినప్పుడు, ఆయన ప్రాణాలు
కాపాడేందుకు లలిత తన తండ్రి సంతకాన్ని ఫోర్జరీ చేసి అప్పు తీసుకుంటుంది. భర్త
ఆత్మగౌరవం దెబ్బతినకూడదని, ఆయన ఆరోగ్యం కోసమే ఈ పని చేశానని భావిస్తుంది. కానీ
నాటకం ముగింపు సన్నివేశంలో ఈ అప్పు విషయం వెలుగులోకి వచ్చినప్పుడు, రాధాకృష్ణ
తన భార్య త్యాగాన్ని అర్థం చేసుకోకుండా, తన ఉద్యోగానికి, పరువుకు ఎక్కడ భంగం
కలుగుతుందోనని భయపడి లలితపై తీవ్ర ఆగ్రహం వ్యక్తం చేస్తాడు.

ఈ సంఘటనతో లలిత కళ్ళు తెరుచుకుంటాయి. గత ఎనిమిదేళ్ళుగా తాను ఒక విచిత్రమైన
మనిషితో కాపురం చేస్తున్నానని, తాను కేవలం ఒక 'ఆటబొమ్మగా' మాత్రమే ఆ ఇంట్లో
బ్రతుకుతున్నానని గ్రహిస్తుంది. తన ఆత్మగౌరవాన్ని, వ్యక్తిత్వాన్ని
కాపాడుకోవడానికి, నిజమైన వైవాహిక బంధం యొక్క అర్థాన్ని తెలుసుకోవడానికి ఆమె ఆ
ఇంటిని, పిల్లలను, భర్తను వదిలి వెళ్ళాలని నిర్ణయించుకుంటుంది. నాటకం
ముగింపులో లలిత తన ఉంగరాన్ని తిరిగి ఇచ్చేసి బయటకు వెళ్ళిపోవడం, తలుపు మూసిన
శబ్దంతో నాటకం ముగియడం పాఠకుల మనస్సులో తీవ్రమైన ఆలోచనాత్మక చైతన్యాన్ని
రగిలిస్తుంది.
శైలి మరియు విశ్లేషణ

కొర్రపాటి గంగాధరరావు గారు మూల నాటకంలోని పాశ్చాత్య వాతావరణాన్ని
తెలుగుదనానికి, మన సంస్కృతికి అనుగుణంగా 'సంక్రాంతి' పండుగ నేపథ్యంలోకి అత్యంత
సహజంగా మలిచారు. సంభాషణలు సజీవంగా, దైనందిన వ్యవహార శైలిలో సాగుతాయి. లలిత
అమాయకత్వం నుండి ఆత్మవిశ్వాసం వైపు సాగే పాత్ర చిత్రణ నాటకంలో అత్యంత
ప్రతిభావంతంగా చెక్కబడింది. సంభాషణల్లోని వేగం, పాత్రల అంతర్మథనం, డ్రామాటిక్
ఐరనీ పాఠకులను కట్టిపడేస్తాయి.
ముగింపు

ఈ నాటకం నాటకాభిమానులకు, సాహిత్య పరిశోధకులకు, సమాజంలో స్త్రీవాద ధోరణులను,
కుటుంబ संबंधాలను అధ్యయనం చేసే విద్యార్థులకు అత్యంత ఉపయోగకరం. ఒక స్త్రీ తన
వ్యక్తిత్వాన్ని, స్వయంప్రతిపత్తిని ఏ విధంగా కాపాడుకోవాలో తెలిపే ఈ కాలాతీత
నాటకాన్ని ప్రతి ఒక్కరూ తప్పక చదవాలి.
2. పుస్తక సమగ్ర సమాచారం (Technical Metadata) ప్రాథమిక వివరాలు (Basic Info):

- • P1476 (Title): సంక్రాంతి
- • P1680 (Subtitle): IBSEN రాసిన A DOLL'S HOUSE కి తెనుగింపు
- • P31 (Instance of): Book / Play
- • Wikidata ID: NA
- • P18 (Image/Cover): NA

వ్యక్తులు (People):

- • P50 (Author): డాక్టర్ కొర్రపాటి గంగాధరరావు
- • P110 (Illustrator): NA
- • P11105 (Annotator): NA
- • P123 (Publisher): కొండపల్లి వీర వెంకయ్య అండ్ సన్స్, శ్రీ సత్యనారాయణ
బుక్ డిపో, రాజమండ్రి
- • P655 (Translator): డాక్టర్ కొర్రపాటి గంగాధరరావు
- • P98 (Editor): NA
- • P767 (Contributor): NA
- • P872 (Printer): NA
- • P2679 (Foreword Author): NA
- • P2680 (Afterword Author): NA

గుర్తింపు సంఖ్యలు (IDs):

- • P212 (ISBN-13): NA
- • P957 (ISBN-10): NA
- • P243 (OCLC): NA
- • P675 (Google Books ID): NA
- • P648 (Open Library): NA
- • P2034 (Gutenberg): NA
- • P724 (Internet Archive): NA
- • P8383 (Goodreads): NA
- • P6721 (K10plus): NA

సందర్భం & ముద్రణ (Context & Edition):

- • P407 (Language): తెలుగు (Telugu)
- • P291 (Place of Publication): రాజమండ్రి (Rajahmundry)
- • P577 (Pub Date): 9.4.71 (9 April 1971)
- • P1104 (Pages): NA
- • P2635 (Volumes): NA
- • P393 (Edition): NA
- • P1031 (Legal Citation): NA
- • P186 (Material): Paper
- • P437 (Format): Softcover / Printed Book

3. అదనపు వివరాలు (Extended Fields)

- • Work_Genre_P136: Drama / Telugu Play (DDC 894.8132)
- • Work_Subject_P921: Women's rights, Marital relationships, Social
drama
- • Work_Country_P495: India
- • Work_Movement_P135: Modern Telugu Theatre / Realism
- • Work_Based_On_P144: A Doll's House by Henrik Ibsen
- • Koha_Cost: NA
- • Total Dewey Decimal Classification – DDC ID: 894.8132

4. English Summary

*Sankranti* is a refined Telugu dramatic adaptation of Henrik Ibsen's
iconic play *A Doll's House*, rendered by the eminent physician-playwright
Dr. Korrapati Gangadhara Rao. Set against the backdrop of the festive
Sankranti season, the play explores the fragile dynamics of marriage,
individual identity, and gender roles within a middle-class Indian family.

The plot centers around Radhakrishna, a newly promoted bank manager, and
his wife Lalitha. On the surface, their life appears ideal and harmonious.
However, behind this blissful facade lies a secret: Lalitha had previously
forged her father's signature to secure a loan that saved Radhakrishna's
life during a severe illness. When the truth unravels, Radhakrishna, rather
than appreciating her selfless act, reacts with indignation and panic over
potential societal scandal. This sudden revelation shatters Lalitha's
perception of her marriage, forcing her to realize that she has merely been
treated as a decorative doll rather than an equal partner.

In a poignant climax, Lalitha rejects the superficial domesticity and walks
out to discover her own selfhood and truth. Dr. Gangadhara Rao masterfully
adapts the Western original into a deeply relatable Telugu cultural
context, making *Sankranti* a landmark work in modern Telugu realistic
theatre that continues to resonate with contemporary discussions on women's
autonomy.

*శ్రీకృష్ణదేవరాయ తెలుగు భాషా నిలయం* ఇం. నెం. 4-4-8, సుల్తాన్‌బజార్‌,
హైదరాబాద్‌ – 500 001, తెలంగాణ Ph: 9014120442 | Email: sktbn.org@gmail.com