స్కాందమహాపురాణాంతర్గత నాగరఖండము 506

1. శీర్షిక & ప్రాథమిక గుర్తింపు విభాగం

- *పుస్తకం పూర్తి పేరు (తెలుగులో):* స్కాందమహాపురాణాంతర్గత నాగరఖండము
- *Title in English Transliteration:* Skandamahapuranaantargata
Nagarakhandamu
- *ఉపశీర్షిక (Subtitle):* నవమాశ్వాసము
- *ప్రత్యామ్నాయ / ఇతర పేర్లు (Alternate/Variant Titles):* నాగరఖండము
(సంపు 1, సంపు 2, సంపు 3)
- *గ్రంథ రూపం / వర్గం (Category/Genre):* పురాణ గ్రంథం / పౌరాణిక అనువాద
కావ్యం

2. రచయిత, సంపాదకులు & ఇతర కర్తల వివరాలు

- *రచయిత పూర్తి పేరు:* జానపాటి పట్టాభిరామశాస్త్రి (సంస్కృతం నుండి
తెనుగులోకి సమాంధ్రీకరించినవారు)
- *కలం పేరు / బిరుదులు (Pen Name / Titles):* అభినవ సరస్వతి, అవధానవిధాని
- *రచయిత కాలం / జీవిత కాలం (Birth-Death Dates):* NA
- *జన్మస్థలం / నివాసం:* జానపాడు, గుంటూరు జిల్లా
- *విద్యా అర్హతలు & వృత్తి:* NA
- *సమకాలీన రచనలు / ఇతర ముఖ్య కృతులు:* విరూపాక్షపీఠగురుపరంపర, నీతిగీతులు
(సుమతిశతకము), వాసంతికాపరిణయ నాటకము, కరిణీలోద్ధారిణి,
విశ్వబ్రాహ్మణశబ్దఖండనము, బ్రాహ్మణశబ్దవిచారము, వత్సలనీతిశతకము, నర్సారావుపేట
శతావధానము, చిత్తూరుజిల్లా తీర్పు విమర్శనము, సంగదోషము, రామాయణసారోద్ధారము,
పశ్యశబ్దవిచారము, పురశ్చరణము, విగ్రహారాధన ఖండనఖండనము, శంతను రాజచరిత్ర,
వర్ణవ్యవస్థ, స్వర్ణకారవ్యవహారము, శుద్ధాంధ్రహరిశ్చంద్ర చరిత్రము, నూతసంహిత,
భారతీయప్రబోధము, అస్పృశ్యతానివారణఖండనము, ధర్మనిర్ణయము, భారతకథా తత్త్వనిర్ణయము
- *ఇతర కర్తల వివరాలు (Contributors):*
- *సంపాదకుడు (Editor):* జానపాటి పట్టాభిరామశాస్త్రి (అభినవ సరస్వతి
మాసపత్రిక)
- *అనువాదకుడు (Translator):* జానపాటి పట్టాభిరామాభిధానుడు
(సమాంధ్రీకరించినవారు)
- *చిత్రకారుడు / ముఖచిత్ర డిజైనర్ (Illustrator/Cover Artist):* NA
- *ముందుమాట / పీఠిక రచయిత (Foreword/Introduction Author):* NA
- *రచయిత పరిచయ వ్యాసం (Author Note):* శ్రీమజ్జగద్గురు గురు
కరుణాకటాక్ష సంప్రాప్త కవితాసాహిత్యనిధాన, హరితసగోత్రోద్భవ లక్ష్మీనారాయణ
పేరమాంబికా గర్భశుక్తిముక్తాయమాన సత్సభావిష్కృతావధానవిధానియైన జానపాటి
పట్టాభిరామశాస్త్రి ఈ గ్రంథాన్ని సురభాష నుండి ఆంధ్రమునకు చక్కగా అనువదించి
ప్రచురించారు. ఈ గ్రంథకర్త "అభినవ సరస్వతి" అనే మాసపత్రికను నిర్వహిస్తూ
వర్ణాశ్రమధర్మబోధక గ్రంథాలను, విమర్శనాత్మక వ్యాసాలను ప్రచురించేవారు. ఆయన
అనేక ప్రాచీన ప్రబంధాలను, శతకాలను, ధర్మశాస్త్ర గ్రంథాలను రచించి మరియు
సంపాదకత్వం వహించి తెలుగు సాహిత్య లోకానికి అందించారు.

3. సాహిత్య, విషయ & సామాజిక విశ్లేషణ

- *పరిచయం & నేపధ్యం (Introduction & Context):* "నాగరఖండము" అత్యంత
ప్రాశస్త్యమైన స్కాందమహాపురాణము లోని అంతర్భాగం. సంస్కృతంలో ఉన్న ఈ పౌరాణిక
విజ్ఞానాన్ని తెలుగు పాఠకులకు అందించాలనే ముఖ్య ఉద్దేశంతో దీనిని
ఆంధ్రీకరించడం జరిగింది. ఇది ధర్మం, ఆచారాలు, తీర్థయాత్రా విశేషాలు మరియు
పితృకార్యాల ప్రాముఖ్యతను వివరిస్తుంది.
- *రచయిత అంతరంగం & సంకల్పం (Author's Intent & Purpose):* సంస్కృత
పురాణాల్లోని గూఢమైన వేదరహస్యాలను, ధర్మశాస్త్ర విశేషాలను సాధారణ ప్రజలకు
అర్థమయ్యే రీతిలో తెలుగు పద్య రూపంలో అందించడమే రచయిత సంకల్పం. శ్రద్ధాకర్మలు,
అమావాస్యాశ్రాద్ధ విశేషాలు, అష్టవస్తు పరిత్యాగ ఫలితాలు వంటి ఆధ్యాత్మిక
విషయాలను లోకానికి చాటాలనే దృక్పథంతో ఈ రచన సాగింది.
- *ప్రధాన విషయ సారాంశం (Core Summary & Key Themes):*
- ఈ నవమాశ్వాసములో శ్రాద్ధకల్పము, అమావాస్యాశ్రాద్ధావశ్యకత ప్రధాన
విషయాలుగా చర్చించబడ్డాయి.
- రోహితాశ్వుడు మార్కండేయుని మరియు భర్తృయజ్ఞుని ప్రశ్నించడం ద్వారా
శ్రాద్ధ ఆచరణ విధానాలు, కాలం, అర్హతలు వంటి సమస్త సందేహాలను
నివృత్తి చేసుకునే
వృత్తాంతం ఇందులో ఉంది.
- వివిధ వస్తువులను పరిత్యజించడం వలన కలిగే ఫలితాలు, బ్రాహ్మణ మహిమ,
యజ్ఞోపవీత ధారణ మహత్యం, చందన లేపన విశేషాలు వివరంగా వర్ణించబడ్డాయి.
- *భాషా శైలి & వ్యాకరణ విశ్లేషణ (Language Style & Literary Tropes):* ఈ
గ్రంథంలో ప్రాచీన తెలుగు పద్య శైలి, సులభ గ్రాంథిక భాష కనిపిస్తాయి. కందం,
ఉత్థలమాల, సీసం, ఆవలియ వంటి వివిధ పద్య ఛందోరూపాలు ప్రయోగించబడ్డాయి. పురాణ
శైలికి తగినట్లుగా సంస్కృత పదాల కూర్పుతో పాటు సరళమైన తెలుగు నుడికారం
జోడించబడి ఉంది.
- *పరిశోధనాత్మక & సాంస్కృతిక ప్రాముఖ్యత (Research & Cultural Value):*
హిందూ సనాతన ధర్మంలో పితృకార్యాలు, వర్ణాశ్రమ ధర్మాలు, చాతుర్మాస్య వ్రతాలు
మరియు హటాకేశ్వర క్షేత్ర మహత్యం వంటి సాంస్కృతిక అంశాలను అధ్యయనం చేయడానికి ఈ
గ్రంథం ఒక ప్రామాణికమైన చారిత్రక మరియు మతపరమైన ఆధారంగా నిలుస్తుంది.
- *ముగింపు & పాఠకుల మార్గదర్శి (Conclusion & Target Audience):* ఈ
పుస్తకం సంస్కృత పౌరాణిక సాహిత్యాన్ని అభ్యసించే విద్యార్థులకు, పరిశోధకులకు
మరియు సనాతన ధర్మ విశేషాలను తెలుసుకోవాలనుకునే సాహిత్య ప్రేమికులకు అత్యంత
ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది. పురాణాలలోని ఆచార వ్యవహారాల వెనుక ఉన్న అంతరార్థాన్ని ఇది
స్పష్టం చేస్తుంది.

4. విపుల సాంకేతిక మెటాడేటా (Technical Metadata - Wikidata & MARC Compatible)

- *ప్రాథమిక వికీడేటా & కేటలాగ్ వివరాలు:*
- *P1476 (Title):* స్కాందమహాపురాణాంతర్గత నాగరఖండము
- *P1680 (Subtitle):* నవమాశ్వాసము
- *P31 (Instance of):* Monograph / Collection
- *Wikidata ID:* NA
- *P18 (Image/Cover Art):* NA
- *కర్తలు & సంస్థలు (Persons & Entities):*
- *P50 (Author):* జానపాటి పట్టాభిరామశాస్త్రి
- *P110 (Illustrator):* NA
- *P11105 (Annotator):* NA
- *P655 (Translator):* జానపాటి పట్టాభిరామశాస్త్రి
- *P98 (Editor):* జానపాటి పట్టాభిరామశాస్త్రి
- *P767 (Contributor):* NA
- *P2679 (Foreword Author):* NA
- *P2680 (Afterword Author):* NA
- *P123 (Publisher):* అభినవసరస్వతీ కార్యస్థానము, జానపాడు, గుంటూరు
జిల్లా
- *P872 (Printer / Press):* NA
- *గుర్తింపు సంఖ్యలు (Identifiers):*
- *P212 (ISBN-13):* NA
- *P957 (ISBN-10):* NA
- *P243 (OCLC Number):* NA
- *P675 (Google Books ID):* NA
- *P648 (Open Library ID):* NA
- *P2034 (Project Gutenberg ID):* NA
- *P724 (Internet Archive ID):* NA
- *P8383 (Goodreads Identifier):* NA
- *P6721 (K10plus PPN):* NA
- *సందర్భం, ముద్రణ & భౌతిక వివరాలు (Physical & Publication Details):*
- *P407 (Language):* Telugu
- *P291 (Place of Publication):* జానపాడు, గుంటూరు జిల్లా
- *P577 (Publication Date / Year):* 1934 (ముఖ్యచిత్రంపై పేర్కొన్నది)
- *P1104 (Page Count):* NA
- *P2635 (Number of Volumes):* సంపుటములుగా ప్రచురితం (సంపు 1, 2, 3)
- *P393 (Edition Number):* NA
- *P1031 (Legal Citation / Registration No):* NA
- *P186 (Material Used):* Paper
- *P437 (Distribution Format):* Paperback / Digital PDF
- *Cost / Original Price (ధర):* చందా సంవత్సరమునకు రూ. 8-0-0 (అభినవ
సరస్వతి పత్రికకు)

5. వర్గీకరణ & డిజిటల్ ఆర్కైవల్ ఫీల్డ్స్ (Classification & Archival Studies)

- *Work_Genre_P136:* పౌరాణిక సాహిత్యం / మతపరమైన గ్రంథం
- *Work_Subject_P921:* శ్రాద్ధకల్పము, పితృకార్యాలు, హిందూ ఆచారాలు,
స్కాందపురాణం
- *Work_Country_P495:* India
- *Work_Movement_P135:* పౌరాణిక అనువాద సాహిత్యం
- *Work_Based_On_P144:* సంస్కృత స్కాందమహాపురాణము (నాగరఖండము)
- *Dewey Decimal Classification (DDC) Number:* 294.5925
- *Colon Classification (CC) Class Number:* NA
- *Koha Classification Tag / Call Number:* 294.827
- *Copyright Status / Public Domain:* పబ్లిక్ డొమైన్ (చారిత్రక కాలం
దృష్ట్యా)

6. English Academic Abstract & Metadata Summary

- *Objective & Scope:* This work is a Telugu metrical translation and
adaptation of the *Nagarakhanda* from the sacred *Skanda Purana*,
focusing extensively on ancient Hindu rituals, the philosophy of ancestral
rites (Shraddha), and ethical codes of conduct.
- *Methodology & Content Overview:* Employing a classical poetic
narrative structure—specifically utilizing dialogue formats between sages
and monarchs like Rohitaashva, Markandeya, and Bhartruyajna—the text
meticulously details procedural guidelines for rituals, dietary
abandonments, and the spiritual significance of sacred threads and
cleansing practices.
- *Literary & Academic Significance:* Translated and published by
Janapati Pattabhirama Sastry under the aegis of the *Abhinava Saraswati*
press, this text serves as an invaluable primary source for researchers
exploring early 20th-century Telugu scriptural scholarship, traditional
publishing history, and socio-religious frameworks in South India.
- *Recommendation:* Highly recommended for scholars, graduate students
of South Asian religions, cultural historians, and digital archive
specialists focusing on regional Indian textual traditions.