నారాయణీయ కావ్యాదర్శము 525

1. శీర్షిక & ప్రాథమిక గుర్తింపు విభాగం (Title & Basic Identification Block)

- *పుస్తకం పూర్తి పేరు (తెలుగులో):* నారాయణీయ కావ్యాదర్శము
- *Title in English Transliteration:* Narayanīya Kāvyādarśamu
- *ఉపశీర్షిక (Subtitle):* (దండి)
- *ప్రత్యామ్నాయ / ఇతర పేర్లు (Alternate/Variant Titles):* నారాయణీయ
కావ్యదర్శనం, కావ్యాదర్శము
- *గ్రంథ రూపం / వర్గం (Category/Genre):* సాహిత్య విమర్శనా గ్రంథం /
అలంకార శాస్త్రం

2. రచయిత, సంపాదకులు & ఇతర కర్తల వివరాలు (Author & Contributor Details)

- *రచయిత పూర్తి పేరు:* చర్ల నారాయణ శాస్త్రిగారు
- *కలం పేరు / బిరుదులు (Pen Name / Titles):* NA
- *రచయిత కాలం / జీవిత కాలం (Birth-Death Dates):* NA
- *జన్మస్థలం / నివాసం:* NA
- *విద్యా అర్హతలు & వృత్తి:* NA
- *సమకాలీన రచనలు / ఇతర ముఖ్య కృతులు:* అష్టకావ్యశ్రేణిక, మధురశాకుంతలము,
ఉత్తరరామ ప్రణయ చరిత్ర, సాహిత్యసౌందర్య దర్శనము, ఉపనిషత్సుధ (ఈశకేన
కఠప్రశ్నోపనిషత్తులు), సిద్ధాంతతత్త్వదర్శనము (వ్యాసుడు), యోగతత్త్వదర్శనము
(పతంజలి), తెనుగుగీత - భగవద్గీతకు తెనుగు, బుద్ధ భగవానుడు - జీవితసంఘటనలు
మొదలైనవి.
- *ఇతర కర్తల వివరాలు (Contributors):*
- *సంపాదకుడు (Editor):* NA
- *అనువాదకుడు (Translator):* చర్ల నారాయణ శాస్త్రి
- *చిత్రకారుడు / ముఖచిత్ర డిజైనర్ (Illustrator/Cover Artist):* NA
- *ముందుమాట / పీఠిక రచయిత (Foreword/Introduction Author):* NA
- *రచయిత పరిచయ వ్యాసం (Author Note):* చర్ల నారాయణ శాస్త్రి గారు
సంస్కృత అలంకార శాస్త్ర గ్రంథమైన దండి 'కావ్యాదర్శము'ను ఆధారంగా చేసుకుని ఈ
గ్రంథాన్ని యాంద్రీకరించడం జరిగింది. పూర్వశాస్త్రోక్త సారాంశమును గ్రహించి,
ప్రయోగములను గమనించి కావ్యపద్ధతిని ఈ గ్రంథంలో వివరించారు. లోకాయాత్ర
ప్రవర్తించుటకు, సంస్కారమును బాపిన శబ్దములను గ్రహించుటకు ఈ గ్రంథం
దోహదపడుతుంది.

3. సాహిత్య, విషయ & సామాజిక విశ్లేషణ (Literary, Content & Critical Analysis)

- *పరిచయం & నేపధ్యం (Introduction & Context):* 'నారాయణీయ కావ్యాదర్శము'
గ్రంథం సంస్కృతంలో దండి ఆచార్యుడు రచించిన ప్రసిద్ధ అలంకార శాస్త్ర గ్రంథమైన
'కావ్యాదర్శము'నకు తెలుగు అనువాదం మరియు విశ్లేషణ రూపం. తెలుగు సాహిత్య
విమర్శారంగంలో కావ్యాచారాలు, గుణములు, దోషములు మరియు అలంకారాలను శాస్త్రీయంగా
పరిశీలించడానికి ఈ గ్రంథం ఒక ప్రామాణిక నిధిగా నిలుస్తుంది.
- *రచయిత అంతరంగం & సంకల్పం (Author's Intent & Purpose):* పూర్వ
శాస్త్రాలలోని సారాంశాన్ని, ప్రయోగ విధానాలను పరిశీలించి, తెలుగు పాఠకులకు
మరియు విద్వాంసులకు కావ్య పద్ధతులను అందించాలనే సంకల్పంతో రచయిత చర్ల నారాయణ
శాస్త్రి గారు దీనిని మలిచారు. సంస్కృత గ్రంథ భావాలను తెలుగు నేలకు
తగినట్లుగా, పద్య రూపంలో సులభంగా అర్థమయ్యే రీతిలో వివరించడమే ఈ గ్రంథ ప్రధాన
ఉద్దేశం.
- *ప్రధాన విషయ సారాంశం (Core Summary & Key Themes):* ఈ గ్రంథంలో
కావ్యాభේදములు, మహాకావ్యము, గద్యకావ్యలక్షణము, గుణములు (ప్రసాదము, సమత,
మాధుర్యము మొదలైనవి), కావ్యదోషములు (గ్రామ్యము, న్యాయవిరోధము, ఆగమవిరోధము
మొదలైనవి) మరియు అర్ధాలంకారాల గురించి కూలంకషంగా చర్చించబడింది. కావ్యాలలో
ఉండే దోషాలు ఎక్కడెక్కడ ఎలా సంభవిస్తాయో, సుకవి మహిమ వలన ఆ దోషాలు కూడా
గుణాలుగా ఎలా మారుతాయో సోదాహరణంగా వివరించడం జరిగింది.
- *భాషా శైలి & వ్యాకరణ విశ్లేషణ (Language Style & Literary Tropes):*
గ్రంథం సుందరమైన పద్య శైలిలో, ప్రౌఢమైన తెలుగు పదబంధాలతో కూడి ఉంది. సంస్కృత
పదాల ప్రభావం స్పష్టంగా కనిపిస్తూనే, తెలుగు పద్య లక్షణాలకు అనుగుణంగా
సాగిపోతుంది. అలంకార శాస్త్ర పరిభాషను తెలుగు పద్యాలలో ఇమడ్చడంలో రచయిత ప్రతిభ
కనిపిస్తుంది.
- *పరిశోధనాత్మక & సాంస్కృతిక ప్రాముఖ్యత (Research & Cultural Value):*
తెలుగు సాహిత్య పరిశోధకులకు, అలంకార శాస్త్రాన్ని అభ్యసించే విద్యార్థులకు ఇది
ఒక అత్యవసరమైన రిఫరెన్స్ గ్రంథం. సంస్కృత అలంకార శాస్త్ర సిద్ధాంతాలను తెలుగు
సాహిత్య సంప్రదాయంతో అనుసంధానించడంలో ఈ గ్రంథం యొక్క సాంస్కృతిక మరియు
పరిశోధనాత్మక విలువ ఎనలేనిది.
- *ముగింపు & పాఠకుల మార్గదర్శి (Conclusion & Target Audience):* ఈ గ్రంథం
ప్రధానంగా సంస్కృత-తెలుగు సాహిత్య విద్యార్థులకు, పరిశోధకులకు, మరియు కవిత్వ
తత్వాన్ని అర్థం చేసుకోవాలనుకునే సాహిత్య ప్రేమికులకు అత్యంత ఉపయోగకరంగా
ఉంటుంది. కావ్య నిర్మాణ రహస్యాలను, గుణదోష విచారణను శాస్త్రీయంగా
తెలుసుకోవడానికి ఈ గ్రంథం మార్గదర్శకంలా నిలుస్తుంది.

4. విపుల సాంకేతిక మెటాడేటా (Technical Metadata - Wikidata & MARC Compatible)

- *ప్రాథమిక వికీడేటా & కేటలాగ్ వివరాలు:*
- P1476 (Title): నారాయణీయ కావ్యాదర్శము
- P1680 (Subtitle): (దండి)
- P31 (Instance of): Book / Monograph
- Wikidata ID: NA
- P18 (Image/Cover Art): NA
- *కర్తలు & సంస్థలు (Persons & Entities):*
- P50 (Author): చర్ల నారాయణ శాస్త్రి
- P110 (Illustrator): NA
- P11105 (Annotator): NA
- P655 (Translator): చర్ల నారాయణ శాస్త్రి
- P98 (Editor): NA
- P767 (Contributor): చర్ల గణపతిశాస్త్రి (తుషృత / ప్రచురణకర్త సంబంధిత
ఉల్లేఖనం)
- P2679 (Foreword Author): NA
- P2680 (Afterword Author): NA
- P123 (Publisher): రసవాహినీ గ్రంథమాల / లలితా ప్రెస్, హుమాయూన్ నగరు,
హైదరాబాదు - 28
- P872 (Printer / Press): లలితా ప్రెస్, హైదరాబాదు - 28
- *గుర్తింపు సంఖ్యలు (Identifiers):*
- P212 (ISBN-13): NA
- P957 (ISBN-10): NA
- P243 (OCLC Number): NA
- P675 (Google Books ID): NA
- P648 (Open Library ID): NA
- P2034 (Project Gutenberg ID): NA
- P724 (Internet Archive ID): NA
- P8383 (Goodreads Identifier): NA
- P6721 (K10plus PPN): NA
- *సందర్భం, ముద్రణ & భౌతిక వివరాలు (Physical & Publication Details):*
- P407 (Language): Telugu
- P291 (Place of Publication): హైదరాబాదు
- P577 (Publication Date / Year): 1968 (కీలకము, శ్రావణ పూర్ణిమ)
- P1104 (Page Count): NA
- P2635 (Number of Volumes): NA
- P393 (Edition Number): NA
- P1031 (Legal Citation / Registration No): NA
- P186 (Material Used): Paper
- P437 (Distribution Format): Paperback
- Cost / Original Price (ధర): 2-50 రూపాయలు (ప్రతులు 1000)

5. వర్గీకరణ & డిజిటల్ ఆర్కైవల్ ఫీల్డ్्स (Classification & Archival Studies)

- *Work_Genre_P136:* సాహిత్య విమర్శ / అలంకార శాస్త్రం
- *Work_Subject_P921:* కావ్యాదర్శము, కావ్యగుణములు, కావ్యదోషములు,
అలంకారాలు, సంస్కృత సాహిత్య విమర్శ
- *Work_Country_P495:* India
- *Work_Movement_P135:* శాస్త్రీయ సాహిత్య విమర్శ
- *Work_Based_On_P144:* దండి మహర్షి రచించిన సంస్కృత 'కావ్యాదర్శము'
- *Dewey Decimal Classification (DDC) Number:* 891.481
- *Colon Classification (CC) Class Number:* NA
- *Koha Classification Tag / Call Number:* 894.827
- *Copyright Status / Public Domain:* సర్వసామ్య సంకలితము (All Rights
Reserved / Copyrighted as per era context)

6. English Academic Abstract & Metadata Summary

- *Objective & Scope:* "Narayaneeya Kavyadarsamu" authored by Charla
Narayana Sastri is a significant Telugu work based on Dandin's classical
Sanskrit treatise, *Kavyadarsa*. The primary objective of this volume is
to systematically expound the intricate rules of poetics, including the
classification of poetry, literary merits (gunas), poetic flaws (dosas),
and rhetorical ornaments (alankaras) for Telugu scholars and students.
- *Methodology & Content Overview:* The text adopts a traditional
verse-commentary methodology, translating and elucidating Sanskrit
aesthetic principles into idiomatic Telugu verse. It systematically covers
structural divisions such as prose and mixed compositions, detailed
analysis of stylistic graces, and nuanced examinations of logical or
scriptural poetic discrepancies (*nyaya virodha*, *agama virodha*)
alongside the redeeming power of genius (*sukavi mahima*).
- *Literary & Academic Significance:* This work serves as an essential
bridge connecting classical Sanskrit literary criticism with modern Telugu
scholarly discourse. It enriches the tradition of Indian poetics (*alankara
sastra*) by providing rigorous vernacular definitions and practical
illustrative verse examples, making classical critical theory accessible
and applicable within the Telugu literary landscape.
- *Recommendation:* Highly recommended for academic researchers,
postgraduate students of South Asian literature and classical Indian
poetics, as well as institutional archives preserving traditional Telugu
scholarship.