కలంపోటు - 5640

కలంపోటు.pdf

కలంపోటు సాహిత్య / విషయ విశ్లేషణ వ్యాసం పరిచయం

తెలుగు సాహితీ జగత్తులో తమదైన శైలి, భాషా ప్రయోగాలతో చెరగని ముద్ర వేసిన
ప్రముఖ రచయిత శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి గారు రచించిన రూపికల సంకలనం ఈ
*"కలంపోటు"*. ఈ పుస్తకంలో ప్రధాన రూపిక అయిన 'కలంపోటు' తో పాటు 'పునాది రాయి',
'లక్ష్యసిద్ధి' అనే మరో రెండు రూపికలు కూడా ఉన్నాయి. విజయనగర సామ్రాజ్య వైభవం,
శ్రీకృష్ణదేవరాయల అష్టదిగ్గజ కవుల కాలంనాటి అపూర్వ ఘట్టాలను నేపథ్యంగా
తీసుకుని రూపుదిద్దుకున్న ఈ గ్రంథం నాటక/రూపికల (Drama/Playlet) విభాగానికి
చెందుతుంది.
రచయిత అంతరంగం

శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి గారు వైదిక విద్యలతో ప్రారంభించి, స్వయంకృషితో
తెలుగు సాహిత్యంలో అపారమైన పాండిత్యాన్ని, రచనా పటవాన్ని గడించారు. తెలుగు
భాషాభివృద్ధికి, స్వచ్ఛమైన తెలుగు శైలికి వారు పట్టిన దీక్ష, చేసిన సాధన వారి
ప్రతి రచనలోనూ ప్రతిబింబిస్తుంది. పాత్రల మనోభావాలను, చారిత్రక ఘట్టాల్లోని
అంతర్నాటకాన్ని సజీవంగా ఆవిష్కరించడంలో వారికి సాటిలేరు.
పుస్తక సారాంశం / ప్రధానాంశం

ఈ సంకలనంలో 'కలంపోటు', 'పునాది రాయి', 'లక్ష్యసిద్ధి' అనే మూడు ప్రధాన రూపికలు
ఉన్నాయి. ప్రధాన రూపిక అయిన 'కలంపోటు' లో విజయనగర చక్రవర్తి
శ్రీకృష్ణదేవరాయలు, మహాప్రధాని తిమ్మరుసయ్య (మహాసచివులు), అష్టదిగ్గజ కవులైన
అల్లసాని పెద్దన్న, ముక్కు తిమ్మన్న, ధూర్జటి, మాదయగారి మల్లన్న తదితర
చారిత్రక పాత్రల నడుమ సాగే ఆసక్తికరమైన సంభాషణలు, సన్నివేశాలు ఆకట్టుకుంటాయి.
సాహిత్య విమర్శలు, కవుల మధ్య ఉండే ప్రాతిపదికలు, రాజసభలోని మర్యాదలు మరియు
కళాపోషణల నేపథ్యంలో సాగే ఈ రచన నాటి సాంస్కృతిక వైభవాన్ని కళ్లకు కడుతుంది.
ఇతర రూపికలైన 'పునాది రాయి', 'లక్ష్యసిద్ధి' లో కూడా పౌరాణిక, చారిత్రక,
నాటకీయ సన్నివేశాలు పాఠకులలో ఉత్తేజాన్ని నింపుతాయి.
శైలి మరియు విశ్లేషణ

శ్రీపాద వారి భాషా ప్రయోగం అత్యంత సహజ సుందరంగా, పండితులనే కాక సామాన్య
పాఠకులను సైతం మెప్పించే విధంగా ఉంటుంది. నాటకీయత, పాత్రల ప్రాణప్రతిష్ఠ,
సంభాషణలలోని చురుకుదనం ఈ రూపికల ప్రత్యేకత. చారిత్రక ఘట్టాలను, కవుల
స్వభావాలను ప్రతిబింబించేలా పాత్రల విన్యాసం సాగింది. నాటక ప్రక్రియలో చిన్న
చిన్న రూపికలుగా తీర్చిదిద్దడం వల్ల ఇవి ప్రదర్శనకు మరియు పఠనానికి అనువుగా
ఉన్నాయి.
ముగింపు

తెలుగు నాటక రంగాన్ని, చారిత్రక సన్నివేశాలను, కవుల వైభవాన్ని అభిమానించే
వారందరికీ ఈ పుస్తకం తప్పక చదవదగినది. విద్యార్థులకు, నాటక ప్రేమికులకు మరియు
తెలుగు సాహిత్య పరిశోధకులకు శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి గారి శైలిని,
నాటకీయతా సౌందర్యాన్ని అధ్యయనం చేయడానికి ఇది ఒక అద్భుతమైన గ్రంథం.
పుస్తక సమగ్ర సమాచారం (Technical Metadata)

*ప్రాథమిక వివరాలు (Basic Info):*

- P1476 (Title): కలంపోటు
- P1680 (Subtitle): ఇందులో పునాది రాయి, లక్ష్యసిద్ధి అనే మరో రెండు
రూపికలున్ను ఉన్నాయి.
- P31 (Instance of): book
- Wikidata ID: NA
- P18 (Image/Cover): NA

*వ్యక్తులు (People):*

- P50 (Author): శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి
- P110 (Illustrator): NA
- P11105 (Annotator): NA
- P123 (Publisher): కలాభివర్ధనీ పరిషత్తు
- P655 (Translator): NA
- P98 (Editor): NA
- P767 (Contributor): NA
- P872 (Printer): అద్దేపల్లి నాగేశ్వరరావు (సరస్వతీ పవర్ ప్రెస్సు)
- P2679 (Foreword Author): NA
- P2680 (Afterword Author): NA

*గుర్తింపు సంఖ్యలు (IDs):*

- P212 (ISBN-13): NA
- P957 (ISBN-10): NA
- P243 (OCLC): NA
- P675 (Google Books ID): NA
- P648 (Open Library): NA
- P2034 (Gutenberg): NA
- P724 (Internet Archive): NA
- P8383 (Goodreads): NA
- P6721 (K10plus): NA

*సందర్భం & ముద్రణ (Context & Edition):*

- P407 (Language): Telugu
- P291 (Place of Publication): రాజమహేంద్రవరం
- P577 (Pub Date): 1955 ఫిబ్రవరి
- P1104 (Pages): NA
- P2635 (Volumes): NA
- P393 (Edition): మొదటి కూర్పు
- P1031 (Legal Citation): NA
- P186 (Material): Paper
- P437 (Format): Book

అదనపు వివరాలు (Extended Fields)

- Work_Genre_P136: Drama / Playlet (రూపికలు)
- Work_Subject_P921: Telugu Literature, Historical Play
- Work_Country_P495: India
- Work_Movement_P135: NA
- Work_Based_On_P144: NA
- Koha_Cost: 1-1-0 (రూ. 1 - ఆణా 1 - పైసలు 0)
- Total Dewey Decimal Classification – DDC ID: 494.827

English Summary

*Kalamspotu* is a collection of short plays (Roopikalu) written by the
renowned Telugu author Sripada Subrahmanya Sastri. Published by
Kalabhivardhani Parishattu, Rajahmundry in February 1955, this volume
features the title play 'Kalamspotu' along with two other short plays
titled 'Punadi Rayi' and 'Lakshyasiddhi'.

The primary play, 'Kalamspotu', is set against the golden era of the
Vijayanagara Empire under Emperor Sri Krishnadevaraya. The play brings
together historical personalities such as Sri Krishnadevaraya, his wise
minister Timmarusu, and prominent court poets (Ashtadiggajas) including
Allasani Peddana, Mukku Timmanna, Dhurjati, and Madayagari Mallanna.
Through engaging literary debates, royal court dynamics, and dramatic
dialogues, the play captures the essence of literary criticism, patronship,
and cultural grandeur of sixteenth-century Andhra.

Sripada Subrahmanya Sastri’s signature style is evident throughout the
book—marked by authentic, idiomatic Telugu, vivid characterization, and a
deep appreciation for classical art and history. The playlets are crafted
with dramatic precision, making them suitable both for stage performance
and literary reading.

Overall, "Kalamspotu" stands as a significant work in modern Telugu
dramatic literature, offering readers and scholars an insightful look into
historical narratives woven with refined literary flair.