భలే రంగడు 5678 I

 

భలే రంగడు: అధర్మంపై ధర్మం సాధించిన విజయ నాటకం

 

భలే రంగడు - 5678.pdf

సాహిత్య / విషయ విశ్లేషణ వ్యాసం (Literary & Subject Essay)

పరిచయం

తెలుగు నాటక రంగానికి, సాంఘిక నాటకాలకు వినోదంతో పాటు సామాజిక చైతన్యాన్ని కలిగించే ఒక విశిష్టమైన స్థానం ఉంది. శ్రీ కర్పూరపు ఆంజనేయులు చేత రచించబడి, విజయవాడలోని అరుణా పబ్లిషింగ్ హౌస్ ద్వారా 1972 లో ప్రచురించబడిన "భలే రంగడు" ఒక అత్యంత ఆకర్షణీయమైన సాంఘిక, నేర-పరిశోధనాత్మక (Crime & Social Drama) నాటకం. సమాజంలో పైకి యోగ్యులుగా నటిస్తూ లోపల అన్యాయాలు, నయవంచనలు చేసే ధనాశాపరుల ముసుగులను తొలగించి, న్యాయాన్ని గెలిపించే కథాంశంతో ఈ నాటకం రూపుదిద్దుకుంది.

రచయిత అంతరంగం

రచయిత కర్పూరపు ఆంజనేయులు సమాజంలోని మోసపూరిత విధానాలను, ధనమదంతో పేదల జీవితాలను నాశనం చేసే దుర్మార్గుల నైజాన్ని లోతుగా పరిశీలించారు. నాటక ప్రదర్శన ద్వారా పాఠకులకు, వీక్షకులకు వినోదాన్ని అందిస్తూనే, నీతి మరియు న్యాయం ఎప్పటికైనా గెలుస్తాయనే బలమైన సందేశాన్ని ఇవ్వడమే ఆయన ప్రధాన ఉద్దేశం. బి. బాబూరావు అందించిన మూలకథ ఆధారంగా ఈ నాటకాన్ని ఎంతో నాటకీయతతో, ఉత్కంఠభరితంగా ఆయన మలిచారు.

పుస్తక సారాంశం / ప్రధానాంశం (Book Summary/Core Theme)

"భలే రంగడు" కథ ప్రధానంగా రంగారావు అనే బి.ఏ. పూర్తి చేసిన ఒక నీతిమంతుడైన యువకుడి జీవితం చుట్టూ తిరుగుతుంది. రంగారావు తండ్రి శ్రీనివాసరావు మరణంతరం, నమ్మకస్తుడైన పెంపుడు తండ్రి రాజయ్య ఆ పిల్లలను కంటికి రెప్పలా కాపాడి పెద్దచేస్తాడు. కానీ, స్వార్థపరులు, దుర్మార్గులైన ఫ్యాక్టరీ భాగస్తులు శ్రీపతి, రఘుపతి, భిక్షాపతి మరియు వారి అనుకూలుడైన ఒక అవినీతి ఇన్స్పెక్టర్ కలసి రంగారావు కుటుంబానికి తీరని ద్రోహం చేస్తారు. చేయని నేరాన్ని రంగారావుపై మోపి, అతనిని జైలుకు పంపిస్తారు.

జైలు నుండి విడుదలైన తర్వాత రంగారావు తన కుటుంబానికి జరిగిన అన్యాయానికి ప్రతీకారం తీర్చుకోవడానికి, దుర్మార్గుల అసలు స్వరూపాన్ని సమాజం ముందుంచడానికి ఒక వ్యూహాత్మకమైన "నాటకం" ఆడతాడు. అందుకోసం చిదంబరం అనే సాధువు వేషంలో మారతాడు. అతనికి సహాయంగా అతని మిత్రుడు ఆనంద్ (దిగంబరం వేషంలో), అలాగే సీఐడీ ఇన్స్పెక్టర్ నారాయణపతి (రౌడీ కొండలుగా మరియు సాధువుగా) మారువేషాలు ధరించి రంగంలోకి దిగుతారు. రఘుపతి కుమార్తె శాంతి రంగారావును గాఢంగా ప్రేమిస్తుంది. చివరకు రంగారావు తన తెలివితేటలతో, మారువేషాల యుక్తితో ఆ దుర్మార్గులు చేసిన నేరాలను నిరూపించి వారిని జైలుకు పంపిస్తాడు. తనపై పడిన నిందను చెరిపేసుకొని, రఘుపతి వంటి వారిలో పరివర్తన తెచ్చి, శాంతితో కలవడంతో నాటకం సుఖాంతమవుతుంది.

శైలి మరియు విశ్లేషణ

కర్పూరపు ఆంజనేయులు ఈ నాటకంలో పాత్రల చిత్రీకరణను ఎంతో సమర్థవంతంగా నిర్వహించారు. నాటకంలో నాటకీయత, ఉత్కంఠ, హాస్యం మరియు భావోద్వేగాలు సమపాళ్లలో కుదిరాయి. రంగారావు ధైర్యం మరియు సాధువు వేషంలో ఆడే నాటకం పాఠకులను కట్టిపడేస్తాయి. సంభాషణలు చాలా తేలికగా, సామాజిక వాస్తవికతకు దగ్గరగా ఉంటూ నాటక వేగాన్ని పెంచుతాయి. ముఖ్యంగా చివరి రంగంలో రంగారావు-శాంతిల మధ్య జరిగే సంభాషణ మరియు "మధురం, మధురం ఈ సమయం" అనే యుగళ గీతం నాటకానికి చక్కటి ముగింపునిస్తాయి.

ముగింపు

"భలే రంగడు" నాటకం నాటకరంగ ప్రియులకు, విద్యార్థులకు, సాంఘిక నాటకాలను ప్రదర్శించాలనుకునే ప్రదర్శకులకు ఎంతో ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది. మోసం ఎప్పటికీ తాత్కాలికమేనని, సత్యం మరియు ధర్మమే ఆఖరుకు విజయం సాధిస్తాయని నిరూపించే ఈ నాటకం ప్రదర్శనా యోగ్యమైన ఒక ఉత్తమ సాంఘిక నాటకం.

పుస్తక సమగ్ర సమాచారం (Technical Metadata)

ప్రాథమిక వివరాలు (Basic Info):

• P1476 (Title): భలే రంగడు
• P1680 (Subtitle): NA
• P31 (Instance of): నాటకం (Play)
• Wikidata ID: NA
• P18 (Image/Cover): NA

వ్యక్తులు (People):

• P50 (Author): కర్పూరపు ఆంజనేయులు
• P110 (Illustrator): NA
• P11105 (Annotator): NA
• P123 (Publisher): అరుణా పబ్లిషింగ్ హౌస్, ఏలూరు రోడ్, విజయవాడ-2
• P655 (Translator): NA
• P98 (Editor): NA
• P767 (Contributor): బి. బాబూరావు (మూలకథ)
• P872 (Printer): సుబ్రహ్మణ్యేశ్వర ప్రింటింగ్ ప్రెస్, విజయవాడ-2
• P2679 (Foreword Author): NA
• P2680 (Afterword Author): NA

గుర్తింపు సంఖ్యలు (IDs):

• P212 (ISBN-13): NA
• P957 (ISBN-10): NA
• P243 (OCLC): NA
• P675 (Google Books ID): NA
• P648 (Open Library): NA
• P2034 (Gutenberg): NA
• P724 (Internet Archive): NA
• P8383 (Goodreads): NA
• P6721 (K10plus): NA

సందర్భం & ముద్రణ (Context & Edition):

• P407 (Language): తెలుగు (Telugu)
• P291 (Place of Publication): విజయవాడ (Vijayawada)
• P577 (Pub Date): డిసెంబరు 1972
• P1104 (Pages): 124
• P2635 (Volumes): NA
• P393 (Edition): ప్రధమ ముద్రణ (First Edition)
• P1031 (Legal Citation): NA
• P186 (Material): Paper
• P437 (Format): Paperback / Book

అదనపు వివరాలు (Extended Fields)

• Work_Genre_P136: నాటకము (Drama / Play - DDC 894.8272)
• Work_Subject_P921: సాంఘిక నాటకం, ప్రతీకారం, మోసం, న్యాయం (Social Drama, Crime & Justice)
• Work_Country_P495: భారతదేశం (India)
• Work_Movement_P135: 20వ శతాబ్దపు తెలుగు సాంఘిక నాటక ఉద్యమం
• Work_Based_On_P144: బి. బాబూరావు చెప్పిన మూలకథ
• Koha_Cost: Rs. 3-00
• Total Dewey Decimal Classification – DDC ID: 494.827 / 894.8272

English Summary

"Bhale Rangadu" is a compelling 1972 Telugu social drama authored by Karpurapu Anjaneyulu and published by Aruna Publishing House, Vijayawada. Based on a foundational storyline suggested by B. Babu Rao, the play revolves around themes of deceit, justice, social righteousness, and retribution.

The plot centers on Rangarao, a virtuous B.A. graduate raised with affection by Rajayya after losing his parents early in life. A group of deceitful factory partners—Sreepathi, Raghupathi, and Bhikshapathi—along with a corrupt police officer, conspire against Rangarao's family, framing him for a crime he did not commit and sending him to prison.

Upon release, Rangarao disguises himself as a saint named Chidambara Swamy to expose the perpetrators and bring them to justice. Supported by his loyal friend Anand (disguised as Digambara) and C.I.D. Inspector Narayanapathi (who adopts multiple guises), Rangarao cleverly traps the culprits, revealing their wicked schemes to society and ensuring their legal punishment. Raghupathi's daughter, Shanthi, who is deeply in love with Rangarao, stands by him through his quest for justice. The drama concludes on a happy and peaceful note with the repentance of the wrongdoers and the union of Rangarao and Shanthi.

Written with sharp dialogue, engaging dramatic twists, and stage-ready theatrical elements, "Bhale Rangadu" remains a classic representation of 20th-century Telugu social plays that champion moral victory over systemic greed and corruption.