కథాసరిత్సాగరము - ఆఱవ భాగము 7377

కథాసరిత్సాగరము - ఆఱవ భాగము (Katha

కథ సరిత గారం7377

Saritsagaram - Part 6)
2. సాహిత్య / విషయ విశ్లేషణ వ్యాసం (Literary & Subject Essay)
• పరిచయం
మహాకవి సోమదేవ సూరి సంస్కృతంలో రచించిన జగద్విఖ్యాత కథాకోశం
'కథాసరిత్సాగరము'ను మహోపాధ్యాయ, కవిరత్న శ్రీ వేదము వేంకటరాయశాస్త్రి గారు
అద్భుతమైన ఆంధ్ర వచనంలోకి అనువదించారు. ప్రస్తుతం మన ముందర ఉన్న ఈ గ్రంథం
'కథాసరిత్సాగరము - ఆఱవ భాగము'. ఇది ప్రాచీన, చారిత్రక మరియు కల్పిత జానపద కథల
విభాగం (Classical Mythology / Indian Folktales & Narrative Literature)
కిందకు వస్తుంది. సంస్కృత వాఙ్మయంలోని కథా రత్నాలలోని అద్భుత రసాలను తెలుగు
పాఠకులకు అందిస్తూ, భారతీయ కథా సంప్రదాయ ప్రాశస్త్యాన్ని చాటిచెప్పే అత్యంత
ప్రామాణికమైన ప్రాచీన అనువాద గ్రంథమిది.
• రచయిత / అనువాదకుని అంతరంగం
శ్రీ వేదము వేంకటరాయశాస్త్రి గారు ఆధునిక ఆంధ్ర సాహిత్య ప్రపంచంలో అగ్రగామి
పండితులు, నాటకకర్త మరియు ఉద్దండ విమర్శకులు. ప్రాచీన సంస్కృత భూయిష్టమైన కథా
సంపదను గ్రాంథిక వచన శైలిలో తెలుగువారికి అందించాలనే తపన వారిలో స్పష్టంగా
కనిపిస్తుంది. భారతీయ సనాతన ధర్మం, నీతి, పౌరుషం, సాహసం, మరియు విద్యారాధనలను
ప్రతిబింబించే కథలను నిర్దుష్టమైన భాషా ప్రయోగంతో పునర్నిర్మించడం వారి అనువాద
ప్రక్రియలోని ముఖ్య అంతరంగం.
• పుస్తక సారాంశం / ప్రధానాంశం (Book Summary/Core Theme)
ఈ ఆరవ భాగం ప్రధానంగా **'మహాభిషేక లంబకము'**తో ప్రారంభమై విద్యాధర చక్రవర్తిగా
నరవాహనదత్తుని సాహసకృత్యాలను, విక్రమాదిత్యుని విక్రమ గాథలను సుదీర్ఘంగా
ఆవిష్కరిస్తుంది.
కథాగమనంలో, గోవిందకూటం వద్ద ఉన్న నరవాహనదత్తుని వద్దకు ఆకాశమార్గాన
అమృతప్రభుడనే విద్యాధరుడు వచ్చి మలయ పర్వతంపై ఉన్న వామదేవ మహర్షి పిలుపును
అందిస్తాడు. నరవాహనదత్తుడు త్రిశీర్ష గుహ వద్దకు చేరుకుని ఖడ్గరత్నము,
చంద్రికారత్నము, కామినీరత్నము, విధ్వంసిని అను విద్యారత్నము వంటి అనేక దివ్య
రత్నాలను, సిద్ధులను సాధిస్తాడు. తదనంతరం కైలాస పర్వత సమీపాన ఉన్న దేవమాయుడనే
రాక్షస/విద్యాధర రాజును యుద్ధంలో ఎదిరించి, శంకర దర్శనం పొందుతాడు. పరమశివుడు
ప్రత్యక్షమై నరవాహనదత్తునికి ఆశీస్సులందించి, వృషభాచలము నందు మహాభిషేకము
పొందమని ఆజ్ఞాపించే అద్భుత కథా ఘట్టాలు ఇందులో వర్ణించబడ్డాయి.
అంతేకాకుండా, వత్సరాజు (ఉదయనుడు) మరియు వాసవదత్తల వృత్తాంతాలు, ఉజ్జయిని మరియు
కౌశాంబి రాజ్యాల పరిణామాలు, రాజకన్యల సాహసాలు, సముద్రయాణాలు, మాయా లేళ్ళు,
దివ్య కాంతల అద్భుత వృత్తాంతాలు మరియు చివరలో 'విక్రమాదిత్యుని కథ' లోని ఓడల
ప్రయాణాలు, ఇసుక తిన్నెలు, విచిత్ర గుహలు వంటి అనంతమైన కథావాహిని ఈ భాగంలో
ప్రవహిస్తుంది. ప్రతి కథలోనూ మానవ సంబంధాలు, కర్మ సిద్ధాంతం, సాహసం, నీతి
మరియు దైవానుగ్రహాల ప్రాధాన్యత స్పష్టంగా వ్యక్తమవుతుంది.
• శైలి మరియు విశ్లేషణ
వేదము వేంకటరాయశాస్త్రి గారి అనువాద శైలి గ్రాంథిక భాషా వైభవంతో,
సమాసభూయిష్టమైన వచనంలో సాగుతుంది. కథల ప్రారంభంలో శ్లోక అనువాద పద్యాలు
(ఉదాహరణకు విఘ్నరాజ ప్రార్థన: "జ్యోతిస్సులఁ దాండవమున...") మరియు ఆ తదుపరి
కథనమంతా ధారావాహిక వచనంలో నడుస్తుంది. సంస్కృత మూలానికి అత్యంత విశ్వసనీయంగా
ఉంటూనే, తెలుగు నుడికారానికి లోటు రాకుండా కథలను నడిపించిన తీరు పండితులను,
సాహిత్యాభిమానులను విశేషంగా ఆకట్టుకుంటుంది.
• ముగింపు
భారతీయ కథా రసాలవాలాన్ని, సంస్కృత-తెలుగు కథా సంప్రదాయాలను, ప్రాచీన జానపద
మరియు దైవిక గాథలను అధ్యయనం చేయాలనుకునే పరిశోధకులకు, విద్యార్థులకు మరియు
ప్రాచీన గ్రాంథిక భాషాభిమానులకు ఇది ఒక అక్షయ నిధి. మన ప్రాచీన ఊహాశక్తికి,
కథా వైవిధ్యానికి ప్రత్యక్ష నిదర్శనమైన ఈ గ్రంథాన్ని ప్రతి తెలుగు భాషాభిమాని
తప్పక చదవాలి.
3. పుస్తక సమగ్ర సమాచారం (Technical Metadata)
ప్రాథమిక వివరాలు (Basic Info):
* P1476 (Title): కథాసరిత్సాగరము - ఆ ఱ వ భా గ ము (Katha Saritsagaram - Part
6)
* P1680 (Subtitle): NA
* P31 (Instance of): Book / Classical Short Story Collection / Translation
* Wikidata ID: NA
* P18 (Image/Cover): NA
వ్యక్తులు (People):
* P50 (Author): కీ. శే. వేదము వేంకటరాయశాస్త్రి (Vedam Venkataraya Sastri)
[మూల రచయిత: సోమదేవ సూరి]
* P110 (Illustrator): NA
* P11105 (Annotator): NA
* P123 (Publisher): వేదము వేంకటరాయశాస్త్రి అండ్ బ్రదర్స్, మదరాసు-1 (Vedam
Venkataraya Sastri & Brothers, Madras)
* P655 (Translator): వేదము వేంకటరాయశాస్త్రి (Vedam Venkataraya Sastri)
* P98 (Editor): NA
* P767 (Contributor): NA
* P872 (Printer): NA
* P2679 (Foreword Author): NA
* P2680 (Afterword Author): NA
గుర్తింపు సంఖ్యలు (IDs):
* P212 (ISBN-13): NA
* P957 (ISBN-10): NA
* P243 (OCLC): NA
* P675 (Google Books ID): NA
* P648 (Open Library): NA
* P2034 (Gutenberg): NA
* P724 (Internet Archive): NA
* P8383 (Goodreads): NA
* P6721 (K10plus): NA
సందర్భం & ముద్రణ (Context & Edition):
* P407 (Language): తెలుగు (Telugu)
* P291 (Place of Publication): మదరాసు-1 (Madras - 1)
* P577 (Pub Date): 1965
* P1104 (Pages): NA
* P2635 (Volumes): Part 6 (ఆఱవ భాగము)
* P393 (Edition): NA
* P1031 (Legal Citation): NA
* P186 (Material): Paper
* P437 (Format): Printed Book / Softcover
4. అదనపు వివరాలు (Extended Fields)
* Work_Genre_P136: కథా సంపుటి / పౌరాణిక జానపద కథలు (Classical Folktales &
Mythology Collection)
* Work_Subject_P921: నరవాహనదత్తుని కథ, మహాభిషేక లంబకము, విక్రమాదిత్యుని
కథ, కౌశాంబి వృత్తాంతం, ప్రాచీన నీతి కథలు (Stories of Naravahanadatta,
Vikramaditya, Mythology)
* Work_Country_P495: భారతదేశం (India)
* Work_Movement_P135: ప్రాచీన సంస్కృత అనువాద సాహిత్యం (Classical Sanskrit
Translation Literature)
* Work_Based_On_P144: సోమదేవ సూరి సంస్కృత కథాసరిత్సాగరము (Kathasaritsagara
of Somadeva Suri)
* Koha_Cost: Rs. 4-00 / 1.30
* Total Dewey Decimal Classification – DDC ID: 894.827 / 894.8273
5. English Summary
Katha Saritsagaram - Part 6 is a celebrated Telugu prose translation of
Somadeva Suri’s monumental Sanskrit ocean of stories, rendered into
classical Telugu by the renowned scholar Mahopadhyaya Vedam Venkataraya
Sastri. Published by Vedam Venkataraya Sastri & Brothers, Madras (1965),
this sixth volume stands as a crucial part of Indian narrative heritage,
capturing timeless tales of adventure, mythology, ethics, and romantic
fantasy.
This volume prominently features the Mahabhisheka Lambakam, centering on
Naravahanadatta’s quest for emperor-ship among the Vidyadharas. Guided by
Sage Vamadeva, Naravahanadatta travels across mystical landscapes like
Mount Malaya, unlocks miraculous divine treasures (Khadgaratnam,
Chandrikaratnam, Kaminiratnam) from the Tri-Seersha cave, defeats the
formidable Devamayu, and gains the divine vision and blessings of Lord
Shiva at Mount Kailash for his ultimate coronation. The text also weaves
intricate sub-narratives surrounding Udayana (Vatsaraja), Vasavadatta, and
the legendary tales of King Vikramaditya navigating enchanted seas, magical
golden deer, and mystical maidens.
Translated in an authoritative, erudite Grandhika prose style, Venkataraya
Sastri preserves the poetic cadence and philosophical depth of the Sanskrit
original. Preserved under Accession No. 7377 (Call No: 894.827) at Sri
Krishnadevaraya Telugu Bhasha Nilayam, Hyderabad, this volume is an
invaluable classic for researchers of comparative Indian folklore, Sanskrit
translation studies, and classical Telugu literary prose.