బాగు బాగు7407

బాగు బాగు

బాగు బాగు 7407

సాహిత్య / విషయ విశ్లేషణ వ్యాసం
పరిచయం
ఆధునిక తెలుగు సాహిత్య లోకంలో హాస్య బ్రహ్మగా, ప్రహసన చక్రవర్తిగా ప్రసిద్ధి
చెందిన భమిడిపాటి కామేశ్వరరావు గారు రచించిన ప్రసిద్ధ హాస్య నాటకం "బాగు
బాగు". రాజమండ్రికి చెందిన ప్రముఖ ప్రచురణ సంస్థ కొండపల్లి వీరవెంకయ్య అండ్
సన్స్ మరియు శ్రీ సత్యనారాయణ బుక్ డిపో వారి ద్వారా వెలువడిన ఈ గ్రంథం,
శ్రీకృష్ణదేవరాయ ఆంధ్ర భాషా నిలయంలో భద్రపరచబడింది (అక్సెషన్ నెం: 7407). మానవ
స్వభావాలలోని వింతలను, నాటి సమాజంలో ఆంగ్ల విద్య తెచ్చిన వికారాలను,
విద్యాధికుల అలవాట్లను ఎండగట్టే తెలుగు నాటక సాహిత్యం / హాస్య ప్రహసనం (Telugu
Drama & Satirical Plays) విభాగానికి ఈ గ్రంథం చెందుతుంది (DDC: 891.482 /
800s).
రచయిత అంతరంగం
భమిడిపాటి కామేశ్వరరావు గారు తెలుగు నాటకాలలో వ్యావహారిక భాషకు, హాస్యరసానికి
పట్టం గట్టిన మహనీయుడు. ఆంగ్ల విద్యా ప్రభావంతో గ్రాంథికం, ఇంగ్లీషు, తెలుగు
మిశ్రమ భాష మాట్లాడే నాటి కుర్రకారు అజ్ఞానాన్ని, వ్యర్థ ప్రగల్భాలను,
ఉద్యోగాలు లేక వారు పడే అవస్థలను ఎంతో చమత్కారంగా నాటకీకరించడంలో ఆయన దిట్ట.
సమాజాన్ని గేలి చేస్తూనే పాఠకులను, ప్రేక్షకులను కడుపుబ్బ నవ్వించడమే కాకుండా,
ఆలోచింపజేసే సామాజిక దృష్టి ఆయన రచనల్లో ప్రస్ఫుటంగా కనిపిస్తుంది.
పుస్తక సారాంశం / ప్రధానాంశం (Book Summary/Core Theme)
ఈ నాటకం 1923వ సంవత్సరంలో రాజమండ్రి ఆర్ట్స్ కాలేజీ విద్యార్థులచే మెట్కాఫ్
వసతి గృహ వార్షికోత్సవం సందర్భంగా శ్రీయుత చెలికాని లచ్చారావు గారి సమక్షంలో
తొలిసారిగా ప్రదర్శించబడింది. భాగయ్య, చిక్కేశ్వరరావు, సుబ్రహ్మణ్యం,
చింతామణి, ఘంటయ్య, శాంతమ్మ వంటి భిన్నమైన పాత్రల చుట్టూ ఈ నాటక ఇతివృత్తం
తిరుగుతుంది.
* వ్యంగ్యం మరియు సంభాషణల చమత్కారం: నాటకంలోని ప్రధాన పాత్ర అయిన
సుబ్రహ్మణ్యం (సు) ప్రతి విషయానికీ "బాగుబాగు!" అని అనడం, దేనికీ ఆంతర్యం
లేకుండా మాట్లాడటం ప్రధాన హాస్య వస్తువు. భాగయ్య అనే పాత్ర తన జీవితంలో జరిగిన
చిత్రమైన సంఘటనలను, అతుకుల కోటు కష్టాలను, వనసంతర్పణ భోజన అనుభవాలను,
తుప్పాహోళీ నాటక ప్రయాణాలను అమాయకంగా వివరించడంతో నాటకం ఆసక్తికరంగా
మొదలవుతుంది.
* ఆంగ్ల విద్య - మాతృభాషా ప్రహసనం: "టు కం టు ద పాయింట్", "యాస్ యు లైక్
ఇట్", "టూ స్కూల్స్ ఆఫ్ థాట్" అంటూ ఇంగ్లీషు పదాలను, సంస్కృత/తెలుగు పదాలను
కలగలిపి 'పులగం పద్యాలు' రాసే నేటి చదువుకున్న కుర్రకారు ధోరణిని నాటకంలో ఎంతో
హాస్యస్ఫోరకంగా చిత్రించారు. "తెలుగుని సంస్కృతం ఒక చెంపకాయా, హిందూస్తానీ ఒక
చెంపకాయా వేళ్ళు అంటుగునేట్టు కొట్టాయి, ఇక చెంపలు లేక ఇంగ్లీషు వచ్చింది" అనే
సంభాషణ నాటి భాషా పరిస్థితికి అద్దం పడుతుంది.
* ఉద్యోగ వేట - జీవనోపాధి వింత ఆలోచనలు: చదువు పూర్తయిన తర్వాత ఉద్యోగాలు
రాక, బ్రాహ్మణార్థాలకి 'లిమిటెడ్ కంపెనీ' పెట్టడం, కాఫీలు చుట్టలు తాగుతూ
"ఆర్ట్ ఆఫ్ ఈటింగ్" అభ్యసించడం, రైల్వే డిపార్టుమెంటు నుండి మేష్టరీ ట్రైనింగ్
దాకా పడే తిప్పలు, కవిత్వం చెప్పలేక విమర్శకులుగా మారడం వంటి సామాజిక అంశాలను
నాటకకర్త ఎంతో వ్యంగ్యంగా నవ్వించేలా మలచారు.
* పగటి భాగోతులు & నాటకీయ మలుపులు: నాటక ముగింపులో దొర, సాహేబు వేషాల్లో
వచ్చి పొగడ్తలతో మభ్యపెట్టే వ్యక్తులు అసలు పగటి భాగోతులని, హనుమాన్ వేషగాడైన
హనిమిగాడని తేలడంతో పర్వతాలూ, పానకాలూ నిర్ఘాంతపోవడం వంటి దృశ్యాలు నాటకానికి
మంచి ముగింపునిస్తాయి.
శైలి మరియు విశ్లేషణ
భమిడిపాటి వారి మాటల కూర్పు, హాస్య సంభాషణలు చాలా వేగంగా, పదునుగా సాగుతాయి.
దైనందిన వ్యావహారిక తెలుగు భాషతో పాటు పాత్రలకు తగినట్లుగా ఇంగ్లీష్ నుజ్జును
ఉపయోగించి సంభాషణలు రాయడంలో ఆయన చూపిన నైపుణ్యం నాటకానికి ప్రాణం పోసింది.
నాటకానికి ముందు "కేవలం వినోదం నిమిత్తమైనా, సొమ్ము వసూలు చేసే నిమిత్తమైనా
గ్రంథకర్త లిఖితానుమతి పొందకుండా ప్రదర్శించడం కాపీరైట్ చట్ట ప్రకారం నేరం"
అని ఇచ్చిన హెచ్చరిక నాటి ప్రచురణ హక్కుల పట్ల ఆయనకున్న అవగాహనను సూచిస్తుంది.
ముగింపు
తెలుగు నాటక రంగాన్ని, ప్రత్యేకించి హాస్య ప్రహసనాలను ఇష్టపడే పాఠకులకు, నాటక
రంగ కళాకారులకు మరియు పరిశోధకులకు "బాగు బాగు" ఒక విశిష్టమైన గ్రంథం. నిత్య
జీవితంలో నవ్వులను పూయిస్తూనే, సమాజంలోని విపరీత ధోరణులను ఎత్తిచూపే ఈ నాటకం
ప్రతి ఒక్కరూ తప్పక చదవదగినది.
పుస్తక సమగ్ర సమాచారం (Technical Metadata)
ప్రాథమిక వివరాలు (Basic Info):
* P1476 (Title): బాగు బాగు
* P1680 (Subtitle): NA
* P31 (Instance of): Book
* Wikidata ID: NA
* P18 (Image/Cover): NA
వ్యక్తులు (People):
* P50 (Author): భమిడిపాటి కామేశ్వరరావు
* P110 (Illustrator): NA
* P11105 (Annotator): NA
* P123 (Publisher): కొండపల్లి వీరవెంకయ్య అండ్ సన్స్ (శ్రీ సత్యనారాయణ బుక్
డిపో), రాజమండ్రి
* P655 (Translator): NA
* P98 (Editor): NA
* P767 (Contributor): నాటక నటులు: నండూరి గోపాలాచార్యులు, రాంపల్లి
సుబ్బారావు, కాళీ ప్రకాశం, చెంగల్వ చలపతిరావు, సాతులూరి తాతాచార్యులు,
భమిడిపాటి యజ్ఞనారాయణదీక్షితులు
* P872 (Printer): NA
* P2679 (Foreword Author): NA
* P2680 (Afterword Author): NA
గుర్తింపు సంఖ్యలు (IDs):
* P212 (ISBN-13): NA
* P957 (ISBN-10): NA
* P243 (OCLC): NA
* P675 (Google Books ID): NA
* P648 (Open Library): NA
* P2034 (Gutenberg): NA
* P724 (Internet Archive): NA
* P8383 (Goodreads): NA
* P6721 (K10plus): NA
సందర్భం & ముద్రణ (Context & Edition):
* P407 (Language): Telugu
* P291 (Place of Publication): రాజమండ్రి (Rajahmundry)
* P577 (Pub Date): NA (First performed on 1-9-1923; Library accession date
stamp: 20-11-60)
* P1104 (Pages): NA
* P2635 (Volumes): NA
* P393 (Edition): NA
* P1031 (Legal Citation): NA
* P186 (Material): NA
* P437 (Format): Printed Book / Paperback
అదనపు వివరాలు (Extended Fields)
* Work_Genre_P136: Telugu Drama / Satirical Play / Comedy
* Work_Subject_P921: Satire on modern educated youth, Employment
struggles, Pseudo-intellectualism, Social comedy
* Work_Country_P495: India
* Work_Movement_P135: Modern Telugu Drama & Colloquial Prose Movement
(Vyavaharika Bhasha Udyamam)
* Work_Based_On_P144: Original Play
* Koha_Cost: 7407 / 807 / 367 / 496.227 (Library Accession & Call Numbers)
* Total Dewey Decimal Classification – DDC ID: 891.482 / 800s (Telugu
Drama)
English Summary
Bagu Bagu (Bravo! Bravo!) is a famed Telugu satirical play authored by the
celebrated playwright Bhamidipati Kameshwar Rao. Published by Kondapalli
Veeravenkayya & Sons (Sri Satyanarayana Book Depot), Rajahmundry, this work
is preserved in the Sri Krishna Devaraya Andhra Bhasha Nilayam library. The
play was first staged on September 1, 1923, by students of Rajahmundry Arts
College at the Metcalfe Hostel anniversary celebration in the presence of
Chelikani Latcharao.
The drama serves as a sharp social satire targeting the absurdities of
Western-educated youth in early 20th-century Andhra. Through characters
such as Bhagayya, Chikkeswara Rao, Subrahmanyam, Chintamani, and Ghantayya,
the author exposes the superficiality, unemployment woes, and language
pollution prevalent among pseudo-intellectuals. Subrahmanyam's repetitive
catchphrase "Bagu Bagu!" and his habit of mixing English phrases like "to
come to the point" with broken Telugu prose create hilariously absurd
dialogues.
The plot weaves humorous situations, including discussions on forming a
"limited company for rituals," absurd poetic compositions mixing Sanskrit
and English, and satirical commentary on those who become critics when
unable to write poetry. The play climaxes with a disguise sequence
involving folk impersonators (Pagati Bhagothulu), unmasking pretenses and
delivering lighthearted entertainment.
Written in sharp, conversational Telugu, Bagu Bagu remains a cornerstone of
modern Telugu comedic drama. It is highly recommended for researchers of
modern Telugu theater, drama lovers, and students of early 20th-century
South Indian social history.