॥ కృతజ్ఞతావిష్కరణమ్ ॥772

॥ కృతజ్ఞతావిష్కరణమ్ ॥ 1. సాహిత్య / విషయ విశ్లేషణ వ్యాసం పరిచయం

ఈ గ్రంథము "కృతజ్ఞతావిష్కరణమ్" (విజ్ఞప్తి సప్తతిః / వరవరమునిపంచాశత్) అను
పేరిట వెలువడిన ఒక విశిష్టమైన సంస్కృత కవితా శ్లోకాల సంకలనం మరియు కృతజ్ఞతా
సమర్పణ పత్రము. ఇది ప్రధానంగా ఆధ్యాత్మికం మరియు సంస్కృత సాహిత్య విభాగానికి
చెందుతుంది. శ్రీమన్ శ్రీనివాస రఘునాథాచార్యుల వారి కవితా వైభవాన్ని, వారి
విద్యాభ్యాసానికి కారణమైన పాఠశాలను, గురువులను సత్కరించేందుకు రచించిన శ్లోకాల
సమితి ఇది. ఈ ప్రతి హైదరాబాద్‌లోని ప్రముఖ ప్రాచీన గ్రంథాలయం "శ్రీకృష్ణదేవరాయ
తెలుగు భాషా నిలయం" వారి సేకరణలో ఉన్నట్లుగా ముద్రల ద్వారా తెలుస్తోంది.
రచయిత అంతరంగం

ఈ రచనలో ప్రధానంగా శ్రీ. ర. ఆచార్య (శ్రీనివాస రఘునాథాచార్య) వారి గురుభక్తి
మరియు విద్యాసంస్థ పట్ల ఉన్న అపారమైన కృతజ్ఞతా భావం స్పష్టమవుతుంది. విద్యను
అందించిన విద్యాపీఠాన్ని దైవసమానంగా భావించి, శ్లోకమాల ద్వారా తన భక్తిని
ప్రకటించడం రచయిత యొక్క ఆధ్యాత్మిక ఉన్నతికి, పండిత ప్రతిభకు నిదర్శనం.
శాస్త్రజ్ఞానాన్ని పొంది తరించడమే కాకుండా, విద్యాదాతలకు కవితారూపంలో
కృతజ్ఞతలు తెలపడం వారి సంస్కారానికి అద్దం పడుతోంది.
పుస్తక సారాంశం / ప్రధానాంశం

ఈ గ్రంథంలో హైదరాబాద్‌లోని 'భాగ్యనగరం' అనే చిరంతన వ్యవహార నామంతో విలసిల్లే
నగరంలో, సీతారామబాగ్ పరిసరాల్లో ఉన్న "శ్రీమద్వేదాంత వర్ధినీ సంస్కృత
మహావిద్యాలయం" నేపథ్యం ప్రస్తావించబడింది. రచయిత ఈ విద్యాలయంలోనే తన
విద్యాభ్యాసాన్ని పూర్తి చేశారు. తన విద్యకు, సంస్కారానికి పునాది వేసిన ఈ
విద్యాలయాన్ని, దానికి సహాయసహకారాలందించిన మహానుభావులను స్మరించుకోవడమే ఈ
గ్రంథం యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశం.

గ్రంథంలోని ముఖ్యమైన అంశాలు:

- *విద్యాపీఠ ప్రశంస:* శ్రీమద్వేదాంత వర్ధినీ సంస్కృత కళాశాల యొక్క
ప్రాశస్త్యాన్ని, ఉచ్ఛస్థితిని కవి శ్లోకాల ద్వారా వర్ణించారు.
- *గురుదేవుల స్మరణ:* శఠకోప రామానుజాచార్యులు, వి. కో. కం. శరణోప రామానుజ
వాక్య స్వామి, గొబ్బూరు నరసింహాచార్య స్వామి వంటి మహామహుల సేవలను, వారి
కరుణాకటాక్షాలను కవి కొనియాడారు.
- *సహాయకుల ప్రశంస:* భాగ్యనగర ప్రముఖ న్యాయవాది శ్రీ M. కోదండరామరాయలు వంటి
వారు కళాశాల అభివృద్ధికి చేసిన సేవలను ధన్యవాద పూర్వకంగా పేర్కొన్నారు.
- *అభినందన పత్రము:* మద్రాసు ప్రభుత్వ ఆస్థాన కవి, పండితరాజ K. S.
కృష్ణమూర్తి శాస్త్రి గారు శ్రీనివాస రఘునాథాచార్యుల కవితారీతిని, గురుభక్తిని
మెచ్చుకుంటూ ఇచ్చిన శ్రీముఖం/అభినందన పత్రం ఇందులో పొందుపరచబడింది.
- *వరవరముని పంచాశత్:* విశిష్టాద్వైత సంప్రదాయానికి చెందిన మహానీయులను,
గురువులను స్తుతిస్తూ రచించిన శ్లోక మాలికలు ఈ గ్రంథంలో ప్రధానాంశంగా ఉన్నాయి.

శైలి మరియు విశ్లేషణ

ఈ గ్రంథం సంస్కృత భాషలో, శ్లోకబద్ధంగా మరియు వచన రూప విజ్ఞప్తులతో కూడి ఉంది.
కవి వాడిన భాష అత్యంత మనోహరం, పండితజన రంజకం. మధురమైన కవితా శైలి, శాస్త్రీయ
పదప్రయోగాలు, వ్యాకరణ నియుక్తములైన పద బంధాలు రచయిత పాండిత్యానికి నిదర్శనం.
విశిష్టాద్వైత తత్త్వాన్ని మరియు గురు పరంపరను స్తుతించే క్రమంలో వాడిన
రూపకాలు, ఉపమానాలు సంస్కృత సాహిత్య ప్రియులను విశేషంగా ఆకట్టుకుంటాయి.
ముగింపు

ఈ పొత్తం సంస్కృత సాహిత్య అభిమానులకు, విశిష్టాద్వైత సిద్ధాంత పరిశోధకులకు
మరియు ప్రాచీన విద్యాసంస్థల చరిత్రను అధ్యయనం చేసే వారికి ఎంతో విలువైనది.
విద్య నేర్పిన పాఠశాలకు, మార్గం చూపిన గురువులకు శిష్యుడు ఇచ్చే అత్యుత్తమమైన
'గురుదక్షిణ' ఎలా ఉంటుందో తెలుసుకోవడానికి ఈ గ్రంథం ఒక నిదర్శనం.
2. పుస్తక సమగ్ర సమాచారం (Technical Metadata)

ప్రాథమిక వివరాలు (Basic Info):

- P1476 (Title): కృతజ్ఞతావిష్కరణమ్
- P1680 (Subtitle): విజ్ఞప్తి సప్తతిః / వరవరమునిపంచాశత్
- P31 (Instance of): Written Work / Book
- Wikidata ID: NA
- P18 (Image/Cover): NA

వ్యక్తులు (People):

- P50 (Author): శ్రీ. ర. ఆచార్య (శ్రీనివాస రఘునాథాచార్య)
- P110 (Illustrator): NA
- P11105 (Annotator): NA
- P123 (Publisher): NA
- P655 (Translator): NA
- P98 (Editor): NA
- P767 (Contributor): K. S. కృష్ణమూర్తి శాస్త్రి (అభినందన పత్ర ప్రదాత)
- P872 (Printer): NA
- P2679 (Foreword Author): NA
- P2680 (Afterword Author): NA

గుర్తింపు సంఖ్యలు (IDs):

- P212 (ISBN-13): NA
- P957 (ISBN-10): NA
- P243 (OCLC): NA
- P675 (Google Books ID): NA
- P648 (Open Library): NA
- P2034 (Gutenberg): NA
- P724 (Internet Archive): NA
- P8383 (Goodreads): NA
- P6721 (K10plus): NA

సందర్భం & ముద్రణ (Context & Edition):

- P407 (Language): సంస్కృతం (తెలుగు లిపిలో / దేవానాగరి ప్రయోగాలు)
- P291 (Place of Publication): భాగ్యనగరం (హైదరాబాద్)
- P577 (Pub Date): 13-X-64 (అభినందన పత్రం తేదీ 10-7-50)
- P1104 (Pages): NA
- P2635 (Volumes): NA
- P393 (Edition): NA
- P1031 (Legal Citation): NA
- P186 (Material): Paper
- P437 (Format): PDF / Digitized Manuscript

3. అదనపు వివరాలు (Extended Fields)

- Work_Genre_P136: కవిత్వం / ఆధ్యాత్మిక స్తోత్ర సాహిత్యం (Poetry /
Devotional Hymns)
- Work_Subject_P921: శ్రీమద్వేదాంత వర్ధినీ సంస్కృత మహావిద్యాలయం, గురు
ప్రశంస, వరవరముని స్తోత్రం
- Work_Country_P495: భారతదేశం (India)
- Work_Movement_P135: విశిష్టాద్వైతం / సంస్కృత సాహిత్య ఉద్యమం
- Work_Based_On_P144: NA
- Koha_Cost: NA
- Total Dewey Decimal Classification – DDC ID: 294.543 (Hindu devotional
poetry / Stotras) OR 891.21 (Sanskrit Poetry)

4. English Summary

*Krutajnativakaranm (Vijnapti Saptati / Varavaramuni Panchasat)* is a
Sanskrit poetic work authored by Sri R. Acharya (Srinivasa
Raghunadhacharya). The work stands as a profound expression of reverence,
gratitude, and devotion towards his alma mater—Srimad Vedanta Vardhini
Sanskrit Mahavidyalaya located at Sitarambagh in Hyderabad (Bhagyanagar)—as
well as his revered gurus and patrons.

The text captures the rich tradition of Sanskrit scholarly devotion. It
includes an endorsement (*Abhinandana Patram*) from Mahamahopadhyaya
Panditakavi K. S. Krishnamurti Sastri, praising Sri Srinivasa
Raghunadhacharya’s poetic brilliance, mastery over Sanskrit grammar, and
unshakeable *Guru-Bhakti*. The author acknowledges the contribution of
prominent scholars like Sathakopa Ramanujacharya and legal luminary M.
Kodandarama Rao for their selfless service to Sanskrit education and the
institution.

The core composition comprises verses praising the Vishishtadvaita lineage
and preceptors, culminating in the *Varavaramuni Panchasat*—a 50-verse hymn
dedicated to the great saint Varavaramuni. Written in classical Sanskrit
verse form, the text demonstrates refined poetic meter, deep philosophical
grounding, and flawless grammatical structure.

This publication serves as a valuable historical and literary artifact
reflecting the vibrant Sanskrit learning culture in mid-20th century
Hyderabad. Preserved in the archives of the historical *Sri Krishna
Devaraya Telugu Bhasa Nilayam*, this document remains a glowing testament
to the traditional Indian ethos of *Acharya Devo Bhava* (revering the
teacher as God).