శ్రీ ఉభయరమేశ్వరస్థల పురాణము

# శ్రీ ఉభయరామేశ్వరస్థల పురాణము
## 2. సాహిత్య / విషయ విశ్లేషణ వ్యాసం (Literary & Subject Essay)
### పరిచయం
ఆంధ్రదేశంలో వెలసిన ప్రాచీన దివ్యక్షేత్రాల ప్రాశస్త్యాన్ని, వాటి స్థల
చరిత్రలను, పౌరాణిక మహత్వాన్ని పాఠకులకు అందించడంలో స్థలపురాణాలు ప్రముఖ పాత్ర
వహిస్తాయి. శ్రీ పోతంకుచ్చి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి గారు రచించిన **"శ్రీ
ఉభయరామేశ్వరస్థల పురాణము"** అటువంటి ఒక ఆధ్యాత్మిక, పౌరాణిక విశిష్ట గ్రంథం. ఈ
గ్రంథం ప్రధానంగా **ఆధ్యాత్మికం / పౌరాణిక స్థలచరిత్ర** అనే విభాగానికి
(Genre) చెందుతుంది. కృష్ణానదీ తీరాన, గుంటూరు జిల్లా చిలుమూరు క్షేత్రంలో
వెలసిన శ్రీరామలింగేశ్వర స్వామి మరియు వేణుగోపాల స్వామి దేవాలయాల ప్రాచీనతను,
పౌరాణిక నేపథ్యాన్ని, చారిత్రక శాసనాధారాలను సుబోధకమైన వ్యావహారిక గ్రాంథిక
భాషలో ఈ పుస్తకం ఆవిష్కరిస్తుంది.
### రచయిత అంతరంగం
రచయిత శ్రీ పోతంకుచ్చి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి గారు సంస్కృత పౌరాణిక వాఙ్మయంపై,
ధర్మశాస్త్రాలపై విశేషమైన పట్టు ఉన్న విద్వాంసులు. స్థల క్షేత్ర మహత్యాలను
కేవలం పౌరాణిక గాథలుగానే కాకుండా, సమాజానికి ఆధ్యాత్మిక ఉత్తేజాన్ని,
భక్తిమార్గాన్ని అందించే సాధనాలుగా వారు భావించారు. తమ క్షేత్రం యొక్క
విశిష్టతను రాబోయే తరాలకు భద్రపరిచి అందించాలనే తపన, కృష్ణానదీ తీర
మహాక్షేత్రాల పట్ల ఉన్న పూజ్యభావం ఈ గ్రంథ రచనలో ప్రస్ఫుటంగా కనిపిస్తాయి.
### పుస్తక సారాంశం / ప్రధానాంశం (Book Summary/Core Theme)
ఈ గ్రంథం పౌరాణిక కథనంతో పాటు చారిత్రక ఆధారాల సమ్మేళనంగా సాగుతుంది. కథా
ప్రారంభంలో నైమిశారణ్యంలో సూత మహర్షిని శౌనకాది మునులు అభ్యర్థించగా, సూతుడు
స్కాందపురాణ అంతర్గతమైన కృష్ణానదీ ప్రశంసను, సహ్యాద్రి మహత్యాన్ని,
ఉభయరామేశ్వర క్షేత్ర వైభవాన్ని వివరిస్తాడు.
త్రేతాయుగంలో శ్రీరాముడు సీతాదేవితో కలిసి దండకారణ్య విహారం చేసే సమయంలో,
కృష్ణానదీ తీరాన ఉన్న ఈ పవిత్ర ప్రదేశంలో శివలింగాలను ప్రతిష్ఠించాడని, అందుకే
ఈ క్షేత్రానికి "ఉభయరామేశ్వర క్షేత్రము" అనే పేరు వచ్చిందని పౌరాణిక నేపథ్యం
తెలుపుతోంది. కృష్ణానది యొక్క ఆవిర్భావం, భరతఖండ ప్రశంస, కలియుగ స్వభావం మరియు
కలిదోష నివారణకు ఈ క్షేత్రదర్శనం ఏ విధంగా దోహదపడుతుందో కథనంలో వివరించబడింది.
పుస్తకంలోని తరువాతి భాగాల్లో చిలుమూరు గ్రామంలోని శ్రీరామలింగేశ్వర స్వామి,
వేణుగోపాలస్వామి దేవాలయాల నిర్వాహకులు, చారిత్రక ఆధారాలు ఇవ్వబడ్డాయి.
శాలివాహన శకం 1056లో గణపతి మహారాజుల పాలన నుండి ప్రారంభించి, సునుహూరి రెడ్డి
రోప్పనాగనాయకుడు (శక 1075), రాజా వాసిరెడ్డి వేంకటాద్రినాయుడు, నూజివీడు
జమీందారులు (అప్పారాయుంగారు) మరియు కుంపిణి (ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ) కలెక్టర్ల
పాలనా కాలాల వరకు ఆలయానికి జరిగిన భూదానాలు, మండప నిర్మాణాల వివరాలు
పొందుపరచబడ్డాయి. అలాగే 1852 నుండి చిలుమూరు గ్రామానికి చెందిన హరి, చావలి,
అంకరాజు, ఈపూరు వంశీయులు తమ భూములను దానం చేసి నిత్య ధూపదీప నైవేద్యాలకు,
కల్యాణోత్సవాలకు చేసిన నిబంధనల వివరాలు పక్కాగా నమోదయ్యాయి.
### శైలి మరియు విశ్లేషణ
గ్రంథకర్త వచన శైలి అత్యంత మనోహరమైనది. ప్రథమాధ్యాయంలో సూత సమాగమం, ప్రార్థనా
శ్లోకాలు, పౌరాణిక వచనాన్ని సాంప్రదాయ పద్ధతిలో నిర్వహిస్తూనే, చదువరులకు
సులభంగా అర్థమయ్యే రీతిలో రాశారు. శ్లోకాలు, కంద పద్యాలు మరియు సరళమైన
గ్రాంథిక వచనం కలగలసి కథనానికి ఒక పౌరాణిక శోభను చేకూర్చాయి. క్షేత్ర చరిత్రతో
పాటు ఆధారసహితమైన విజ్ఞానాన్ని, ఆలయ వంశపారంపర్య వివరాలను రికార్డు చేయడం
ద్వారా ఈ గ్రంథం ఒక ప్రామాణికమైన ఆర్కైవల్ పత్రంగా నిలిచింది.
### ముగింపు
ఆంధ్రదేశ పౌరాణిక స్థలచరిత్రలపై పరిశోధనలు చేసే పరిశోధకులకు, స్థానిక
చరిత్రకారులకు మరియు భక్తిరసామృతంలో తేలాలనుకునే సాధారణ పాఠకులకు ఈ పుస్తకం
ఎంతగానో ఉపయోగపడుతుంది. మన పూర్వీకులు ఆలయాల పరిరక్షణకు, ధర్మసంస్థాపనకు చేసిన
త్యాగాలను తెలుసుకోవడానికి, కృష్ణానదీ తీర క్షేత్ర మహత్యాన్ని గ్రహించడానికి
ప్రతి ఒక్కరూ తప్పక చదవవలసిన గ్రంథం ఇది.
## 3. పుస్తక సమగ్ర సమాచారం (Technical Metadata)
**ప్రాథమిక వివరాలు (Basic Info):**
• P1476 (Title): శ్రీ ఉభయరామేశ్వరస్థల పురాణము
• P1680 (Subtitle): NA
• P31 (Instance of): పుస్తకము (Book)
• Wikidata ID: NA
• P18 (Image/Cover): చిలుమూరు శ్రీరామలింగేశ్వర స్వామి/వేణుగోపాలస్వామి
దేవాలయాల ముఖచిత్ర చిత్రం
**వ్యక్తులు (People):**
• P50 (Author): పోతుంకుచ్చి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి
• P110 (Illustrator): NA
• P11105 (Annotator): NA
• P123 (Publisher): హరి వేంకటసుబ్బయ్యశాస్త్రి (వంశపరంపరాకార్యనిర్వాహక
ధర్మకర్త)
• P655 (Translator): NA
• P98 (Editor): NA
• P767 (Contributor): NA
• P872 (Printer): NA
• P2679 (Foreword Author): NA
• P2680 (Afterword Author): NA
**గుర్తింపు సంఖ్యలు (IDs):**
• P212 (ISBN-13): NA
• P957 (ISBN-10): NA
• P243 (OCLC): NA
• P675 (Google Books ID): NA
• P648 (Open Library): NA
• P2034 (Gutenberg): NA
• P724 (Internet Archive): NA
• P8383 (Goodreads): NA
• P6721 (K10plus): NA
**సందర్భం & ముద్రణ (Context & Edition):**
• P407 (Language): తెలుగు (Telugu)
• P291 (Place of Publication): చిలుమూరు, గుంటూరు జిల్లా (Chilumuru)
• P577 (Pub Date): 18-5-1968
• P1104 (Pages): NA
• P2635 (Volumes): NA
• P393 (Edition): NA
• P1031 (Legal Citation): NA
• P186 (Material): పేపర్ (Paper)
• P437 (Format): ముద్రిత పుస్తకము (Printed Book)
## 4. అదనపు వివరాలు (Extended Fields)
• Work_Genre_P136: స్థల పురాణము / పౌరాణిక సాహిత్యం (Sthala Purana /
Religious Lore)
• Work_Subject_P921: ఉభయరామేశ్వర క్షేత్రం, చిలుమూరు శ్రీరామలింగేశ్వర స్వామి
దేవాలయం, కృష్ణానదీ ప్రశంస
• Work_Country_P495: భారతదేశం (India)
• Work_Movement_P135: భక్తి సాహిత్యం (Bhakti Movement)
• Work_Based_On_P144: స్కాందపురాణము (Skanda Purana)
• Koha_Cost: NA
• Total Dewey Decimal Classification – DDC ID: 494.827
## 5. English Summary
**Sri Ubhaya Rameswara Sthala Puranam** is a revered local legendary text
(Sthala Purana) authored by Potunkuchi Subrahmanya Sastri. Published in May
1968, the work highlights the spiritual, mythological, and historical
significance of the ancient Ubhaya Rameswara temple complex located in
Chilumuru village along the sacred banks of the Krishna River.
The book is structured around the classical Puranic dialogue framework set
in Naimisharanya, where Sage Suta narrates the origin of the temple to
Sounaka and other sages. Derived from the *Skanda Purana*, the text
describes how Lord Rama consecrated two Shiva Lingas on the Krishna
riverbanks during his exile, bestowing the shrine with the name "Ubhaya
Rameswara". It eloquently details the sanctity of Bharatavarsha, the divine
descent of the Krishna River, and the spiritual efficacy of visiting this
holy site to overcome the afflictions of Kali Yuga.
Beyond its mythological essence, the book holds immense archival and
historical value. It chronicles the lineage of temple trustees and
historical benefactors spanning several centuries. Chronological records
trace land grants, temple renovations, and festival endowments from the
reign of Kakatiya ruler Ganapati Deva (Salivahana Saka 1056) through local
Reddi chieftains, Raja Vasireddy Venkatadri Nayudu, the Nuzvid Zamindars
(Apparao family), and East India Company collectors, up to local village
families (Hari, Chavali, Ankaraju, Eepuru) in 1852.
Written in classical Telugu enriched with Sanskrit verses and historical
records, the book bridges devotional lore with verified local history. It
serves as an invaluable resource for researchers of Andhra temple history,
cultural heritage, and devotees seeking spiritual enlightenment.