ఆపస్తంబీయ దర్శపూర్ణమాస తంత్రమ్12275

# ఆపస్తంబీయ దర్శపూర్ణమాస తంత్రమ్

దర్శపూర్ణం 12275

(టికాసంజీవనీ సహితమ్)
## సాహిత్య / విషయ విశ్లేషణ వ్యాసం
### పరిచయం
భారతీయ వైదిక వాఙ్మయంలో యజ్ఞయాగాదుల నిర్వహణకు, క్రతు క్రమాలకు విశిష్టమైన
ప్రాధాన్యత ఉంది. ఆపస్తంబ శ్రౌతసూత్రాల ఆధారంగా రూపకల్పన చేయబడిన **ఆపస్తంబీయ
దర్శపూర్ణమాస తంత్రమ్** (టికాసంజీవనీ సహితమ్) అనే ఈ వైదిక గ్రంథం శ్రౌత
క్రతువులలో అత్యంత ప్రధానమైన 'దర్శపూర్ణమాస' మరియు 'అగ్నిహోత్ర' ప్రక్రియలను
సమగ్రంగా వివరిస్తుంది. కాశక లేదా సంపాదకులుగా **ఓరుగంటి నీలకంఠ శాస్త్రి**
వ్యవహరించగా, ఈ వ్యాఖ్యాన గ్రంథం జగద్గురు శ్రీ కల్యాణానంద భారతీమాంతాచార్య
స్వాముల వారి రచనగా మనకు లభిస్తోంది. వైదిక కర్మకాండ, శ్రౌత సూత్రాల
విశ్లేషణకు చెందే ఈ గ్రంథం శ్రౌత యజ్ఞ విజ్ఞాన రంగానికి చెందిన మహోన్నత కృతి.
### రచయిత అంతరంగం
శ్రీ కల్యాణానంద భారతీమాంతాచార్య మహాస్వాములవారు వైదిక ధర్మం మరియు శ్రౌత
సంప్రదాయాలపై అగాధమైన పట్టు ఉన్న మహనీయులు. సూత్రాల్లోని గూఢార్థాలను, యజ్ఞ
నిర్వహణలో అనుసరించాల్సిన సూక్ష్మాతిసూక్ష్మ నియమాలను సామాన్య వైదిక పండితులకు
సహితం అర్థమయ్యేలా సులభమైన సంస్కృత వ్యాఖ్యానం ('టికాసంజీవనీ') ద్వారా
వివరించాలనేది వారి ఉద్దేశం. అలాగే సంపాదకులు ఓరుగంటి నీలకంఠ శాస్త్రి గారు
వ్యాకరణ, వేదాంత విద్యాప్రవీణులు కావడంతో ఈ ప్రచురణ అత్యంత ప్రమాణికంగా
రూపొందింది.
### పుస్తక సారాంశం / ప్రధానాంశం
ఈ గ్రంథం ఆపస్తంబ శ్రౌత సూత్రాల ఆధారంగా **దర్శపూర్ణమాస యజన క్రమాన్ని** మరియు
**అగ్నిహోత్ర తంత్రాన్ని** విస్తృతంగా చర్చిస్తుంది. వైదిక సంప్రదాయంలో
గృహస్థులకు అమవాస్య (దర్శ) మరియు పౌర్ణమి (పూర్ణమాస) తిథుల్లో ఆచరించే ఈ
యజ్ఞాలు నిత్య నైమిత్తిక కర్మలుగా చెప్పబడ్డాయి.
గ్రంథంలోని పటలాల వ్యాఖ్యానం అనుసరించి, ప్రధానాంశాలను కింది విధంగా
విశ్లేషించవచ్చు:
* **అన్వాధానం మరియు అగ్ని ప్రణయనం:** యజ్ఞ ప్రారంభంలో గార్హపత్య, ఆహవనీయ,
దక్షిణాగ్నులను ఏ విధంగా ప్రజ్వలింపజేయాలో, 'అన్వాధానం' సూత్రాల ఉచ్చారణతో
పాటు అగ్నుల సంస్కారాన్ని ఎలా చేయాలో వివరించబడింది.
* **బర్హిస్సు (దర్భల) సేకరణ మరియు ప్రస్తర ప్రమాణాలు:** యజ్ఞంలో ఆసనాలుగా,
పవిత్ర సాధనాలుగా వాడే దర్భల (బర్హిస్సు) ముఠాలను కోసే విధానం ('ఆచ్ఛేత్తాతే
మా రిషమ్'), నఖ ప్రమాణాలు, స్రుక్-స్రువాల పరిమాణాలు (అరత్ని, ప్రాదేశ, కుల్మి
మొదలైన తిర్యక్ ప్రమాణాలు) శాస్త్రీయంగా విశ్లేషించబడ్డాయి.
* **హవిర్ధానం మరియు నిర్వాప క్రమం:** యజ్ఞ పాత్రలు, శకటం (బండి), శూర్పం
(చేట) వంటి వాటి ద్వారా పురోడాశ ధాన్యాలను (వ్రీహి-యవలు) వేరు చేయడం, దశహోత్ర
మంత్రోచ్చారణల ద్వారా హవిస్సును సిద్ధం చేసే విధానం క్రమపద్ధతిలో
వివరించబడింది.
* **సూక్ష్మ శౌచం మరియు ఆహార విచారణ:** యజ్ఞంలో వాడే అన్నం, పాలు మొదలైనవాటి
పవిత్రతను కాపాడడం, యజ్ఞభూమి నిబంధనలు మరియు మంత్ర ప్రయోగాలు ఇందులోని
వ్యాఖ్యానంలో స్పష్టంగా పేర్కొనబడ్డాయి.
### శైలి మరియు విశ్లేషణ
గ్రంథం శ్రౌత సూత్ర మరియు వ్యాఖ్యాన శైలిలో సాగింది. ప్రతి ఆపస్తంబ సూత్రానికి
కింద సంస్కృతంలో సంక్షిప్తమైన, ధారాళమైన 'టికాసంజీవనీ' వ్యాఖ్యానం
అందించబడింది. క్లిష్టమైన వైదిక మంత్రాలకు, కర్మకాండ ప్రయోగాలకు వ్యాకరణ
రూపాలను, పదాల నిరుక్తార్థాలను పొందుపరచడం ఈ శైలిలోని విశేషం. మంత్రాల
ఛందస్సు, ఉచ్చారణా స్వరాలు (చాతుఃస్వర్యం/ఏకశ్రుతి) వంటి విషయాలనూ స్పృశిస్తూ
శాస్త్రీయ దృక్పథంతో వ్యాఖ్యానించడం జరిగింది.
### ముగింపు
శ్రౌత స్మార్త కర్మకాండలను అధ్యయనం చేసే వైదిక విద్యార్థులకు, యాజ్ఞికులకు,
పౌరోహిత్య కోవిదులకు మరియు వేద పరిశోధకులకు ఈ పుస్తకం ఒక ప్రామాణిక
మార్గదర్శిని. ఆపస్తంబ సూత్రాల్లోని అనుష్ఠాన క్రమాన్ని సందేహాలు లేకుండా
నిష్కృష్టంగా నేర్చుకోవడానికి ఈ సంస్కృత వ్యాఖ్యాన సహిత గ్రంథం తప్పక అధ్యయనం
చేయదగినది.
## పుస్తక సమగ్ర సమాచారం (Technical Metadata)
ప్రాథమిక వివరాలు (Basic Info):
* P1476 (Title): ఆపస్తంబీయదర్శపూర్ణమాస వ్యాఖ్యాన టీకాసంజీవనీ సహిత
దర్శపూర్ణమాస తంత్రమ్ ఆపస్తంబీయాగ్నిహోత్ర తంత్రంచ
* P1680 (Subtitle): NA
* P31 (Instance of): వైదిక శ్రౌత సూత్ర వ్యాఖ్యానము / కర్మకాండ గ్రంథము
* Wikidata ID: NA
* P18 (Image/Cover): NA
వ్యక్తులు (People):
* P50 (Author): శ్రీ కల్యాణానంద భారతీమాంతాచార్య స్వామి
* P110 (Illustrator): NA
* P11105 (Annotator): NA
* P123 (Publisher): శ్రీ విద్యాశంకర భవనమ్, గుంటూరు
* P655 (Translator): NA
* P98 (Editor): ఓరుగంటి నీలకంఠ శాస్త్రి
* P767 (Contributor): Raja Ram Mohun Roy Library Foundation, Calcutta
(Assistance)
* P872 (Printer): NA
* P2679 (Foreword Author): NA
* P2680 (Afterword Author): NA
గుర్తింపు సంఖ్యలు (IDs):
* P212 (ISBN-13): NA
* P957 (ISBN-10): NA
* P243 (OCLC): NA
* P675 (Google Books ID): NA
* P648 (Open Library): NA
* P2034 (Gutenberg): NA
* P724 (Internet Archive): NA
* P8383 (Goodreads): NA
* P6721 (K10plus): NA
సందర్భం & ముద్రణ (Context & Edition):
* P407 (Language): సంస్కృతము (తెలుగు లిపిలో)
* P291 (Place of Publication): గుంటూరు
* P577 (Pub Date): NA
* P1104 (Pages): NA
* P2635 (Volumes): NA
* P393 (Edition): NA
* P1031 (Legal Citation): NA
* P186 (Material): పేపర్
* P437 (Format): ప్రింటెడ్ బుక్
## అదనపు వివరాలు (Extended Fields)
* Work_Genre_P136: శ్రౌత సూత్ర వ్యాఖ్యానం / వైదిక కర్మకాండ
* Work_Subject_P921: దర్శపూర్ణమాస ఇష్టి, అగ్నిహోత్ర తంత్రం, ఆపస్తంబ శ్రౌత
సూత్రాలు
* Work_Country_P495: భారతదేశం
* Work_Movement_P135: వైదిక / శ్రౌత సంప్రదాయం
* Work_Based_On_P144: ఆపస్తంబ శ్రౌతసూత్రాలు
* Koha_Cost: NA
* Total Dewey Decimal Classification – DDC ID: 294.538 (హిందూ కర్మకాండలు &
యజ్ఞాలు)
## English Summary
*Apastambiya Darsa Purnamasa Tantram (with Tika Sanjeevani)* is a
specialized Vedic liturgical text focusing on the ritualistic procedures of
the *Darsa-Purnamasa* (New Moon and Full Moon sacrifices) and *Agnihotra*
traditions as prescribed in the Apastamba Srauta Sutras. Authored by
Jagadguru Sri Kalyananda Bharati Mantacharya Swami and edited by scholar
Oruganti Neelakantha Sastri, the work is published by Sri Vidyasankara
Bhavanam, Guntur.
The text presents the original Srauta Sutras accompanied by the *Tika
Sanjeevani* commentary, rendered in Sanskrit using the Telugu script. It
meticulously details every phase of the Vedic sacrifice: from the initial
*Anvadhana* (consecration and lighting of sacred fires like Ahavaniya,
Garhapatya, and Dakshinagni), to the ceremonial harvesting of *Barhis*
(sacred grass), measurements of sacrificial ladles (*Sruk* and *Sruva*),
and the precise rituals for preparing offerings (*Purodasa*).
Written in an analytical and instructive tone, the commentary resolves
procedural nuances, metric recitations, and linguistic interpretations
inherent to Vedic rituals. This work is an indispensable manual for Srauta
practitioners, Vedic scholars, and researchers dedicated to preserving
traditional Indian ritualistic sciences and ancient textual Hermeneutics.