మొరార్జీ దేశాయ్ (సంక్షిప్త జీవిత చరిత్ర)13099

**1. శీర్షిక & ప్రాథమిక గుర్తింపు విభాగం (Title & Basic Identification
Block)**
* పుస్తకం పూర్తి పేరు (తెలుగులో): మొరార్జీ దేశాయ్ (సంక్షిప్త జీవిత చరిత్ర)
* Title in English Transliteration: Morarji Desai (Sanksipta Jivita
Charitra)
* ఉపశీర్షిక (Subtitle): సంక్షిప్త జీవిత చరిత్ర
* ప్రత్యామ్నాయ / ఇతర పేర్లు (Alternate/Variant Titles): NA
* గ్రంథ రూపం / వర్గం (Category/Genre): జీవిత చరిత్ర / చారిత్రక గ్రంథం
**2. రచయిత, సంపాదకులు & ఇతర కర్తల వివరాలు (Author & Contributor Details)**
* రచయిత పూర్తి పేరు: ఎం.ఎల్. నరసింహారావు
* కలం పేరు / బిరుదులు (Pen Name / Titles): NA
* రచయిత కాలం / జీవిత కాలం (Birth-Death Dates): NA
* జన్మస్థలం / నివాసం: హైదరాబాద్
* విద్యా అర్హతలు & వృత్తి: NA
* సమకాలీన రచనలు / ఇతర ముఖ్య కృతులు: 1. ఆంధ్ర పితామహ మాడపాటి హనుమంతరావు, 2.
స్వామీ రామానంద తీర్థ, 3. సుభాష్ చంద్రబోస్, 4. తెన్నేటి విశ్వనాధం, 5.
ఆదిరాజు వీరభద్రరావు
* ఇతర కర్తల వివరాలు (Contributors): పుస్తక ప్రచురణలో సహాయ సహకారాలు
అందించిన మిత్రులు శ్రీ అక్కిరాజు జనార్ధన రావు గారు
* సంపాదకుడు (Editor): NA
* అనువాదకుడు (Translator): NA
* చిత్రకారుడు / ముఖచిత్ర డిజైనర్ (Illustrator/Cover Artist): NA
* ముందుమాట / పీఠిక రచయిత (Foreword/Introduction Author): ఎం.ఎల్.
నరసింహారావు ("మనవి" శీర్షికతో అందించారు)
* రచయిత పరిచయ వ్యాసం (Author Note): భారత జాతీయోద్యమానికి త్యాగాలు చేసి
చరిత్ర సృష్టించిన మహానీయుల జీవిత చరిత్రలను సంక్షిప్తంగా అందించే ప్రయత్నంలో
భాగంగా రచయిత ఎం.ఎల్. నరసింహారావు ఈ పుస్తకాన్ని రూపొందించారు. భారత మాజీ
ప్రధాని శ్రీ మొరార్జీ దేశాయ్ శతజయంతి సంవత్సర సందర్భంగా మహాత్మాగాంధీ
అడుగుజాడల్లో నడిచిన నిష్కలంక దేశభక్తుని జీవిత విశేషాలను ఈ గ్రంథం ద్వారా ఆయన
వెలుగులోకి తెచ్చారు. కేవలం 40 పేజీల లోపు పరిమితిలో మహాపురుషుల ఉజ్వల
సాహసాలను, జాతి పునర్నిర్మాణానికి వారు చేసిన సేవలను యువతరానికి అందించడమే ఈ
గ్రంథ రచయిత ప్రధాన ఉద్దేశం.
**3. సాహిత్య, విషయ & సామాజిక విశ్లేషణ (Literary, Content & Critical
Analysis)**
పరిచయం & నేపధ్యం:
ఈ గ్రంథం భారత దేశ మాజీ ప్రధానమంత్రి, గాంధేయవాది అయిన శ్రీ మొరార్జీ దేశాయ్
యొక్క సంక్షిప్త జీవిత చరిత్రను వివరిస్తుంది. భారత జాతీయ స్వాతంత్ర్య
ఉద్యమంలోనూ, స్వాతంత్ర్యం తర్వాత దేశ నిర్మాణంలోనూ ఆయన నిర్వహించిన కీలక
పాత్రను ఈ పుస్తకం చర్చిస్తుంది.
రచయిత అంతరంగం & సంకల్పం:
జాతి దాస్యవిముక్తికి, పునర్నిర్మాణానికి పాటుపడిన మహానీయుల సేవలను
రేఖామాత్రంగానైనా భావి తరాలకు అందించాలనే సదుద్దేశంతో రచయిత ఈ పుస్తక రచనను
చేపట్టారు. మొరార్జీ దేశాయ్ శతజయంతి సందర్భంగా ఆయన నిస్వార్థ సేవలను,
నిజాయితీని సహృదయులకు తెలియజేయడమే ఈ గ్రంథం వెనుక ఉన్న ప్రధాన ప్రేరణ.
ప్రధాన విషయ సారాంశం:
గాంధేయవాదిగా మొరార్జీ దేశాయ్ చేసిన సత్యాగ్రహాలు, జైలు శిక్షలు, బొంబాయి
రాష్ట్ర హోంమంత్రిగా మరియు ముఖ్యమంత్రిగా ఆయన చూపిన సమయస్ఫూర్తి ఇందులో
వివరించబడ్డాయి. ఫజల్ అలీ కమిషన్ సిఫార్సుల నేపథ్యంలో భాషా ప్రయుక్త రాష్ట్రాల
ఏర్పాటు సమయంలో బొంబాయి వివాదాన్ని ఆయన చాకచక్యంగా పరిష్కరించిన వైనం
చర్చించబడింది. కేంద్ర ఆర్థిక శాఖా మంత్రిగా ఆయన ప్రవేశపెట్టిన బంగారపు
నియంత్రణ పథకం, కామరాజ్ పథకం కింద మంత్రి పదవిని త్యజించడం, మరియు దేశ తొలి
కాంగ్రెసేతర ప్రభుత్వానికి (జనతా పార్టీ) నాయకత్వం వహించి 1977లో నాల్గవ
ప్రధానమంత్రిగా ఆయన బాధ్యతలు చేపట్టిన చారిత్రక ఘట్టాలు ఇందులో ప్రధానంగా
పొందుపరచబడ్డాయి.
భాషా శైలి & వ్యాకరణ విశ్లేషణ:
ఈ గ్రంథం ఎంతో సరళమైన, స్పష్టమైన వ్యావహారిక తెలుగు శైలిలో సాగింది. చారిత్రక
అంశాలను, రాజకీయ పరిణామాలను పాఠకులకు సులభంగా అర్థమయ్యే రీతిలో వాక్య నిర్మాణం
చేయబడింది. ఎక్కడా క్లిష్టమైన పదజాలం లేకుండా సూటిగా మరియు స్పష్టంగా
సమాచారాన్ని అందించడంలో రచయిత విజయవంతమయ్యారు.
పరిశోధనాత్మక & సాంస్కృతిక ప్రాముఖ్యత:
భారతీయ రాజకీయ చరిత్రను, ముఖ్యంగా స్వాతంత్ర్యానంతర రాజకీయ పరిణామాలను మరియు
మొరార్జీ దేశాయ్ వ్యక్తిత్వాన్ని అధ్యయనం చేయడానికి ఈ పుస్తకం ఒక మంచి
రిఫరెన్స్ వనరుగా ఉపయోగపడుతుంది. ఒక నిజాయితీ గల నాయకుడి జీవిత విశేషాలను
తెలుసుకోవడానికి ఇది చక్కటి చారిత్రక ఆధారం.
ముగింపు & పాఠకుల మార్గదర్శి:
ఈ పుస్తకం విద్యార్థులకు, చారిత్రక పరిశోధకులకు మరియు రాజకీయ చరిత్ర పట్ల
ఆసక్తి గల సాధారణ పాఠకులకు ఎంతగానో ఉపయోగపడుతుంది. కఠినమైన సిద్ధాంతాలు,
నిజాయితీ కలిగిన నాయకత్వ లక్షణాలు మనిషిని ఏ స్థాయికి తీసుకెళ్తాయో ఈ గ్రంథం
ద్వారా తెలుసుకోవచ్చు.
**4. విపుల సాంకేతిక మెటాడేటా (Technical Metadata - Wikidata & MARC
Compatible)**
ప్రాథమిక వికీడేటా & కేటలాగ్ వివరాలు:
* P1476 (Title): మొరార్జీ దేశాయ్ (సంక్షిప్త జీవిత చరిత్ర)
* P1680 (Subtitle): సంక్షిప్త జీవిత చరిత్ర
* P31 (Instance of): Book
* Wikidata ID: NA
* P18 (Image/Cover Art): NA
కర్తలు & సంస్థలు (Persons & Entities):
* P50 (Author): ఎం.ఎల్. నరసింహారావు
* P110 (Illustrator): NA
* P11105 (Annotator): NA
* P655 (Translator): NA
* P98 (Editor): NA
* P767 (Contributor): అక్కిరాజు జనార్ధన రావు
* P2679 (Foreword Author): ఎం.ఎల్. నరసింహారావు
* P2680 (Afterword Author): NA
* P123 (Publisher): శ్రీసాయి పబ్లికేషన్స్, శ్రీకృష్ణదేవరాయాంధ్ర భాషా
నిలయం, హైదరాబాద్
* P872 (Printer / Press): NA
గుర్తింపు సంఖ్యలు (Identifiers):
* P212 (ISBN-13): NA
* P957 (ISBN-10): NA
* P243 (OCLC Number): NA
* P675 (Google Books ID): NA
* P648 (Open Library ID): NA
* P2034 (Project Gutenberg ID): NA
* P724 (Internet Archive ID): NA
* P8383 (Goodreads Identifier): NA
* P6721 (K10plus PPN): NA
సందర్భం, ముద్రణ & భౌతిక వివరాలు (Physical & Publication Details):
* P407 (Language): Telugu
* P291 (Place of Publication): హైదరాబాద్
* P577 (Publication Date / Year): 1997 (28-2-1997)
* P1104 (Page Count): 10
* P2635 (Number of Volumes): NA
* P393 (Edition Number): NA
* P1031 (Legal Citation / Registration No): NA
* P186 (Material Used): Paper
* P437 (Distribution Format): Paperback
* Cost / Original Price (ధర): NA
**5. వర్గీకరణ & డిజిటల్ ఆర్కైవల్ ఫీల్డ్స్ (Classification & Archival
Studies)**
* Work_Genre_P136: జీవిత చరిత్ర / రాజకీయ చరిత్ర
* Work_Subject_P921: మొరార్జీ దేశాయ్, భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమం, జనతా
పార్టీ, భారతదేశ ప్రధానమంత్రులు
* Work_Country_P495: భారతదేశం
* Work_Movement_P135: భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమం / గాంధేయవాదం
* Work_Based_On_P144: NA
* Dewey Decimal Classification (DDC) Number: 954.04
* Colon Classification (CC) Class Number: NA
* Koha Classification Tag / Call Number: 13099 (శ్రీకృష్ణదేవరాయాంధ్ర భాషా
నిలయం ప్రకారం)
* Copyright Status / Public Domain: NA
**6. English Academic Abstract & Metadata Summary**
* **Objective & Scope:** This biographical monograph, titled *Morarji
Desai (Sanksipta Jivita Charitra)* and authored by M.L. Narasimha Rao,
presents a concise account of the life and political career of Morarji
Desai, a prominent freedom fighter, Gandhian, and the fourth Prime Minister
of India. The scope encompasses his role in the Indian national movement,
his administrative contributions as Home Minister and Chief Minister of
Bombay state, and his tenure as Prime Minister heading India's first
non-Congress government.
* **Methodology & Content Overview:** The narrative follows a
chronological biographical approach, detailing Desai's participation in
satyagrahas, his principled political stances, economic policies including
the gold control regulation, and his rise to national leadership during the
post-Nehruvian era. It highlights his unwavering commitment to discipline,
truth, and Gandhian ideals.
* **Literary & Academic Significance:** The publication contributes
significantly to regional biographical literature in Telugu, offering
valuable historical insights into mid-20th-century Indian politics,
administrative challenges, and the evolution of democratic leadership in
India.
* **Recommendation:** Strongly recommended for students of political
science, South Asian history researchers, biographers, and digital library
archivists.