స్పె న్స ర్స్ -91

ప్రపంచదర్శిని 1968-69: అనాటి ఆంధ్రప్రదేశ్ సామాజిక, రాజకీయ, సాంస్కృతిక
సమాచార సర్వస్వం 1. సాహిత్య / విషయ విశ్లేషణ వ్యాసం (Literary & Subject Essay)
పరిచయం

1960ల నాటి ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ చరిత్ర, సమాజం, రాజకీయాలు మరియు విశిష్ట
వ్యక్తుల సమగ్ర సమాచారాన్ని పాఠకులకు అందించే అపూర్వమైన సమాచార నిధి
*"ప్రపంచదర్శిని
1968-69"*. ఇది కేవలం ఒక గణాంకాల పట్టిక లేదా చిరునామాల జాబితా మాత్రమే
కాకుండా, అప్పటి తెలుగు సమాజం యొక్క ఆర్థిక, సాంస్కృతిక, రాజకీయ స్పందనలను
ప్రతిబింబించే ఒక విశిష్టమైన 'ఇయర్ బుక్' (Yearbook) లేదా 'సమాచార దర్శిని'
(Reference Directory) విభాగానికి చెందుతుంది. శ్రీకృష్ణదేవరాయ తెలుగు భాషా
నిలయం వంటి చారిత్రాత్మక గ్రంథాలయాల సేకరణలో లభించిన ఈ గ్రంథం, నాటి సమాజాన్ని
అర్థం చేసుకోవడానికి ఒక అమూల్యమైన ప్రాథమిక ఆధారం (Primary Source) గా
నిలుస్తుంది.
రచయిత / సంపాదక వర్గ అంతరంగం

ఈ గ్రంథ సంపాదకులు మరియు సృజనకర్తలు నాటి సమాజానికి అవసరమైన సమగ్రమైన,
ప్రామాణికమైన విషయ పరిజ్ఞానాన్ని ఒకే వేదికపైకి తీసుకురావాలనే సంకల్పంతో కృషి
చేశారు. దేశంలోని మరియు ముఖ్యంగా ఆంధ్ర ప్రాంతంలోని నాటి రాజకీయ ప్రముఖులు,
అధికారులు, కవులు, కళాకారులు, పారిశ్రామికవేత్తలు మరియు స్వచ్ఛంద సేవకుల జీవిత
రేఖలను ఎంతో బాధ్యతాయుతంగా ఇందులో నమోదు చేశారు. నాటి సమాజంలోని ప్రగతిశీల
మార్పులను, పరిశ్రమల విస్తరణను మరియు సాంస్కృతిక వికాసాన్ని ప్రజల్లోకి
తీసుకెళ్లడమే వారి ముఖ్య ఉద్దేశం.
పుస్తక సారాంశం / ప్రధానాంశం (Book Summary / Core Theme)

లభ్యమైన పేజీల విశ్లేషణ ప్రకారం, "ప్రపంచదర్శిని 1968-69" గ్రంథం ప్రధానంగా *'హూ
ఈజ్ హూ' (Who's Who - ప్రముఖుల పరిచయం)* మరియు అనాటి వ్యాపార-పారిశ్రామిక
రంగానికి చెందిన ప్రచార ప్రకటనల సమ్మేళనంగా రూపుదిద్దుకుంది.

ఈ పుస్తకంలోని 'ప్రముఖుల పరిచయాల' విభాగం (పేజీలు 418 నుండి 427 వరకు) నాటి
రాజకీయ, సామాజిక, సాహిత్య రంగాలలో మైలురాళ్లుగా నిలిచిన అనేకమంది దిగ్గజాల
సమగ్ర వివరాలను అందిస్తుంది:

- *రాజకీయ & పాలనా రంగ ప్రముఖులు*: కాంగ్రెస్ నాయకులు మరియు రవాణా శాఖ
మంత్రిగా పనిచేసిన కె. జనార్దన రెడ్డి విజయభాస్కర రెడ్డి; జాతీయ ఉద్యమ
నాయకురాలు, ఐక్యరాజ్యసమితి జనరల్ అసెంబ్లీ తొలి మహిళా అధ్యక్షురాలు,
రష్యా-అమెరికా-ఇంగ్లాండ్ రాయబారిగా పనిచేసిన విజయా లక్ష్మి పండిట్; విశాఖపట్నం
రాజకీయ ప్రముఖుడు తెన్నేటి విశ్వనాధం; న్యాయశాఖ మంత్రి తానేటి వీరరాఘవులు;
బొంబాయి రాష్ట్ర ఐసీఎస్ అధికారి, రిజర్వ్ బ్యాంక్ డిప్యూటీ గవర్నర్, స్టేట్
బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా చైర్మన్ బుర్రా వెంకటప్పయ్య; మాజీ డిప్యూటీ సీఎం కొండా
వెంకట రంగా రెడ్డి; అనంతపురం నాయకుడు కల్లూరి సుబ్బారావు; అసెంబ్లీ స్పీకర్
బి.వి. సుబ్బారెడ్డి, విద్యా/ఆహార మంత్రి సి. సుబ్రమణ్యం వంటి ఎందరో నాయకుల
విద్యాభ్యాసం, పదవులు మరియు ప్రజాసేవ ఇందులో నమోదు చేయబడ్డాయి.
- *సాహిత్య, పత్రికా & విద్యా రంగాలు*: 'కవి సామ్రాట్', కేంద్ర సాహిత్య
అకాడమీ పురస్కార గ్రహీత విశ్వనాథ సత్యనారాయణ గారు రాసిన కావ్యాలు (విశ్వనాథ
మధ్యాక్కరలు, నవలలు); ఆంధ్రపత్రిక, భారతి పత్రికల సంపాదకులు శివలెంక శంభు
ప్రసాద్; వ్యవహారిక భాషా ఉద్యమకారుడు డాక్టర్ గిడుగు వెంకట సీతాపతి; మరియు
హోమియోపతి, పత్రికారంగాల్లో పనిచేసిన ముక్తేవి శ్రీరంగాచార్యులు వంటి వారి
వివరాలు ఉన్నాయి.
- *సామాజిక & ప్రజా ఉద్యమాలు*: చేనేత ఉద్యమ నిర్వాహకులు ఇనుమర్తి
వీరభద్రరావు; కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ వ్యవస్థాపకులు మరియు ప్రజాపోరాటాల నాయకుడు
పుచ్చలపల్లి సుందర్య; దళిత మరియు మహిళా అభ్యుదయానికి కృషి చేసిన నాటి మంత్రి
టి.ఎన్. సదాలక్ష్మి విశేషాలు పొందుపరచబడ్డాయి.
- *వ్యాపార & ఆర్థిక ప్రచార ప్రకటనలు*: స్పెన్సర్స్ అండ్ కో (Spencer & Co.
Ltd.) వారి హోమ్ అప్లయన్సెస్, రేడియోలు, సిగరెట్లు; ఆంధ్ర సిమెంట్ కంపెనీ వారి
'దుర్గా బ్రాండ్ పోర్ట్‌ల్యాండ్ సిమెంట్'; కాఫీ బోర్డు బెంగళూరు వారి సుగంధ
కాఫీ ప్రచారం; మరియు వజీర్ సుల్తాన్ వారి ప్రసిద్ధ 'చార్మినార్ సిగరెట్లు'
వంటి అడ్వర్టైజ్‌మెంట్లు నాటి వినియోగదారుల అలవాట్లను, వ్యాపార సంస్కృతిని
ప్రత్యక్షంగా చూపిస్తాయి.

శైలి మరియు విశ్లేషణ

ఈ గ్రంథం అత్యంత ప్రామాణికమైన, నిష్పాక్షికమైన ఎన్సైక్లోపీడిక్ సారాంశ శైలిలో
(Encyclopedic & Biographical Style) వ్రాయబడింది. ప్రతి ప్రముఖుని వివరాలలో
జననం, విద్య, వృత్తి, రాజకీయ జీవితం, నిర్వహించిన పదవులు, రాసిన గ్రంథాలు
మరియు ప్రస్తుత చిరునామాలను పక్కా ఆధారాలతో స్పష్టంగా పేర్కొన్నారు. భాష ఎంతో
సరళంగా, గ్రాంథిక మరియు ఆధునిక ప్రామాణిక తెలుగుల కలయికగా ఉంది. సమాచారాన్ని
త్వరితగతిన శోధించడానికి వీలుగా అక్షర క్రమ శైలిని (Alphabetical Order)
పాటించడం విశ్లేషణాత్మక నైపుణ్యానికి నిదర్శనం.
ముగింపు

"ప్రపంచదర్శిని 1968-69" అనేది 20వ శతాబ్దపు ఆరవ దశకపు సమాజంపై అధ్యయనం చేసే
పరిశోధకులకు, ఆధునిక ఆంధ్రప్రదేశ్ చరిత్ర విద్యార్థులకు, రాజకీయ విశ్లేషకులకు
మరియు ఆర్కైవిస్టులకు ఒక అమూల్యమైన ఆకరం. అప్పటి ఆర్థిక వ్యవస్థ, రాజకీయ
నాయకత్వం మరియు సాంస్కృతిక వికాసాన్ని ఒకే గ్రంథంలో సమగ్రంగా దర్శించవచ్చు
కాబట్టి దీనిని ప్రతీ ప్రాచీన గ్రంథాలయం మరియు చరిత్ర ప్రేమికుడు తప్పక
భద్రపరచుకోవాలి.
2. పుస్తక సమగ్ర సమాచారం (Technical Metadata) ప్రాథమిక వివరాలు (Basic Info):

- P1476 (Title): ప్రపంచదర్శిని 1968-69 (Prapanchadarsini 1968-69)
- P1680 (Subtitle): NA
- P31 (Instance of): యార్‌బుక్ / ఎన్సైక్లోపీడిక్ డైరెక్టరీ / సమాచార
దర్శిని (Yearbook / Reference Work)
- Wikidata ID: NA
- P18 (Image/Cover): NA

వ్యక్తులు (People):

- P50 (Author): NA
- P110 (Illustrator): NA
- P11105 (Annotator): NA
- P123 (Publisher): NA
- P655 (Translator): NA
- P98 (Editor): NA
- P767 (Contributor): NA
- P872 (Printer): NA
- P2679 (Foreword Author): NA
- P2680 (Afterword Author): NA

గుర్తింపు సంఖ్యలు (IDs):

- P212 (ISBN-13): NA
- P957 (ISBN-10): NA
- P243 (OCLC): NA
- P675 (Google Books ID): NA
- P648 (Open Library): NA
- P2034 (Gutenberg): NA
- P724 (Internet Archive): NA
- P8383 (Goodreads): NA
- P6721 (K10plus): NA

సందర్భం & ముద్రణ (Context & Edition):

- P407 (Language): తెలుగు (Telugu)
- P291 (Place of Publication): NA
- P577 (Pub Date): 1968-1969
- P1104 (Pages): 427+ (నమూనా పేజీలలో 427వ పేజీ వరకు కలదు)
- P2635 (Volumes): NA
- P393 (Edition): 1968-69 Edition
- P1031 (Legal Citation): NA
- P186 (Material): కాగితం (Paper)
- P437 (Format): ముద్రిత పుస్తకం (Print Book)

3. అదనపు వివరాలు (Extended Fields)

- Work_Genre_P136: సమాచార దర్శిని / డైరెక్టరీ / జీవిత చరిత్రల కోశం
(Yearbook / Reference Directory / Biographical Dictionary)
- Work_Subject_P921: ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రముఖులు, రాజకీయనాయకులు, రచయితలు,
వర్తక-వాణిజ్య ప్రకటనలు (Prominent Personalities of AP, Politics,
Literature, Commercial Ads)
- Work_Country_P495: భారతదేశం (India)
- Work_Movement_P135: NA
- Work_Based_On_P144: NA
- Koha_Cost: NA
- Total Dewey Decimal Classification – DDC ID: 038.12 (లేదా 030 /
920.054)

4. English Summary

*Prapanchadarsini 1968-69* serves as an indispensable reference yearbook
and encyclopedic directory capturing the socio-political, economic, and
cultural landscape of Andhra Pradesh, India, during the late 1960s.
Preserved within archival collections such as Sri Krishnadevaraya Telugu
Bhasha Nilayam, Hyderabad, this volume functions both as a "Who's Who"
biographical compendium and a historical snapshot of contemporary commerce
and industry.

The biographical section features succinct, factual entries for eminent
personalities across governance, literature, social reform, and public
administration. Notable figures profiled include political stalwarts like
K. Jana Reddy Vijayabhaskara Reddy, Tenneti Viswanatham, Konda Venkata
Ranga Reddy, and C. Subramaniam; diplomat Vijaya Lakshmi Pandit; literary
icon Viswanatha Satyanarayana ('Kavi Samrat'); reformists and scholars such
as Dr. Gidugu Venkata Sitapati and Puchalapalli Sundarayya; along with
notable publishers like Sivalenka Shambu Prasad (Andhra Patrika). Each
entry systematically documents educational background, political
milestones, published works, and contact addresses.

Interspersed with these biographical profiles are vintage commercial
advertisements from major enterprises of the era—including Spencer & Co.,
Durga Brand Cement (Andhra Cements), the Coffee Board, and Charminar
Cigarettes (Vazir Sultan Tobacco)—offering unique insights into modern
consumer culture, manufacturing, and trade during post-independence India.
Written in a clear, objective encyclopedic prose, *Prapanchadarsini 1968-69*
remains a primary reference for archival researchers, historians, and
political scientists studying mid-20th century Andhra Pradesh.

*చిరునామా సమాచారం / బాధ్యత నిరాకరణ:* శ్రీకృష్ణదేవరాయ తెలుగు భాషా నిలయం ఇం.
నెం. 4-4-8, సుల్తాన్‌బజార్‌, హైదరాబాద్‌ – 500 001, తెలంగాణ ఫోన్: 9014120442
| ఇమెయిల్: sktbn.org@gmail.com