గ్రంథాలయ దర్శిని 9553

Here is the detailed analysis and structured metadata report based on the
provided document:
గ్రంథాలయ దర్శిని 1969 సాహిత్య / విషయ విశ్లేషణ వ్యాసం

• *పరిచయం:* "గ్రంథాలయ దర్శిని 1969" అనేది ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని పౌర
గ్రంథాలయోద్యమం, వాటి ప్రగతి, వివిధ గ్రంథాలయ సంఘాలు, శిక్షణ మరియు వయోజన
విద్య వంటి అంశాల సమగ్ర సమాచారాన్ని పాఠకులకు అందించే ప్రముఖ వార్షిక సూచిక /
డైరెక్టరీ (Library Directory and Year Book). ఇది ఆంధ్ర ప్రదేశ్
గ్రంథాలయోద్యమ వికాసాన్ని దినదినాభివృద్ధిని నమోదు చేయడానికి వెలువడిన రెండవ
ప్రచురణ (ద్వితీయ సంవత్సర ప్రచురణ). భారతీయ భాషలలో గ్రంథాలయ సమాచారాన్ని
సేకరించి ప్రచురించిన తొలి ప్రయత్నాలలో ఇది ఒక మైలురాయిగా నిలుస్తుంది.

• *రచయిత / సంపాదకుడి అంతరంగం:* ప్రముఖ గ్రంథాలయ విజ్ఞాన వేత్త మరియు
ఉద్యమకారుడు డాక్టర్ వెలగా వెంకటప్పయ్య సంపాదకత్వంలో, ఎస్. పాండురంగారెడ్డి
సహాయ సంపాదకత్వంలో ఈ దర్శిని రూపొందించబడింది. ఆంధ్రప్రదేశ్ పౌర గ్రంథాలయాల
చట్టం అమల్లోకి వచ్చిన తర్వాత గ్రంథాలయోద్యమ ప్రగతిని, ప్రభుత్వ శాఖలు మరియు
స్వచ్ఛంద సంస్థలు చేసిన కృషి వివరాలను ప్రతీ పౌరుడికి, గ్రంథాలయ కార్యకర్తలకు
అందుబాటులో ఉంచాలనే నిరంతర తపన వారి ముందస్తు 'మనవి' పేజీలో స్పష్టంగా
కనిపిస్తుంది.

• *పుస్తక సారాంశం / ప్రధానాంశం:* ఈ గ్రంథం 1967-68 ఆర్థిక సంవత్సరానికి
సంబంధించిన పౌర గ్రంథాలయాల సర్వతోముఖ అభివృద్ధిని, 1969 జనవరి నాటికి
లభ్యమవుతున్న ఉద్యోగుల వివరాలను విశదీకరిస్తుంది.

- *గ్రంథాలయోద్యమ చరిత్ర - నేపథ్యం:* ఆంధ్రదేశంలో 20వ శతాబ్దపు ఆరంభంలో
వెలువడిన రాజకీయ, సాంస్కృతిక చైతన్యాన్ని, స్వదేశీ ఉద్యమం, వీరేశలింగం గారి
సంస్కరణలు, గిడుగు రామ్మూర్తి గారి వాడుక భాషా ఉద్యమం మరియు విజ్ఞాన చంద్రికా
గ్రంథమండలి వంటి ప్రచురణల ప్రాధాన్యతను వివరిస్తూ ఇది కేవలం ప్రభుత్వ చొరవే
కాకుండా ప్రజల నుండి ఉద్భవించిన 'స్వయంభువు' ఉద్యమమని విశ్లేషించారు.
- *చారిత్రక ఘట్టాలు:* 1886లో విశాఖపట్నంలో మంధన ఆదినారాయణమూర్తి గారు తొలి
పౌర గ్రంథాలయాన్ని స్థాపించడం నుండి 1914 నాటికి 163 ప్రజా గ్రంథాలయాలు
రూపుదిద్దుకోవడం వరకు గల చారిత్రక అభివృద్ధిని నమోదు చేశారు.
- *విశేష సమాచారం & ప్రకటనలు:* భారతదేశంలోనే తొలి పౌర గ్రంథాలయంగా
గుర్తింపు పొందిన పశ్చిమ బెంగాల్ లోని 'జైకృష్ణ పౌర గ్రంథాలయం' (1858 స్థాపన)
గురించి, జర్మనీలోని 'జూలియస్ స్ప్రింగర్' పబ్లిషింగ్ హౌస్ రోజుకో పుస్తకం
ప్రచురించిన చరిత్రను ప్రస్తావించారు. అంతేకాకుండా ఎం. శేషాచలం అండ్ కో
(ఎమేస్కో), తెలుగు భాషా సమితి విజ్ఞాన సర్వస్వం వంటి నాటి ప్రముఖ ప్రచురణల
ప్రణాళికలు మరియు పుస్తక విక్రయ రంగ విశేషాలను వ్యాపార ప్రకటనల రూపంలో
చేర్చారు.

• *శైలి మరియు విశ్లేషణ:* వ్యాస రూపంలో సాగే పరిశోధనాత్మక, సమాచారాత్మక
(Analytical & Informative) శైలి ఈ దర్శిని ప్రత్యేకత. భాష చదవడానికి చాలా
సరళంగా, స్పష్టంగా ఉంటుంది. చారిత్రక విషయాలను కాలక్రమానుసారంగా వివరించడం,
గ్రంథాలయ రంగ ప్రాముఖ్యతను నిరూపించే విషయాలను పట్టికలు మరియు ప్రకటనల ద్వారా
సమగ్రంగా అమర్చడం నాటి పరిశోధనా పద్ధతులకు అద్దం పడుతుంది.

• *ముగింపు:* ఈ పుస్తకం గ్రంథాలయ విజ్ఞాన శాస్త్ర (Library Science)
విద్యార్థులకు, సాంస్కృతిక సామాజిక చరిత్రను అధ్యయనం చేసే పరిశోధకులకు, మరియు
పౌర గ్రంథాలయ శాఖాధికారులకు ఒక అత్యంత అమూల్యమైన ప్రామాణికమైన చారిత్రక ఆధారం.
పుస్తక సమగ్ర సమాచారం (Technical Metadata)

*ప్రాథమిక వివరాలు (Basic Info):* • P1476 (Title): గ్రంథాలయ దర్శిని 1969
(GRANDHALAYA DARSINI 1969) • P1680 (Subtitle): Library Directory and Year
Book of Andhra Pradesh in Telugu • P31 (Instance of): గ్రంథాలయ సూచిక /
వార్షిక సంచిక (Directory / Year Book) • Wikidata ID: NA • P18
(Image/Cover): NA

*వ్యక్తులు (People):* • P50 (Author): NA • P110 (Illustrator): వేంబు (Vembu
- Cover Design) • P11105 (Annotator): NA • P123 (Publisher): రాజేంద్ర
(RAJENDRA, 459 Himayat Nagar, Hyderabad-29) • P655 (Translator): NA • P98
(Editor): వెలగా వెంకటప్పయ్య (Editor); ఎస్. పాండురంగారెడ్డి (Asst. Editor) •
P767 (Contributor): డాక్టర్ కె. రామకృష్ణ రావు, కప్పగంతుల సత్యనారాయణ, బి.
సుబ్బరాయన్, పి. రామకోటేశ్వరరావు, ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ పౌర గ్రంథాలయాల శాఖ,
జనసంబంధ శాఖ • P872 (Printer): NA • P2679 (Foreword Author): NA • P2680
(Afterword Author): NA

*గుర్తింపు సంఖ్యలు (IDs):* • P212 (ISBN-13): NA • P957 (ISBN-10): NA • P243
(OCLC): NA • P675 (Google Books ID): NA • P648 (Open Library): NA • P2034
(Gutenberg): NA • P724 (Internet Archive): NA • P8383 (Goodreads): NA •
P6721 (K10plus): NA

*సందర్భం & ముద్రణ (Context & Edition):* • P407 (Language): తెలుగు (Telugu)
• P291 (Place of Publication): హైదరాబాద్ (Hyderabad) • P577 (Pub Date):
జనవరి 1969 (January 1969) • P1104 (Pages): NA • P2635 (Volumes): NA • P393
(Edition): ద్వితీయ సంవత్సర ప్రచురణ (Second Year Publication) • P1031 (Legal
Citation): NA • P186 (Material): Paper • P437 (Format): Paperback
అదనపు వివరాలు (Extended Fields)

• Work_Genre_P136: గ్రంథాలయ సూచిక / రిఫరెన్స్ పుస్తకం (Library Directory /
Year Book) • Work_Subject_P921: ఆంధ్రప్రదేశ్ పౌర గ్రంథాలయోద్యమం, పౌర
గ్రంథాలయాల ప్రగతి, వయోజన విద్య, ప్రచురణలు • Work_Country_P495: భారతదేశం
(India) • Work_Movement_P135: ఆంధ్రప్రదేశ్ గ్రంథాలయోద్యమం •
Work_Based_On_P144: NA • Koha_Cost: Rs. 3/- (రూపాయలు మూడు మాత్రమే) • Total
Dewey Decimal Classification – DDC ID: 020 / 494.827
English Summary

"Grandhalaya Darsini 1969" is a seminal library directory and yearbook
edited by the distinguished library scientist Dr. Velaga Venkatappaiah,
along with assistant editor S. Panduranga Reddy. Published in January 1969
by Rajendra (Hyderabad) and distributed by Navajeevan Book Links
(Vijayawada), this volume represents the second annual edition in what was
a pioneering effort to document the public library movement in Indian
regional languages.

The book documents the progress of the public library movement in Andhra
Pradesh during the 1967-68 financial year, following the implementation of
the Andhra Pradesh Public Libraries Act. It serves as a comprehensive
reference guide containing information about library staff, training
programs, adult education initiatives, and the broader social impact of
public libraries across the state.

Structurally, the work highlights the history of the library movement in
Andhra Pradesh, portraying it as a spontaneous, people-led democratic
movement ("Swayambhu") that emerged alongside political consciousness,
literary reforms (such as Kandukuri Veeresalingam's social reforms and
Gidugu Ramamurthy's spoken language movement), and early publishing houses.
It records key historical milestones, such as the founding of Andhra's
first public library in Visakhapatnam in 1886 by Mandhana Adinarayana
Murthy, as well as global and national historical notes like the 110th
anniversary of West Bengal's Joykrishna Public Library.

Featuring cover artwork by Vembu and backed by prominent cultural bodies
and publishers like M. Seshachalam & Co. and the Telugu Bhasha Samiti,
"Grandhalaya Darsini 1969" stands as an essential archival document for
historians, librarians, and researchers studying the socio-cultural and
educational evolution of 20th-century Andhra Pradesh.